Sân bay Tân Sơn Nhất tắc nghẽn và quá tải từ bầu trời đến... sân băng!

Khai thác cao gấp đôi công suất vận hành

Theo số liệu thống kê, sản lượng hành khách thông qua sân bay quốc tế Tân Sơn Nhất trong năm 2018 đã đạt 38,5 triệu hành khách, gấp 1,5 lần và vượt xa so với công suất thiết kế 25 triệu hành khách/năm.

Tổng số lượt chuyến bay cất hạ cánh tại sân bay Tân Sơn Nhất trung bình đạt hơn 700 chuyến bay/ngày. Năng lực thông qua đường cất hạ cánh hiện đang được điều phối 44 chuyến bay/giờ, tức trung bình cứ 1 phút 20 giây lại có một máy bay cất hoặc hạ cánh.

Tình hình tăng trưởng hoạt động bay nhanh chóng đã dẫn đến tình trạng quá tải từ trên trời cho đến đường cất hạ cánh, đường lăn, nhà ga và sân đỗ sân bay quốc tế Tân Sơn Nhất tại một số thời điểm, gây không ít khó khăn cho công tác quản lý điều hành bay của các cơ sở cung cấp dịch vụ không lưu.

"Tắc đường băng" và quá tải vùng trời

VATM ví von việc tắc nghẽn mặt đất tại Tân Sơn Nhất tương tự tình trạng giao thông đường bộ ở Hà Nội và TP.HCM, hai đô thị có quy hoạch cơ sở hạ tầng, đường xá đã có phần cũ và lỗi thời, tồn tại nhiều điểm giao cắt đồng mức giữa các làn xe lưu thông.

Do đó, thường xuyên xảy ra tình trạng tắc nghẽn, dồn ứ xe cộ ngày càng nhiều vào các khung giờ cao điểm dù cho lực lượng chức năng đã áp dụng mọi biện pháp xử lý, phân làn và hướng dẫn giao thông.

Tại sân bay Tân Sơn Nhất, VATM chỉ rõ có 2 đường cất hạ cánh song song theo mô hình xây dựng từ năm 1967. Hai đường bay này được sử dụng theo chế độ khai thác phụ thuộc vào nhau, được coi gần như là một đường cất hạ cánh trong công tác điều hành bay do khoảng cách giữa trục tim 2 đường băng không đáp ứng được tiêu chuẩn cất hạ cánh độc lập theo quy định của Tổ chức Hàng không dân dụng quốc tế (ICAO).

Do vậy chế độ khai thác 2 đường cất hạ cánh phụ thuộc vào nhau, chỉ cho phép duy nhất 1 máy bay được cất hoặc hạ cánh tại Tân Sơn Nhất trong cùng 1 thời điểm.

VATM cũng cho biết dù trải qua nhiều đợt nâng cấp, mở rộng nhưng diện tích sân bay Tân Sơn Nhất đã bị thu hẹp, chỉ còn 1/4 đến 1/5 so với thời kỳ năm 1975 do sự phát triển nhanh của đô thị. Vì vậy, sân bay Tân Sơn Nhất khó có thể triển khai thực hiện các hạng mục cải tạo, mở rộng và nâng cấp lớn liên quan đến hạ tầng đường cất hạ cánh để đáp ứng được yêu cầu hoạt động bay ngày càng tăng cao.

Nguyên nhân tiếp theo khiến tình trạng quá tải của Tân Sơn Nhất ngày càng trầm trọng là cấu trúc của hệ thống đường lăn, sân đỗ tại sân bay Tân Sơn Nhất.

Cụ thể, cấu trúc hệ thống bố trí phần lớn nằm sát nhau theo dạng xương cá về hai bên của đường lăn và các đường lăn chính chủ yếu là đường lăn “độc đạo” nên việc di chuyển, lăn ra/vào của các máy bay từ nhà ga, sân đỗ ra đường cất hạ cánh và ngược lại gặp không ít khó khăn do tính chất bố trí phần lớn các bến đỗ nằm sát nhau theo dạng xương cá về hai bên của đường lăn và các đường lăn chính chủ yếu là đường lăn “độc đạo”.

Ngoài ra, các đường lăn thoát ly cho máy bay hạ cánh được thiết kế trước năm 1975 hiện nay đã không còn phù hợp với các loại máy bay mới thường có kích thước và tải trọng lớn hơn nhiều so với các loại máy bay khai thác trước năm 1975.

Do vậy, VATM kết luận việc các máy bay thường xuyên gặp trì hoãn, chậm trễ trong quá trình đẩy lùi, di chuyển và xếp hàng để cất cánh trên mặt đất tại sân bay Tân Sơn Nhất chủ yếu là do năng lực bị giới hạn bởi mô hình cấu trúc cơ sở hạ tầng đường cất hạ cánh, đường lăn và sân đỗ không phù hợp với tình hình mới để đáp ứng được nhu cầu hoạt động bay ngày càng cao.

Ngoài ra,VATM chỉ rõ vùng trời sân bay Tân Sơn Nhất hiện nay cũng thường xuyên bị quá tải và ảnh hưởng bởi hoạt động bay Quân sự và điều kiện khí hậu tự nhiên, đặc biệt là vào mùa mưa xuất hiện nhiều mây tích điện nguy hiểm tại các vị trí quan trọng. Các khu vực máy bay Quân sự tập luyện cũng chiếm phần lớn không gian quan trọng trong vùng trời dẫn đến việc máy bay hàng không dân dụng thường phải bay tránh, bay vòng để nhường đường.

Theo VATM, để giải quyết vấn đề tắc nghẽn hoạt động bay trên không cũng như dưới mặt đất tại Tân Sơn Nhất, ngoài các giải pháp về không lưu, “phân luồng” máy bay đã và đang thực hiện thì cần nghiên cứu, áp dụng các giải pháp nhằm nâng cao năng lực của sân bay như: Xây dựng bổ sung các đường lăn song song mới với các đường lăn “độc đạo” chính hiện hữu; Xây dựng bổ sung các đường lăn cao tốc phục vụ thoát ly đường cất hạ cánh; Đầu tư xây dựng nhà ga hành khách T3; Đầu tư xây dựng Cảng hàng không quốc tế Long Thành…

Hà Phương

Theo KDPL