Thị trường LNG toàn cầu đang hình thành diện mạo mới

Tổng lượng LNG châu Á nhập về năm nay dự kiến đạt khoảng 276 triệu tấn, sau tháng 11 đầy sôi động với 22,99 triệu tấn, và tháng 12 được ước tính còn mạnh hơn, có thể lên đến 26,86 triệu tấn.

Theo dữ liệu Kpler được chuyên gia năng lượng Clyde Russell của Reuters dẫn lại, con số của năm 2025 dù vẫn cao, nhưng sẽ thấp hơn mức 287,8 triệu tấn của năm 2024 - đồng thời đánh dấu lần giảm đầu tiên kể từ năm 2022.

Trong khi đó, châu Âu tiếp tục tăng mua LNG, chủ yếu từ Mỹ. Số liệu trước đây của Kpler cho thấy châu Âu nhập trung bình hơn 10 triệu tấn mỗi tháng trong 10 tháng đầu năm, tổng cộng 101,38 triệu tấn. Từ đó đến nay, lượng nhập vẫn tăng khi mùa sưởi bắt đầu. Một số dự báo cho rằng nhập khẩu tháng 11 có thể lập kỷ lục mới và duy trì ở mức cao - bởi châu Âu đang chậm tiến độ lấp đầy kho dự trữ khí cho mùa đông.

Kpler cho biết đầu tháng này rằng Mỹ đang chuẩn bị ghi nhận mức tăng 40% trong xuất khẩu LNG, nhờ nhu cầu mạnh từ châu Âu trước và trong mùa lạnh. Tuy nhiên, mức dự trữ của châu Âu vẫn thấp hơn mục tiêu: Tổng trữ lượng khí của EU chỉ đạt 75%, so với mục tiêu 90%. Đức - nước nhập LNG lớn nhất châu Âu - còn thấp hơn, chỉ đạt 66,74% công suất kho, do lượng rút ra cao hơn nhiều so với lượng nạp vào.

Điều này đồng nghĩa châu Âu sẽ tiếp tục giữ vai trò dẫn dắt giá LNG trên thị trường giao ngay toàn cầu. Và điều đó khiến các nhà nhập khẩu châu Á tiếp tục phải tìm kiếm nguồn rẻ hơn - hoặc tăng nguồn cung trong nước nếu có thể. Trung Quốc là ví dụ dễ thấy: Từng là nước nhập LNG lớn nhất thế giới cho đến năm ngoái, nay nước này chuyển mạnh sang dùng khí qua đường ống từ Nga và tăng sản lượng nội địa. Việc này để lại nhiều LNG hơn cho các nước châu Á khác, nhưng giá cao vẫn là rào cản lớn.

Russell của Reuters viết trong bài bình luận tuần này rằng giá LNG giao về Đông Bắc Á tuần trước đã giảm xuống còn 10,90 USD/triệu BTU, từ mức 11,66 USD/triệu BTU của tuần trước nữa. Tuy vậy, ông lưu ý giá LNG chưa lần nào xuống dưới 10 USD/triệu BTU kể từ tháng 4/2024 - mức giá khiến nhiều nước châu Á khó có khả năng mua, kể cả những quốc gia từng cam kết tăng nhập khẩu năng lượng Mỹ trong các thỏa thuận thương mại ký thời Tổng thống Donald Trump.

Trong khi đó, châu Âu gần như không còn lựa chọn nào khác. Nếu các nước châu Á có thể đẩy mạnh khai thác điện và sưởi bằng than, thì châu Âu đã cam kết từ bỏ loại nhiên liệu này, buộc họ phải tiếp tục nhập khí đốt, bất kể giá cả có dễ chịu hay không. Nhiều dấu hiệu cho thấy người tiêu dùng - đặc biệt là các doanh nghiệp công nghiệp - đang rất bức xúc với mức giá hiện tại. Chỉ số PMI mới nhất của khu vực đồng euro cho thấy hoạt động đang thu hẹp, còn 49,6, và tốc độ mất việc làm tăng nhanh trong tháng 11.

Giới doanh nghiệp EU đã cảnh báo suốt nhiều năm về ảnh hưởng tiêu cực của giá năng lượng cao đối với tăng trưởng, nhưng năng lượng rẻ không còn là lựa chọn cho một khu vực đã ban hành 19 gói trừng phạt nhằm vào Nga - nhà cung cấp khí đốt giá rẻ hàng đầu trước đây - và đang chuẩn bị gói thứ 20.

Vì thế, châu Á đang đặt cược nhiều hơn vào các nguồn thay thế LNG và nguồn khí nội địa, còn châu Âu tiếp tục nhập LNG từ Mỹ. Năm nay, Kpler dự báo châu Âu sẽ nhập tổng cộng 123,99 triệu tấn LNG - gần chạm mức kỷ lục 124,6 triệu tấn của năm 2022 và 2023. Riêng tháng trước, châu Âu nhập 11,89 triệu tấn LNG, góp phần đẩy xuất khẩu LNG của Mỹ tăng khoảng 40% so với năm ngoái.

Thị trường LNG toàn cầu đang dần hiện ra một bức tranh mới: Châu Âu và Mỹ ngày càng phụ thuộc lẫn nhau trong thương mại khí hóa lỏng. Trong khi đó, dòng LNG từ Mỹ sang châu Á nhỏ hơn nhiều: Tháng 11 chỉ đạt 1,43 triệu tấn theo Kpler, so với 6,90 triệu tấn xuất sang châu Âu.

Nếu châu Âu gần như phụ thuộc hoàn toàn vào LNG của Mỹ và các nhà xuất khẩu Mỹ xem thị trường châu Âu là động lực tăng trưởng chính, thì châu Á linh hoạt hơn rất nhiều, nhờ lập trường ôn hòa hơn về biến đổi khí hậu và giảm khí thải, đồng thời ưu tiên an ninh năng lượng hơn là mục tiêu cắt giảm phát thải.

Hầu hết dự báo về thị trường LNG đều cho rằng giá sẽ giảm khi công suất xuất khẩu mới - nhất là từ Mỹ - đi vào hoạt động. Tuy vậy, ít ai nói đến việc các nhà vận hành các cơ sở mới này vẫn phải đảm bảo có lãi, giống như những đơn vị đang hoạt động. Điều đó sẽ tạo ra một mức “giá sàn” cho LNG.

Câu hỏi đặt ra là châu Âu có thể tiếp tục mua LNG đắt đỏ trong bao lâu trước khi phải điều chỉnh ưu tiên, và điều gì sẽ xảy ra với toàn bộ công suất LNG đó trong tương lai.

AFP