Giá xăng dầu trong nước tăng mạnh do ảnh hưởng gián đoạn nguồn cung tại Trung Đông

Huy Tùng

Liên Bộ Công Thương - Tài chính vừa điều chỉnh giá bán lẻ xăng dầu từ 15h hôm nay (5/3), với mức tăng mạnh ở hầu hết các mặt hàng. Trong đó, giá xăng RON 95 tăng hơn 2.000 đồng/lít, lên mức cao nhất kể từ tháng 3/2022.

Theo điều chỉnh mới, giá xăng RON 95-III (loại phổ biến trên thị trường) tăng 2.190 đồng/lít, lên 22.340 đồng/lít. Xăng E5 RON 92 tăng 1.920 đồng/lít, lên mức 21.440 đồng/lít.

Các mặt hàng dầu cũng đồng loạt tăng từ 1.810 - 7.140 đồng mỗi lít hoặc kg so với kỳ điều hành trước. Cụ thể, dầu diesel tăng lên 23.030 đồng/lít, dầu hỏa lên 26.600 đồng/lít và dầu mazut có giá mới 17.490 đồng/kg.

Empty — Giá xăng tăng hơn 2.000 đồng/lít từ 15h hôm nay (Ảnh minh họa)

Sau đợt điều chỉnh này, giá xăng RON 95 và dầu diesel đã lên mức cao nhất kể từ tháng 3/2022. Đáng chú ý, dầu hỏa ghi nhận mức tăng hơn 7.000 đồng/lít - mức tăng mạnh nhất kể từ năm 2019.

Diễn biến giá xăng dầu trong nước chịu tác động lớn từ tình hình địa chính trị tại Trung Đông khi căng thẳng leo thang trong những ngày gần đây. Một số nguồn cung năng lượng trong khu vực bị gián đoạn như Qatar tạm ngừng sản xuất khí hóa lỏng, Israel đóng cửa mỏ khí đốt, trong khi Saudi Arabia phải dừng hoạt động nhà máy lọc dầu lớn nhất do ảnh hưởng của chiến sự.

Bên cạnh đó, hoạt động vận chuyển dầu mỏ qua eo biển Hormuz - tuyến hàng hải quan trọng của thương mại năng lượng toàn cầu - cũng gặp nhiều trở ngại. Hơn 10% đội tàu container toàn cầu hiện bị kẹt tại khu vực này, nhiều tàu chở dầu bị hư hại và các hãng bảo hiểm tạm ngừng cung cấp bảo hiểm cho tàu đi qua tuyến đường này.

Ở trong nước, đại diện Công ty Lọc hóa dầu Bình Sơn - đơn vị vận hành Nhà máy lọc dầu Dung Quất - cho biết một phần dầu thô của doanh nghiệp được nhập khẩu từ Trung Đông, phần còn lại đến từ các thị trường như Tây Phi, Mỹ và Brazil. Doanh nghiệp đã ký hợp đồng mua khoảng 3 triệu thùng dầu thô cho giai đoạn tháng 3-5, song việc mua bổ sung cho các tháng tiếp theo có thể gặp áp lực lớn về giá cũng như khả năng tiếp cận nguồn cung.

Các thương nhân đầu mối xăng dầu cho biết hiện nguồn cung cho thị trường trong tháng 3 và 4 cơ bản vẫn được đảm bảo. Sau khi căng thẳng bùng phát, các doanh nghiệp đã làm việc với đối tác để rà soát lại kế hoạch giao hàng nhằm duy trì nguồn cung ổn định cho thị trường trong nước. Theo quy định, các doanh nghiệp đầu mối phải duy trì lượng tồn kho tối thiểu tương đương 20 ngày tiêu thụ.

Hiện hai nhà máy lọc dầu trong nước đáp ứng khoảng 70-80% nhu cầu xăng dầu, phần còn lại phải nhập khẩu.

Tuy nhiên, trên thị trường bán lẻ, mức chiết khấu mà các doanh nghiệp đầu mối và thương nhân phân phối dành cho cửa hàng bán lẻ đang giảm mạnh, chỉ còn vài chục đồng/lít, thậm chí có thời điểm về 0 đồng. Nguồn hàng giao cho các cửa hàng bán lẻ cũng bị hạn chế, giảm đáng kể so với trước đây.

Trước diễn biến phức tạp của thị trường năng lượng thế giới, Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước (Bộ Công Thương) yêu cầu các thương nhân đầu mối theo dõi sát cung cầu, bảo đảm tổng nguồn xăng dầu tối thiểu đã được phân giao về sản lượng và chủng loại. Lực lượng chức năng cũng sẽ tăng cường kiểm tra, xử lý nghiêm các hành vi găm hàng, tự ý tăng giá hoặc bán sai giá niêm yết.

Theo số liệu của Bộ Công Thương, năm 2025 Việt Nam tiêu thụ khoảng 26,4 triệu m³, tấn xăng dầu, tăng 1,85% so với năm 2024. Lượng tồn kho cuối năm đạt khoảng 1,7 triệu m³, tấn. Trong năm 2026, tổng nguồn xăng dầu tối thiểu được phân giao cho các doanh nghiệp đầu mối là 31,7 triệu m³, tấn nhằm bảo đảm nhu cầu tiêu dùng trong nước.