Diễn biến mới từ chính sách tạo ưu đãi cho doanh nghiệp năng lượng tái tạo

Cụ thể, trong ngành năng lượng, vào ngày 3/3/2025, Chính phủ đã ban hành Nghị định 58/2025/NĐ-CP, quy định chi tiết các điều khoản chính của Luật Điện lực về phát triển các nguồn năng lượng tái tạo và năng lượng mới. Nghị định 58/2025/NĐ-CP quy định chi tiết các ưu đãi cho điện gió ngoài khơi/điện mặt trời áp mái/năng lượng tái tạo mới tích cực cho các doanh nghiệp trong lĩnh vực này, trong đó rõ rệt nhất là với PTSC.

Nghị định 58/2025/NĐ-CP có hiệu lực cùng ngày với các điểm nổi bật như: Điện gió ngoài khơi được ưu đãi khi sản lượng điện hợp đồng (Qc) dài hạn tối thiểu là 80% (tối đa 15 năm) và miễn/giảm phí sử dụng khu vực biển; cung cấp các hướng đi rõ ràng hơn về thực hiện dự án và đầu tư nước ngoài.

Điện mặt trời áp mái tự sản, tự tiêu (RTS-SPSC) cho phép sản lượng dư được bán cho Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) lên đến 20% công suất lắp đặt.

Về hệ thống lưu trữ năng lượng bằng pin (BESS), các dự án năng lượng tái tạo nối lưới có BESS sẽ được ưu tiên huy động trong giờ cao điểm, ngoại trừ các dự án tự sản, tự tiêu; hỗ trợ nghiên cứu và phát triển công nghệ về điện gió và điện mặt trời.

Điều kiện để các dự án năng lượng mới được hưởng ưu đãi là các dự án sản xuất điện hoàn toàn từ hydro xanh, amoniac xanh hoặc kết hợp cả hai và cung cấp cho lưới điện quốc gia sẽ đủ điều kiện được hưởng ưu đãi nếu là dự án đầu tiên thuộc loại này. Các ưu đãi này bao gồm: Miễn/giảm phí sử dụng khu vực biển và tiền thuê đất; cho phép sản lượng Qc dài hạn tối thiểu là 70% (tối đa 12 năm).

Chứng khoán Vietcap cho rằng, Nghị định 58/2025/NĐ-CP đã làm rõ các ưu đãi và hướng dẫn thực hiện đối với điện gió ngoài khơi và RTS-SPSC, mang lại lợi ích nhiều nhất cho PTSC; đồng thời mang lại tác động tích cực nhẹ đến các cổ phiếu năng lượng tái tạo như REE và PC1.

Ở ngành điện, Chính phủ đã ban hành Nghị định 57/2025/NĐ-CP ngày 3/3/2025 quy định về hợp đồng mua bán điện trực tiếp (DPPA) giữa đơn vị phát điện năng lượng tái tạo và khách hàng sử dụng điện lớn, thay thế Nghị định 80/2024 từ tháng 7/2024 với các chi tiết cụ thể, đã tác động tích cực nhẹ đối với các doanh nghiệp năng lượng tái tạo.

Những diễn biến tích cực được quan sát thấy ở ngưỡng tối thiểu tiêu thụ điện 200.000 kWh/tháng đối với khách hàng đầu cuối lớn đã được bãi bỏ và thay thế bằng các yêu cầu định kỳ do Bộ Công Thương quy định.

Trường hợp không nối lưới (DPPA vật lý), thủy điện hiện đủ điều kiện tham gia DPPA, cùng với các nguồn năng lượng tái tạo khác; các nhà máy điện mặt trời áp mái hiện có thể bán tối đa 20% sản lượng cho EVN. Với trường hợp nối lưới (DPPA ảo), điện sinh khối (10MW trở lên) hiện được bao gồm trong DPPA, bên cạnh điện gió và điện mặt trời.

Bên cạnh đó, các nhà máy điện năng lượng tái tạo và khách hàng đầu cuối lớn phải thống nhất về tỷ lệ sản lượng điện mua bán, hỗ trợ Công ty Vận hành hệ thống điện và thị trường điện Quốc gia trong việc quản lý lưới điện. Đây là một diễn biến tích cực nhẹ đối với các doanh nghiệp năng lượng tái tạo, phản ánh nỗ lực của Chính phủ trong việc hoàn thiện các quy định và tăng tính khả thi của đầu tư trong bối cảnh có nguy cơ thiếu điện. Thời gian tới sẽ có thêm hướng dẫn, đặc biệt là về phí dịch vụ trong trường hợp nối lưới trong nửa đầu năm 2025.

Theo dự báo của Chứng khoán Vietcap, Nghị định DPPA mới làm rõ các chi tiết thực hiện và loại bỏ các rào cản như ngưỡng tiêu thụ điện tối thiểu, mang lại lợi ích nhẹ cho REE, PC1, HDG và TV2.

Tuy nhiên, các doanh nghiệp năng lượng tái tạo cũng cần lưu ý Nghị định 57/2025/NĐ-CP về thay đổi tiêu cực trong trường hợp không nối lưới. Giá điện phải được các bên đàm phán nhưng không được vượt quá mức trần trong khung giá quy định đối với các nguồn điện tương ứng. Điều này có thể hạn chế mức giá của các nhà máy điện.