TCTD không được mua trái phiếu doanh nghiệp để cơ cấu lại nợ

Ngân hàng Nhà nước (NHNN) đang dự thảo Thông tư quy định việc tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài (TCTD) mua, bán trái phiếu doanh nghiệp (không bao gồm trái phiếu do TCTD phát hành).

Dự thảo thông tư trên cơ sở kế thừa Thông tư số 22 năm 2016 và Thông tư 15 năm 2018 về mua, bán trái phiếu doanh nghiệp nhằm bổ sung, chỉnh sửa một số nội dung phù hợp với thực tiễn, tình hình hoạt động của các TCTD; cũng như kiểm soát hoạt động mua, bán trái phiếu doanh nghiệp của TCTD phát triển lành mạnh, bền vững…

Trong dự thảo thông tư, NHNN quy định TCTD không được mua trái phiếu doanh nghiệp phát hành trong đó có mục đích để cơ cấu lại các khoản nợ của chính doanh nghiệp phát hành.

Trước đó, khoản 2 Điều 5 Nghị định số 163/2018/NĐ-CP (đã được sửa đổi, bổ sung) quy định doanh nghiệp được phát hành trái phiếu với mục đích thực hiện các chương trình, dự án đầu tư của doanh nghiệp, tăng quy mô vốn hoạt động của doanh nghiệp và cơ cấu lại các khoản nợ của chính doanh nghiệp.

Theo NHNN, thời gian qua đã phát sinh việc TCTD mua trái phiếu doanh nghiệp phát hành với mục đích để cơ cấu lại nợ, tiềm ẩn nhiều rủi ro nhất là trong điều kiện doanh nghiệp phát hành trái phiếu tiếp tục gặp khó khăn trong hoạt động sản xuất, kinh doanh và không có khả năng trả nợ gốc và lãi trái phiếu đến hạn, dẫn đến việc phát hành thêm trái phiếu để tiếp tục cơ cấu lại nợ.

Theo đó, trường hợp một đợt phát hành trái phiếu doanh nghiệp với nhiều mục đích khác nhau, trong đó có mục đích cơ cấu lại khoản nợ, thì TCTD cũng không được mua trái phiếu doanh nghiệp. 

NHNN cũng quy định TCTD không được mua trái phiếu doanh nghiệp phát hành có mục đích để góp vốn, mua cổ phần tại doanh nghiệp khác nhằm hạn chế TCTD không được mua trái phiếu phát hành để góp vốn, mua cổ phần tại doanh nghiệp khác.

Lý giải cho quy định này, NHNN cho biết, qua công tác kiểm tra hoạt động của TCTD, phát hiện một số trường hợp doanh nghiệp phát hành trái phiếu với mục đích thực hiện các chương trình, dự án đầu tư của doanh nghiệp, tăng quy mô vốn hoạt động, nhưng thực tế huy động vốn để góp vốn, mua cổ phần tại các doanh nghiệp khác, để các doanh nghiệp này thực hiện dự án hoặc tiếp tục thực hiện góp vốn, mua cổ phần...

Do đó, TCTD khó kiểm soát được mục đích sử dụng vốn, dòng tiền từ nguồn phát hành trái phiếu, tình hình thực hiện dự án...

Trong dự thảo thông tư, NHNN quy định TCTD mua trái phiếu doanh nghiệp với mục đích nắm giữ đến ngày đáo hạn, khi chuyển đổi mục đích nắm giữ trái phiếu và thực hiện bán trái phiếu doanh nghiệp này cho TCTD khác thì trong vòng 12 tháng không mua lại các trái phiếu doanh nghiệp đã bán và/hoặc trái phiếu phát hành cùng lô/cùng đợt phát hành với trái phiếu doanh nghiệp đã bán, trừ trường hợp bán trái phiếu doanh nghiệp theo phương án cơ cấu lại được cấp có thẩm quyền phê duyệt theo quy định của pháp luật.

Quy định này nhằm quản lý hoạt động mua, bán trái phiếu doanh nghiệp giữa các TCTD thống nhất với việc quản lý hoạt động mua, bán nợ của các TCTD và các quy định của pháp luật liên quan, tránh trường hợp các TCTD bán trái phiếu doanh nghiệp cho TCTD khác vào cuối năm và mua lại vào đầu năm sau để tìm cách không tuân thủ quy định của NHNN về kiểm soát hạn mức tăng trưởng tín dụng hàng năm.