Ông chủ của những dự án tai tiếng Vietracimex là ai?

Trải qua gần 50 năm xây dựng và trưởng thành, hiện nay Vietracimex đã có trên 20 Công ty, Xí nghiệp trực thuộc trải khắp ba miền Bắc - Trung - Nam Việt Nam. Doanh nghiệp này dù xuất thân là xây dựng giao thông, nhưng được biết đến nhiều hơn với một loạt dự án đình đám trong lĩnh vực bất động sản, thủy điện, golf, bột đá, bột giấy.

Tại Hà Nội, khu văn phòng và chung cư cao cấp đường Phạm Hùng được coi là một trong những dự án "hot" của tổng công ty Vietracimex. Dự án nằm ngay trên đường Phạm Hùng (xã Mỹ Đình, huyện Từ Liêm, Hà Nội) với tổng diện tích là 4.816m2, diện tích xây dựng là 34,9%. Dự án gồm 2 tòa nhà với chiều cao là 19 và 25 tầng.

Hai là tổ hợp văn phòng làm việc, chung cư cao cấp và công trình công cộng tại 201 Minh Khai - Hà Nội với tổng diện tích là hơn 31.000 m2.

Ba là dự án Trung tâm văn phòng và dịch vụ thương mại tại lô đất E4-17 khu đô thị mới Cầu Giấy, quận Cầu Giấy, TP. Hà Nội với diện tích 4.450 m2 bao gồm các hạng mục chính là trụ sở công ty, văn phòng cho thuê, siêu thị, trung tâm thương mại tại khối đế.

Tại TP.HCM, tổng công ty Vietracimex là chủ sở hữu của hàng loạt các dự án “đất vàng”: Trung tâm dịch vụ thương mại và căn hộ cao cấp (phường 11, quận Tân Phú), Khu Tái định cư, công viên cây xanh thể dục thể thao và công trình công cộng (phường 12, quận Bình Thạnh), Khu nhà ở và công trình công cộng (phường 12, quận Bình Thạnh), Dự án Tổ hợp văn phòng và chung cư cao cấp đường Điện Biên Phủ (đường Điện Biên Phủ, quận Bình Thạnh),… Ngoài ra công ty này đang xây dựng một số tổ hợp khách sạn tại các Thành phố lớn khác.

Sơ hở trong cổ phần hoá của Vietracimex

Vào năm 2016, Thanh tra Chính phủ có Thông báo số 111/TB-TTCP về việc chấp hành chính sách, pháp luật tại Tổng công ty cổ phần Thương mại xây dựng trong việc cổ phần hóa Tổng công ty Thương mại và Xây dựng và trách nhiệm người đại diện phần vốn nhà nước tại các đơn vị được thành lập từ việc cổ phần hóa Tổng công ty Thương mại và Xây dựng theo Quyết định số 217/2004/QĐ-TTg ngày 31/12/2004 của Thủ tướng Chính phủ.

Được biết, việc phải mất đúng 2 năm, Thanh tra Chính phủ mới có thể ra được kết luận cuối cùng đã cho thấy tính chất phức tạp và nghiêm trọng của vụ việc này.

Cần phải nói thêm rằng, Vietracimex là lứa tổng công ty nhà nước trong cả nước đầu tiên được lựa chọn để thí điểm cổ phần hóa vào năm 2004. Quá trình cổ phần hóa Vietracimex được Bộ Giao thông - Vận tải dành sự quan tâm đặc biệt để “dò đá mở đường”, lấy kinh nghiệm để đẩy nhanh tiến trình đổi mới doanh nghiệp nhà nước trong ngành.

Đúng 6 tháng sau khi Đề án thí điểm được phê duyệt, Bộ Tài chính chốt giá trị doanh nghiệp tại thời điểm 30/6/2004 của Vietracimex để CPH là 634,7 tỷ đồng; giá trị thực tế phần vốn là 37,952 tỷ đồng. Trên cơ sở này, tháng 8/2005, Bộ Giao thông - Vận tải đã phê duyệt phương án và chuyển Vietracimex thành công ty cổ phần với số vốn điều lệ của Công ty mẹ là 40,1 tỷ đồng; phần vốn góp của nhà nước sau khi trừ các chi phí CPH, ưu đãi người lao động là 29,96 tỷ đồng, tương đương 2,96 triệu cổ phần, chiếm 73,7% vốn điều lệ.

Tháng 11/2005, Bộ Giao thông - Vận tải đã cử ông Võ Nhật Thăng, Chủ tịch HĐQT kiêm Tổng giám đốc Vietracimex làm người đại diện phần vốn nhà nước tại Tổng công ty. Với việc nắm trong tay quyền biểu quyết hơn 74%, lẽ dĩ nhiên, ông Thăng được Đại hội cổ đông lần đầu (2/12/2005) được bầu làm thành viên HĐQT, sau đó được giao giữ chức Chủ tịch HĐQT kiêm Tổng giám đốc. Đây có thể coi là điểm khởi đầu cho quá trình Nhà nước dần mất quyền kiểm soát Vietracimex.

Cụ thể, theo kết luận thanh tra Bộ Giao thông - Vận tải và các cơ quan liên quan đã thực hiện không đúng yêu cầu của đề án trong việc chuyển tất cả các công ty thành viên thành công ty con của Vietracimex; thiếu tránh nhiệm trong việc thực hiện đại diện chủ sở hữu vốn nhà nước, để người đại diện phần vốn nhà nước tại Vietracimex (ông Võ Nhật Thăng) làm trái quy định, nghĩa vụ người đại diện vốn nhà nước tại doanh nghiệp, trái quy định trong việc tổ chức Đại hội cổ đông bất thường ngày 3/6/2006, chuyển công ty mẹ trong mô hình mẹ - con từ DNNN thành công ty cổ phần mà ông Võ Nhật Thăng có vốn góp chiếm tới 93,37% vốn điều lệ.

Đánh giá của các chuyên gia, những sơ hở khó hiểu của cơ quan quản lý vốn trong việc kiểm soát hoạt động tại Vietracimex giai đoạn hậu cổ phần hóa diễn ra trong suốt nhiều năm, song không được xử lý kịp thời đã khiến doanh nghiệp lớn bậc nhất ngành giao thông - vận tải dễ dàng rơi vào tay cá nhân.

Trách nhiệm này được Thanh tra Chính phủ quy trách nhiệm cho lãnh đạo Bộ Giao thông - Vận tải, cán bộ cơ quan liên quan thời kỳ 2005 - 2006.

Đối với SCIC, Thanh tra Chính phủ cho rằng, đơn vị này đã có khuyết điểm trong việc tiếp nhận phần vốn Nhà nước không đúng thực tế từ Bộ Giao thông - Vận tải, thiếu trách nhiệm trong việc thực hiện quyền và nghĩa vụ của đại diện chủ sở hữu vốn Nhà nước tại Vietracimex từ khi nhận bàn giao.

Được biết, trách nhiệm đối với sai sót lớn này được Thanh tra Chính phủ khẳng định là thuộc về lãnh đạo SICI chủ yếu là thời kỳ 2006 - 2009. Tuy nhiên, trong báo cáo thực hiện kết luận thanh tra, SCIC chỉ nhận là “đã có sơ suất trong quá trình tiếp nhận quyền đại diện chủ sở hữu vốn nhà nước và xin rút kinh nghiệm sâu sắc”.

"Ông chủ" nhiều dự án tai tiếng

Dự án Khu đô thị Kim Chung - Di Trạch do Tổng Công ty Cổ phần Thương mại và Xây dựng (Vietracimex) làm chủ đầu tư. Dự án có diện tích lên tới hơn 170 ha nằm trên quốc lộ 32, huyện Hoài Đức (Hà Nội) dự kiến sẽ phục vụ cho khoảng 30.000 người ở.

Theo công bố của chủ đầu tư, dự án được hình thành dựa trên ý tưởng tạo dựng một “trái tim đô thị” chất lượng cao, tiện nghi, thân thiện với môi trường, một trung tâm thương mại, biệt thự liền kề, nhà hát, căn hộ cho thuê, bệnh viện, trường học… đáp ứng đầy đủ các tiêu chuẩn Việt Nam và Quốc tế.

Dự án được khởi công từ cuối năm 2008 và có mức đầu tư giai đoạn 1 hơn 1.000 tỷ đồng. Trong giai đoạn 1 của dự án sẽ tiến hành xây dựng hệ thống HTKT và khu nhà ở biệt thự và liên kề.

Vào thời hoàng kim, giá đất nền tại Khu đô thị Kim Chung - Di Trạch do có thời điểm lên tới 60 - 70 triệu đồng/m2. Gấp 3, 4 lần giá gốc, thế nhưng sau gần chục năm dự án này vẫn bất động trong hoang vu, chôn theo hàng nghìn tỷ của giới đầu cơ, hiện mới chỉ hoàn thành một phần hạ tầng và xây dựng được một vài block nhà liền kề, biệt thự. Theo tìm hiểu, dự án bị dừng triển khai do chủ đầu tư gặp khó khăn về tài chính.

Hoặc như Dự án Minh Khai City Plaza có địa chỉ tại 201 Minh Khai, phường Minh Khai, quận Hai Bà Trưng, Hà Nội. Chủ đầu tư dự án là Công ty Cổ phần Thương mại Xây dựng Vietracimex, đơn vị thi công là Công ty Cổ phần ECOBA Việt Nam. Dự án này cũng dính những lùm xùm khi nhiều gia đình xung quanh dự án này lên tiếng rằng nhà của họ có nguy cơ đổ sập bất cứ lúc nào do ảnh hưởng từ việc thi công xây dựng dự án Minh Khai City Plaza.



Vừa qua dự án Minh Khai City Plaza đã bị lực lượng Thanh tra Sở Xây dựng Hà Nội và Đội Thanh tra Xây dựng Quận Hai Bà Trưng phát hiện nhiều sai phạm trong quá trình thi công.

Một dự án phải nói là chấn động là vào năm 2014, sự cố sập hầm Đạ Dâng do Tổng công ty Vietracimex là chủ đầu tư. Khi xảy ra sự cố sập hầm khiến 12 công nhân mắc kẹt, Phó Thủ tướng Hoàng Trung Hải, các Bộ trưởng cùng những vị lãnh đạo cao nhất của các Bộ, ban, ngành đều có mặt để tìm cách cứu người thì vị Tổng Giám đốc Vietracimex đang công tác ở nước ngoài, phía Tổng công ty Vietracimex lại không có bất kỳ một lãnh đạo cấp cao nào xuất hiện. Lúc đó, chủ đầu tư dự án, ông Võ Nhật Thăng mới lên tiếng xin lỗi người dân Lâm Đồng và cho rằng sự cố là “bất khả kháng”.

Có thể coi những câu trả lời từ phía Vietracimex lúc đó là những lời giải thích cho những vấn đề nổi cộm về ý thức trách nhiệm trong những ngày 12 công nhân bị mắc kẹt. Tuy nhiên, với sự chứng kiến của gần 1.000 con người tại hiện trường thì việc không sự xuất hiện của các vị lãnh đạo Vietracimex cũng là điều đánh phải bàn.

Theo Mai An/ANTT.vn