Một năm nhìn lại của nhà đầu tư F0: Cần suy ngẫm để trưởng thành hơn!

Năm 2021, làn sóng nhà đầu tư F0 như một trận "đại náo" khiến thị trường bùng nổ mạnh mẽ. Và chắc hẳn năm qua cũng là một năm đầy cảm xúc của lớp nhà đầu tư mới khi chứng kiến những pha lên đỉnh - đổ đèo của thị trường chứng khoán.

Đặc biệt, bên cạnh những nhà đầu tư đang hân hoan trong niềm vui chiến thắng vì lãi bằng lần thì cũng nhiều người ngậm đắng nuốt cay vì đang lãi bỗng chốc xa bờ, thậm chí cháy tài khoản vì đua lệnh cổ phiếu nóng. 

"Từng chinh chiến nhiều năm trên thị trường, song tôi vẫn thực sự bất ngờ trước con sóng nhà đầu tư F0 trong năm vừa qua. Tuy vậy, trái ngược với đà tăng mạnh mẽ của chỉ số VN-Index với gần 36%, rất nhiều nhà đầu tư F0 vẫn thua lỗ", ông Nguyễn Đức Nhân, Giám đốc Trung tâm kinh doanh, Công ty Chứng khoán KB (KBSV) đưa ra nhận định.

Dưới góc nhìn của chuyên gia tiếp cận gần với nhà đầu tư, ông Nhân cho rằng dù là nhà đầu tư F0 hay Fn thì mục đích cuối cùng khi đầu tư chứng khoán là tìm kiếm lợi nhuận, chỉ khác ở cách tư duy và hành động.

Trải qua những giai đoạn đau thương của thị trường, nhà đầu tư Fn hiểu rất rõ những cạm bẫy luôn giăng kín xung quanh và họ luôn trong tâm thế thận trọng, cảnh giác. Đối với những nhà đầu tư "sống sót" lâu trên thị trường, họ đủ tỉnh táo để rút chân trong một cuộc chơi mạo hiểm.

Những nhà đầu tư F0 hoàn toàn ngược lại, họ chưa từng trải thua lỗ hay nên thường rất "hung hãn" và không biết bằng lòng. Họ đến với thị trường bằng một tâm thế máu lửa và chỉ muốn kiếm lời nhanh nhất có thể. Nếu nhà đầu tư Fn coi đầu tư chứng khoán là chuyện cả đời, không ham nhanh chậm vài phiên thì nhà đầu tư mới thường bị Fomo (tâm lý sợ bị bỏ lỡ - PV) theo cảm xúc, đua lệnh bất chấp.

Theo đó, rất nhiều trường hợp cổ phiếu lên gấp đôi vẫn không chốt lời vì nghĩ rằng vẫn có thể "ăn" gấp ba, gấp bốn lần nữa. Song đến khi cổ phiếu tụt dốc không phanh, giảm sàn không bán được thì mới vỡ mộng nhưng đã quá muộn màng. Đó cũng chính là lý do vì sao thị trường thăng hoa, nhưng vài cú sụt giảm có thể cũng khiến nhiều nhà đầu tư mất trắng.  

"Là một người tiếp xúc trực tiếp với nhà đầu tư, tôi thấy có rất nhiều người vô trách nhiệm với tiền của mình. Để kiếm được 500 triệu đồng nhiều người phải mất vài năm, nhưng để xuống tiền mua cổ phiếu họ chỉ quyết định trong vài phút. Tôi cũng không hiểu nhà đầu tư đang làm gì với những đồng tiền mồ hôi công sức của mình. Nhưng nếu ham làm giàu nhanh, thì cần xác định có thể chịu được khi thị trường "đạp" những vố đau đớn", vị chuyên gia nêu khuyến nghị.

Mặc dù rất nhiều cảnh báo được đưa ra, song nói là việc của chuyên gia, còn nghe hay không là việc của nhà đầu tư. Đặc biệt, chuyên gia cho rằng những nhà đầu tư mới thường không dám chấp nhận sự thật nên họ chỉ nghe những gì bản thân muốn nghe.

Do đó, không có người thầy nào bằng tự trải nghiệm, những F0 chứng khoán có thể sẽ rút ra bài học xương máu sau mỗi lần thất bại hoặc cũng có thể sẽ rời khỏi thị trường nếu không chịu được thua lỗ nữa. Để tồn tại lâu trên thị trường đầy khốc liệt này, vị chuyên gia cho rằng đây chính là thời điểm mà nhà đầu tư cần phải suy ngẫm lại để trưởng thành và bớt ngông cuồng hơn.

Đưa ra một vài lời khuyên giúp nhà đầu tư F0 vững vàng hơn trong thời gian tới, ông Nhân nhấn mạnh về việc trau dồi kiến thức và đúc kết những bài học sau mỗi lần sai lầm là yếu tố quan trọng nhất. Bên cạnh đó cũng cần ghi nhớ một số kinh nghiệm trong giao dịch:

Thứ nhất, nhà đầu tư chỉ nên giao dịch khi thị trường có xu hướng tăng giá, ít nhất là trong trung và dài hạn. Bên cạnh đó, nhà đầu tư nên quan tâm những cổ phiếu trong ngành có xu hướng tăng chung, bởi sự tăng giá của cả ngành sẽ an toàn hơn sự tăng giá của một cổ phiếu đơn lẻ. Đặc biệt, mỗi ngành chỉ nên sở hữu cổ phiếu dẫn đầu ngành đó và danh mục đầu tư không nên quá 3 mã.

Thứ hai, chọn mua cổ phiếu theo hình kim tự tháp, cụ thể dưới đáy mua nhiều, càng lên càng mua ít dần và có ít nhất 2 điểm mua theo chiều tăng giá. Bên cạnh đó, nhà đầu tư cũng cần biết hạ giá vốn cổ phiếu sở hữu trên đường tăng giá thì mới có thể bình thản đi qua các nhịp điều chỉnh của thị trường và nắm giữ lâu dài.

Thứ ba, cần lưu ý việc sử dụng đòn bẩy bởi đây có thể là "con dao hai lưỡi" cực kỳ nguy hiểm đối với một nhà đầu tư nghiêp dư. Do đó, lời khuyên đưa ra là tuyệt đối không sử dụng đòn bẩy nếu chưa đủ kinh nghiệm quản trị rui ro.

Thứ tư, nên nhớ chỉ có kỷ luật mới giúp nhà đầu tư tồn tại được lâu dài trên thị trường chứng khoán. Vì vậy, cần tuân thủ kỷ luật tuyệt đối và thực hiện cắt lỗ nếu mức lỗ 7%. Chuyên gia cho rằng đây là nguyên tắc rất cơ bản, song không phải nhà đầu tư F0 nào cũng có thể chấp nhận mình sai và tỉnh táo rút lui kịp thời.