Toàn cảnh kim loại quý từ 4/5 đến 10/5: Giao thoa đa khủng hoảng

Giá vàng điều chỉnh sau giai đoạn tăng nóng nhưng vẫn neo ở vùng rất cao. Trong khi đó, bạc tiếp tục trở thành tâm điểm chú ý khi tăng mạnh hơn vàng, phản ánh sự dịch chuyển ngày càng rõ của dòng tiền sang các kim loại mang tính chiến lược công nghiệp.

QUỐC TẾ

Giá vàng điều chỉnh nhưng vẫn neo cao

Sau khi lập đỉnh lịch sử, giá vàng quay đầu giảm trong các phiên đầu tháng 5 do hoạt động chốt lời và đồng USD mạnh lên. Tuy nhiên, giá vẫn duy trì quanh vùng trên 4.700 USD/ounce - mức được xem là rất cao trong bối cảnh lịch sử thị trường vàng thế giới.

Nhiều tổ chức tài chính lớn vẫn giữ quan điểm tích cực với vàng. JPMorgan dự báo giá vàng có thể hướng tới mốc 5.000 USD/ounce vào cuối năm 2026.

Bạc “dậy sóng”, vượt trội hơn vàng

Giá bạc tiếp tục tăng mạnh, vượt mốc 80 USD/ounce, với mức tăng trưởng tính từ đầu năm vượt trội so với vàng.

Diễn biến này cho thấy bạc không còn chỉ đi theo vai trò “phiên bản giá rẻ của vàng”, mà đang ngày càng phản ánh nhu cầu công nghiệp và đầu cơ chiến lược.

Giới phân tích cho rằng bạc hiện mang “vai trò kép”: vừa là tài sản trú ẩn, vừa là nguyên liệu quan trọng của nền kinh tế xanh, đặc biệt trong lĩnh vực pin mặt trời, điện tử và xe điện.

Dòng tiền ETF và hoạt động mua vàng của ngân hàng trung ương

Các báo cáo quốc tế cho thấy ngân hàng trung ương nhiều nước vẫn tiếp tục mua vàng nhằm đa dạng hóa dự trữ ngoại hối, dù tốc độ có dấu hiệu chậm lại do áp lực chi phí năng lượng và biến động tỷ giá.

Trong khi đó, dòng vốn vào các quỹ ETF vàng vẫn duy trì ở mức cao, cho thấy nhu cầu phòng thủ của giới đầu tư toàn cầu chưa hạ nhiệt.

Khai thác và M&A: Những thương vụ tỷ USD của chu kỳ mới

Một trong những điểm nhấn lớn nhất tuần qua đến từ lĩnh vực khai thác và mua bán - sáp nhập (M&A) trong ngành kim loại quý.

Theo báo cáo tài chính quý I/2026 công bố trong các ngày 7-8/5, Công ty Wheaton Precious Metals (WPM) đã thiết lập hàng loạt kỷ lục mới nhờ giá kim loại quý tăng mạnh và các thương vụ chiến lược quy mô lớn.

Các chỉ số chính đều đạt mức cao nhất lịch sử công ty: Doanh thu đạt 901 triệu USD, tăng 92% so với cùng kỳ năm 2025; thu nhập ròng đạt 582 triệu USD, tăng 129%; dòng tiền hoạt động đạt 766 triệu USD, tăng 112%.

Điểm đáng chú ý là Wheaton không trực tiếp khai thác mỏ. Công ty hoạt động theo mô hình “streaming” - cung cấp vốn trước cho các mỏ để đổi lấy quyền mua kim loại với giá cố định trong tương lai.

Khi giá vàng và bạc tăng vọt trong đầu năm 2026, biên lợi nhuận của Wheaton mở rộng rất mạnh vì chi phí mua vào gần như không đổi.

Giới phân tích cho rằng đây là minh chứng rõ nét cho một chu kỳ tăng trưởng mới của ngành kim loại quý - nơi các công ty sở hữu tài sản chất lượng cao và mô hình ít rủi ro vận hành sẽ hưởng lợi lớn nhất.

Thương vụ “vô tiền khoáng hậu” tại Antamina

Kết quả tài chính mạnh mẽ là nền tảng để Wheaton hoàn tất thương vụ mua lại dòng chảy bạc tại mỏ Antamina (Peru) từ tập đoàn khai khoáng lớn nhất thế giới BHP với giá trị khoảng 4,3 tỷ USD vào tháng 4/2026.

Nhiều tờ báo tài chính quốc tế gọi đây là thương vụ streaming (dòng chảy kim loại) bạc lớn nhất lịch sử ngành kim loại quý tính theo giá trị thanh toán trước.

Theo thỏa thuận, Wheaton trả cho BHP 4,3 tỷ USD tiền mặt để đổi lấy quyền mua bạc. Công ty sẽ nhận lượng bạc tương đương 33,75% sản lượng bạc thuộc phần sở hữu của BHP tại mỏ Antamina. Sau khoản thanh toán ban đầu, Wheaton chỉ cần trả thêm khoảng 20% giá giao ngay của bạc cho mỗi ounce được giao trong tương lai.

Tỷ lệ 33,75% sẽ kéo dài cho tới khi Wheaton nhận đủ 100 triệu ounce bạc, sau đó giảm xuống còn 22,5% cho tới hết vòng đời mỏ.

Giới chuyên môn đánh giá thương vụ này gây chấn động vì Antamina là một trong những mỏ đồng - kẽm lớn nhất thế giới, còn bạc chủ yếu chỉ là “sản phẩm phụ” trong quá trình khai thác đồng.

Thông qua thương vụ này, Wheaton cùng các thỏa thuận hiện có với Glencore hiện kiểm soát tới khoảng 67,5% dòng bạc từ Antamina, qua đó củng cố vị thế là một trong những nhà cung cấp bạc lớn nhất thế giới mà không cần trực tiếp vận hành mỏ.

Mining Weekly dự báo thương vụ có thể bổ sung trung bình khoảng 6 triệu ounce bạc mỗi năm cho Wheaton trong 5 năm đầu; tăng tổng sản lượng bạc của công ty khoảng 11% ngay trong năm 2026; đồng thời tạo ra biên lợi nhuận rất lớn trong bối cảnh giá bạc thế giới neo cao.

Địa chính trị và dầu khí tiếp tục chi phối thị trường

Báo chí quốc tế tuần qua tiếp tục tập trung vào tình hình Trung Đông, đặc biệt là các cuộc đàm phán Mỹ - Iran, do đây là yếu tố ảnh hưởng trực tiếp tới giá dầu và vai trò trú ẩn của vàng.

Giá dầu Brent duy trì trên vùng 111 USD/thùng khiến chi phí vận tải, bảo hiểm và khai thác tăng mạnh, qua đó tạo thêm áp lực lạm phát lên nền kinh tế toàn cầu.

Vì sao những diễn biến này quan trọng?

Thị trường đang thay đổi về cấu trúc. Kim loại quý không còn chỉ vận động theo chu kỳ lãi suất truyền thống. Bạc và bạch kim ngày càng mang tính “cấu trúc”, gắn với chuyển dịch năng lượng xanh và công nghệ công nghiệp.

Sự giao thoa của “đa khủng hoảng”. Giá kim loại quý hiện chịu tác động đồng thời của địa chính trị, chính sách tiền tệ, năng lượng và chuyển đổi công nghiệp xanh.

Sự giao thoa này tạo ra mức biến động rất lớn nhưng cũng khiến giá khó giảm sâu như các chu kỳ cũ.

Dòng tiền đang thay đổi. Sự gia tăng nhu cầu đối với bạc và kim loại hiếm cho thấy dòng tiền toàn cầu không còn chỉ tìm nơi trú ẩn, mà đang chuyển sang săn tìm các tài sản công nghiệp chiến lược.

Lo ngại lạm phát dài hạn vẫn tồn tại. Việc ngân hàng trung ương tiếp tục mua vàng cho thấy nỗi lo về nợ công và sự mất giá của tiền pháp định (fiat currency) vẫn chưa biến mất.

Biên lợi nhuận khai thác tăng mạnh. Hoạt động M&A trong ngành khai khoáng tăng tốc cho thấy các tập đoàn lớn đang tận dụng giai đoạn giá vàng và bạc neo cao để mở rộng kiểm soát tài sản chiến lược.

“Đa khủng hoảng” - từ khái niệm học thuật tới thực tế thị trường

Khái niệm “đa khủng hoảng” (polycrisis) hiện được nhiều tổ chức và truyền thông quốc tế như Reuters, Bloomberg hay World Bank Blogs sử dụng để mô tả tình trạng các cuộc khủng hoảng không còn diễn ra riêng lẻ mà bắt đầu đan xen, cộng hưởng và thúc đẩy lẫn nhau.

Trong thị trường kim loại quý, hiện tượng này thể hiện rõ ở ba lớp áp lực lớn: Địa chính trị và năng lượng; Lạm phát và chính sách tiền tệ; Đứt gãy nguồn cung và chuyển đổi xanh.

Căng thẳng Trung Đông khiến giá dầu tăng cao, kéo theo lạm phát nhập khẩu. Điều này đặt Cục Dự trữ Liêng bang (Fed) vào thế khó: nếu tiếp tục giữ lãi suất cao sẽ gây áp lực lên tăng trưởng và doanh nghiệp; nhưng nếu hạ lãi suất quá sớm, vàng và bạc có thể tăng bùng nổ trở lại.

Trong khi đó, bạc và bạch kim lại đang chịu thêm áp lực từ nhu cầu công nghiệp dài hạn, đặc biệt trong lĩnh vực năng lượng tái tạo và xe điện.

Các quy luật cũ đang suy yếu. Nhiều chuyên gia cho rằng vàng không còn vận động theo logic cũ rằng “khủng hoảng là tăng”.

Trong môi trường đa khủng hoảng, khi thị trường thiếu thanh khoản hoặc xuất hiện hoảng loạn ký quỹ, vàng đôi khi cũng bị bán tháo cùng chứng khoán để thu hồi tiền mặt.

Điều này khiến thị trường xuất hiện những nhịp biến động rất mạnh, giống “tàu lượn siêu tốc”.

Vàng như “bảo hiểm hệ thống”. Kitco News dẫn lời nhiều chuyên gia nhận định rằng trong bối cảnh nợ công toàn cầu tăng mạnh, vàng ngày càng được nhìn nhận như một dạng “bảo hiểm” cho hệ thống tài chính thay vì chỉ là tài sản đầu tư thông thường.

Bạc đang thoát khỏi cái bóng của vàng. Các phân tích từ LBMA cho rằng bạc đang dần trở thành một “tài sản chiến lược” độc lập nhờ vai trò kép: vừa trú ẩn, vừa phục vụ kinh tế xanh.

Nói cách khác, bạc hiện không còn chỉ là “đi theo vàng”, mà đang tự hình thành câu chuyện riêng của mình.

Đa khủng hoảng đang khiến kim loại quý tiếp tục trở thành tâm điểm của dòng tiền toàn cầu.

Nhiều tổ chức quốc tế cho rằng các đợt điều chỉnh hiện nay chủ yếu mang tính “thanh lọc thị trường”, loại bỏ các vị thế sử dụng đòn bẩy quá mức, trước khi bước vào một chu kỳ giá mới dựa trên nền tảng địa chính trị, năng lượng và lạm phát dài hạn.

TRONG NƯỚC

Kho của cải 471.000 tỷ USD của toàn thế giới đang chảy vào những kênh nào?

Ngày 7/5, báo Dân trí đăng tải bài viết đáng chú ý về dòng chảy tài sản toàn cầu và vai trò của vàng trong bối cảnh bất ổn kinh tế gia tăng.

Bài viết dẫn số liệu từ Wall Street Journal cho biết tổng tài sản cá nhân toàn cầu tới cuối năm 2024 đã đạt khoảng 471.000 tỷ USD. Dòng vốn khổng lồ này hiện được phân bổ vào cổ phiếu, trái phiếu, bất động sản, tiền mặt và tài sản số...

Trong khi đó, tổng lượng vàng do khu vực tư nhân nắm giữ - bao gồm vàng thỏi, trang sức và các quỹ ETF - chỉ khoảng 27.000 tỷ USD, tương đương khoảng 6% tổng của cải toàn cầu. Điều này đồng nghĩa lượng tài sản ngoài vàng hiện lớn hơn thị trường kim loại quý khoảng 15 - 20 lần.

Theo Dân trí, trong nhiều thập niên vận hành dưới hệ thống tiền pháp định ổn định, vàng dần bị lép vế vì không tạo ra dòng tiền hay lợi suất như cổ phiếu hoặc trái phiếu. Tuy nhiên, bài viết cho rằng cục diện có thể thay đổi rất nhanh nếu niềm tin vào hệ thống tài chính suy giảm.

“Vàng khi đó trở lại đúng bản chất là tài sản không mang rủi ro đối tác, không phụ thuộc vào bất kỳ chính phủ hay tổ chức nào và không thể vỡ nợ”, bài báo nhận định.

Đáng chú ý, bài viết cũng đưa ra một phép tính được nhiều nhà đầu tư quan tâm: chỉ cần khoảng 10% dòng vốn từ các tài sản truyền thống dịch chuyển sang vàng, thị trường kim loại quý toàn cầu có thể đối mặt với cú sốc cung - cầu rất lớn.

Với bạc, Dân trí cho rằng thị trường cũng đang phát đi tín hiệu tương tự. Tỷ lệ giá vàng/bạc hiện dao động quanh vùng 50 - 80 lần, cao hơn nhiều so với mức khoảng 15 lần trong lịch sử cổ đại, cho thấy bạc vẫn đang bị định giá thấp tương đối nếu so với vàng.

PNJ tăng vốn vượt mốc 5.000 tỷ đồng

Công ty CP Vàng bạc Đá quý Phú Nhuận - PNJ vừa công bố kết quả phát hành cổ phiếu thưởng để tăng vốn điều lệ từ nguồn vốn chủ sở hữu.

Theo đó, doanh nghiệp đã hoàn tất phân phối hơn 170,5 triệu cổ phiếu thưởng cho gần 14.000 cổ đông với tỷ lệ 2:1, tức cổ đông sở hữu 2 cổ phiếu sẽ được nhận thêm 1 cổ phiếu mới. Nguồn vốn phát hành đến từ thặng dư vốn cổ phần và lợi nhuận chưa phân phối với tổng giá trị hơn 1.705 tỷ đồng.

Sau đợt phát hành, vốn điều lệ của PNJ tăng từ khoảng 3.413 tỷ đồng lên gần 5.119 tỷ đồng.

Theo báo Doanh nhân và Pháp luật được dẫn lại trong bài, riêng quý I/2026, PNJ ghi nhận doanh thu thuần hơn 17.245 tỷ đồng, tăng khoảng 79% so với cùng kỳ năm trước.

Đây được xem là một trong những tín hiệu cho thấy thị trường vàng trang sức trong nước vẫn duy trì sức mua rất lớn, bất chấp biến động giá vàng thế giới.

Vụ cướp 2,4 kg vàng trị giá gần 10 tỷ đồng tại Bắc Ninh

Một trong những vụ án đáng chú ý tuần qua liên quan tới thị trường vàng là vụ cướp giật 2,4 kg vàng xảy ra tại Bắc Ninh.

Theo thông tin từ báo Tiền Phong, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Bắc Ninh đã khởi tố vụ án, khởi tố 4 bị can liên quan tới các hành vi cướp giật tài sản, chứa chấp và tiêu thụ tài sản phạm pháp, cũng như tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy.

Theo điều tra ban đầu, đối tượng Hoàng Tuấn Anh đã lợi dụng việc “hỗ trợ bán vàng” cho một người đàn ông quốc tịch Trung Quốc để lên kế hoạch chiếm đoạt 23 vòng vàng với tổng trọng lượng khoảng 2,4 kg.

Sau khi gây án, nhóm đối tượng mang số vàng đi tiêu thụ, chia nhau gần 5,9 tỷ đồng để ăn chơi, mua ô tô và sử dụng ma túy. Quá trình khám xét, lực lượng chức năng đã thu hồi toàn bộ số vàng bị chiếm đoạt, khoảng 2 tỷ đồng tiền mặt cùng một xe Mazda CX-5 được xác định mua bằng tiền phạm tội.

Vụ việc tiếp tục cho thấy giá trị rất lớn của vàng vật chất trong bối cảnh giá kim loại quý neo cao, đồng thời phản ánh những rủi ro an ninh ngày càng đáng chú ý quanh các giao dịch vàng giá trị lớn.