Mỹ áp thuế chống bán phá giá hơn 120% với thép của Việt Nam, cổ phiếu các ông lớn ngành thép 2026 chịu tác động ra sao?

Ngày 10/03/2026, U.S. Department of Commerce (DOC) đã công bố kết luận sơ bộ mang tính khẳng định trong các cuộc điều tra chống bán phá giá (AD) đối với sản phẩm thép thanh cốt bê tông nhập khẩu từ Bulgaria, Ai Cập và Việt Nam.

Theo kết luận sơ bộ, mức thuế chống bán phá giá áp dụng đối với Hòa Phát cùng các doanh nghiệp liên quan lên tới 121,97%. Với các doanh nghiệp Việt Nam còn lại không thuộc nhóm bị đơn bắt buộc, mức thuế tạm thời cao hơn, ở 130,77%. 

Trong số các doanh nghiệp bị điều tra, Tập đoàn Hòa Phát (HPG) thuộc nhóm thấp nhất trong khung thuế được công bố nhưng vẫn ở mức rất cao theo tiêu chuẩn thương mại quốc tế.

Theo Bộ Thương mại Mỹ, xuất khẩu của Việt Nam sang thị trường này ghi nhận mức tăng trưởng mạnh trong giai đoạn 2023 - 2024. Cụ thể, sản lượng xuất khẩu tăng lần lượt 63,5% và 103% so với cùng kỳ, đạt khoảng 27.700 tấn năm 2023 và 56.400 tấn năm 2024. Giá trị xuất khẩu cũng tăng tương ứng với xu hướng này. Dữ liệu năm 2025 hiện chưa được công bố chính thức.

Sự gia tăng nhanh chóng của lượng thép xuất khẩu được xem là một trong những yếu tố khiến ngành sản xuất thép nội địa Mỹ gia tăng sức ép, từ đó đề nghị cơ quan chức năng tiến hành điều tra chống bán phá giá đối với sản phẩm từ Việt Nam.

Khi tin tức nổ ra, nhóm cổ phiếu ngành thép của các ông lớn như Hòa Phát (HPG), Tập đoàn Hoa Sen (HSG), Thép Nam Kim (NKG)… đã có nhiều biến động rõ rệt. Ở phía ông lớn Hòa Phát, phiên 10/3 cổ phiếu HPG tăng kịch trần lên 27.100 đồng/cổ phiếu - đánh dấu phiên tăng trần đầu tiên của mã này sau gần một năm. Dòng tiền cũng đổ mạnh vào HPG khi thanh khoản khớp lệnh trong phiên 10/3 đạt hơn 91 triệu đơn vị. Tuy nhiên 2 ngày sau đó (12/3) tin thuế Mỹ xuất hiện trên các mặt báo, ngay lập tức tạo nên nhịp điều chỉnh. Từ vị thế là cổ phiếu dẫn dắt thị trường, HPG lập tức chịu áp lực bán mạnh và quay đầu giảm 2,19%, lùi về mức 26.800 đồng/cổ phiếu.

Cùng diễn biến, cổ phiếu của Tập đoàn Hoa Sen và Thép Nam Kim cũng đồng loạt “nhuộm đỏ”, lần lượt giảm 2,7% và 2,8%.

Nội lực các ông lớn ngành thép: "Anh cả" Hòa Phát (HPG) và "tấm khiên" nội địa

Dù bị đích danh là bị đơn bắt buộc với mức thuế sơ bộ 121,97%, Hòa Phát cho thấy sự bình thản của một doanh nghiệp dẫn đầu. Chiến lược lấy thị trường nội địa làm "pháo đài" đã phát huy tác dụng tối đa.

Theo Báo cáo tình hình kinh doanh 2025 của Tập đoàn Hòa Phát, năm 2025, tổng sản lượng thép thô tiêu thụ nội địa của Tập đoàn đạt 8,6 triệu tấn, tăng trưởng 63% so với năm 2024. Doanh thu thị trường nội địa đạt 132 nghìn tỷ đồng cả năm 2025, tăng 39% so với năm 2024. 

Về xuất khẩu, năm 2025 đánh dấu giai đoạn điều chỉnh của ngành thép toàn cầu sau thời kỳ tăng trưởng nóng. Nhu cầu thép toàn cầu phục hồi chậm, trong khi nguồn cung dư thừa, đặc biệt từ Trung Quốc. Đồng thời, các biện pháp phòng vệ thương mại và rào cản kỹ thuật tại nhiều thị trường xuất khẩu tiếp tục siết chặt, như EU đề xuất siết hạn ngạch và nâng thuế nhập khẩu thép từ 25% lên 50%. Ở chiều cung, công suất toàn cầu dự kiến tăng thêm chủ yếu tại Ấn Độ và các nước trong khối ASEAN, gia tăng áp lực lên giá bán và khả năng cạnh tranh. Xu hướng này được dự báo sẽ tiếp tục trong năm 2026.

Hòa Phát hiện đang cung cấp sản phẩm tới 45 quốc gia và vùng lãnh thổ trên thế giới. Tuy nhiên, để tránh các rủi ro đột ngột từ các rào cản thương mại, Hòa Phát duy trì tổng tỷ trọng xuất khẩu của Tập đoàn ở mức vừa phải và không phụ thuộc cao vào thị trường xuất khẩu cụ thể nào. Doanh thu thuần xuất khẩu năm 2025 đạt 23,7 nghìn tỷ, chiếm tỷ trọng 16% tổng doanh thu thuần hợp nhất, giảm so với mức 31% của cùng kỳ năm 2024.

Năm 2025, dự án Hòa Phát Dung Quất 2 đã hoàn tất chạy thử và chính thức đi vào hoạt động. Nhờ sự đóng góp của dự án này, quý 4/2025 đạt sản lượng 1,6 triệu tấn, nâng con số tiêu thụ HRC cả năm 2025 của Tập đoàn lên 5 triệu tấn, cao nhất từ trước đến nay, tăng 73% so với năm 2024, tập trung ở thị trường nội địa. 

Từ 7/2025, Chính phủ áp dụng thuế chống bán phá giá chính thức đối với HRC nhập khẩu từ Trung Quốc, giúp cải thiện đáng kể môi trường cạnh tranh trong nước. Nhờ đó, Hòa Phát không chỉ tăng tốc tiêu thụ sản phẩm nội địa, mà còn củng cố vững chắc vị thế dẫn đầu thị trường thép cuộn cán nóng tại Việt Nam, đóng góp tích cực vào sự phát triển bền vững của ngành thép quốc gia.

Nam Kim (NKG) & Hoa Sen (HSG): Áp lực chuyển dịch

Năm 2025, nhóm tôn mạ (HSG, NKG) thực tế đã chịu áp lực lớn khi Mỹ công bố mức thuế chống bán phá giá sơ bộ dao động từ 39% - 88%, thậm chí các mức thuế cuối cùng có thể cao hơn, ảnh hưởng đáng kể đến biên lợi nhuận và thị phần xuất khẩu sang thị trường này. Tuy nhiên, HSG và NKG đã chủ động điều chỉnh chiến lược, giảm xuất khẩu sang Mỹ và tập trung vào thị trường nội địa để ứng phó. 

Tin thuế thép cốt bê tông lần này chủ yếu ảnh hưởng đến tâm lý dòng tiền chung của nhóm ngành hơn là ảnh hưởng trực tiếp đến mảng tôn mạ cốt lõi của họ. Tuy nhiên, Nam Kim (NKG) là đơn vị chịu áp lực lớn nhất do tỷ trọng xuất khẩu chiếm hơn 60% doanh thu. Nếu các rào cản thuế quan tiếp tục mở rộng, NKG sẽ phải đối mặt với bài toán chi phí gia tăng và cạnh tranh khốc liệt tại các thị trường thay thế.

Về thị trường xuất khẩu, theo báo cáo phân tích của DSC, trong năm 2025, Công ty Cổ phần Thép Nam Kim (NKG) ghi nhận kết quả kinh doanh kém tích cực với doanh thu thuần đạt 14.808 tỷ đồng, sụt giảm khoảng 28% so với năm 2024. Lợi nhuận sau thuế cả năm đạt 197 tỷ đồng, giảm mạnh 56,5% so với cùng kỳ năm trước. Tính chung cả năm, công ty chỉ hoàn thành 64% kế hoạch doanh thu và 45% kế hoạch lợi nhuận do kênh xuất khẩu kém khả quan cũng như chi phí gia tăng sau thuế chống bán phá giá thép HRC.

Trong bối cảnh căng thẳng thương mại leo thang, kênh xuất khẩu của ngành thép dự kiến sẽ kém khả quan do chính sách bảo hộ thương mại, đặc biệt tại EU (siết hạn ngạch) và Mỹ (áp thuế CBPG tôn mạ lên đến 88%). Với tỷ trọng xuất khẩu trong doanh thu bình quân các năm trước lên tới 65%, NKG hiện đang là một trong các doanh nghiệp chịu ảnh hưởng. 

Theo đó, trong năm 2025, sản lượng xuất khẩu đã giảm 53% YoY, trong khi thị trường nội địa đang được tập trung để bù đắp với sản lượng tăng 89%. Nhìn lại diễn biến dài hạn từ 2018 đến nay, có thể thấy bức tranh doanh thu của Nam Kim có nhiều điểm đáng chú ý.

Được biết, Thép Nam Kim đã ngừng bán hàng sang thị trường Mỹ từ quý IV/2024, đồng thời định hướng đa dạng hóa sản phẩm và mở rộng sang các thị trường có rào cản thương mại thấp hơn.

Trước khi rút khỏi Mỹ, thị trường này từng chiếm khoảng 10% sản lượng xuất khẩu của Nam Kim, do đó việc buộc phải từ bỏ đã tác động trực tiếp đến doanh thu xuất khẩu của doanh nghiệp.

Điểm tựa lớn nhất của Nam Kim trong giai đoạn "thử lửa" 2026 chính là dự án Nhà máy Thép tấm lợp Nam Kim Phú Mỹ.  Đây là dự án trọng điểm của Thép Nam Kim, được kỳ vọng sẽ giúp doanh nghiệp tối ưu hóa chi phí sản xuất và nâng cao hàm lượng giá trị gia tăng trên mỗi sản phẩm.

Mức thuế 130% vào thép thanh lần này thực tế ít tác động trực tiếp đến danh mục sản phẩm của NKG (chủ yếu là tôn mạ và ống thép), nhưng lại tạo ra hiệu ứng tâm lý giúp nhà đầu tư sàng lọc lại kỳ vọng. Nếu NKG duy trì được biên lợi nhuận ổn định tại thị trường nội địa trong 2 quý đầu năm 2026, đây sẽ là minh chứng cho thấy doanh nghiệp đã "thích nghi" thành công.

Chủ động "cắt" kênh xuất khẩu Mỹ, Hoa Sen (HSG) vẫn báo lãi vượt kế hoạch

Nếu Hòa Phát lấy sản xuất làm lõi, Nam Kim tìm thị trường xuất khẩu mới, thì Tập đoàn Hoa Sen của đại gia Lê Phước Vũ lại đang chọn một lối đi riêng biệt và đầy tham vọng: Rời xa "cuộc chiến" thuế quan bằng cách hóa thân thành một gã khổng lồ bán lẻ.

Ngay từ tháng 9/2024, Hoa Sen đã chủ động tạm dừng xuất khẩu tôn mạ sang Mỹ khi nhận thấy những tín hiệu bất lợi từ các cuộc điều tra phòng vệ thương mại. Chính vì vậy, con số thuế 130% lần này thực tế "đánh" vào một con tàu đã sớm chuyển hướng. Kết quả kinh doanh niên độ 2024-2025 cho thấy sự thích nghi đáng kinh ngạc: Dù xuất khẩu sang Mỹ gián đoạn, kết quả kinh doanh của HSG ghi nhận kết quả tích cực: sản lượng hợp nhất đạt 1.845.466 tấn, hoàn thành 95% kế hoạch; doanh thu hợp nhất đạt 36.538 tỷ đồng, hoàn thành 96% kế hoạch. Lợi nhuận sau thuế hợp nhất đạt 732 tỷ đồng, hoàn thành 146% kế hoạch lợi nhuận đã đề ra ở phương án cao.

Đặc biệt, đầu năm 2026, Hoa Sen chính thức thực hiện bước đi lịch sử khi thành lập Công ty Cổ phần Hoa Sen Home,  là công ty con của Tập đoàn Hoa Sen với tỷ lệ sở hữu 99%, giữ vai trò quản lý, phát triển Hệ thống Siêu thị Vật liệu xây dựng và Nội thất Hoa Sen Home trên toàn quốc.

Việc công bố thành lập Công ty Cổ phần Hoa Sen Home đánh dấu bước đi chiến lược quan trọng của Tập đoàn Hoa Sen trong bối cảnh môi trường kinh doanh toàn cầu có nhiều biến động, xu thế bảo hộ thương mại gia tăng, chuỗi cung ứng quốc tế bị gián đoạn.

Theo lãnh đạo Tập đoàn Hoa Sen, việc hình thành Hoa Sen Home hướng tới xây dựng một mô hình phân phối hiện đại, quy mô lớn, vận hành bài bản, lấy thị trường nội địa làm trọng tâm, phát huy tối đa lợi thế cốt lõi về thương hiệu, hệ thống phân phối, năng lực quản trị và am hiểu thị trường nội địa, đẩy mạnh đầu tư vào các lĩnh vực có tiềm năng dài hạn, mang lại giá trị gia tăng cao và tạo động lực tăng trưởng bền vững trong tương lai.

Kế hoạch năm 2026 Hoa Sen Home sẽ phát triển lên 165 siêu thị và mục tiêu đến năm 2030 Hoa Sen Home sẽ đạt tối thiểu 300 siêu thị trên toàn quốc, có các Mega Home diện tích từ 10.000 đến 30.000 m², trở thành trung tâm phân phối vật liệu xây dựng và nội thất tại các vùng kinh tế trọng điểm trên cả nước.

Có thể thấy, việc tách bạch mảng bán lẻ không chỉ giúp Hoa Sen tối ưu hóa biên lợi nhuận mà còn tạo ra một "hệ sinh thái tiêu dùng" khép kín, giúp cổ phiếu này có sức chống chịu tốt hơn trước các cú sốc phòng vệ thương mại toàn cầu.

Từ nay đến khi Bộ Thương mại Mỹ (DOC) đưa ra phán quyết cuối cùng vào tháng 7/2026, thị trường chứng khoán nói chung và nhóm cổ phiếu thép nói riêng chắc chắn sẽ còn chịu đựng nhiều nhịp "rung lắc" mạnh. Những thông tin tiêu cực về thuế suất sẽ còn được bơm ra, tạo áp lực thanh lọc các tài khoản sử dụng đòn bẩy (margin) quá cao.

Quan trọng hơn, kết quả kinh doanh quý 2 và quý 3 sẽ chứng minh được doanh nghiệp nào thực sự "sống khỏe" nhờ nội địa.