TQ siết yêu cầu với nông sản Việt: Thị trường đã khác...

Doanh nghiệp phải đăng ký mã xuất khẩu nông sản sang Trung Quốc

Ban Thư ký ASEAN đã tổ chức Hội nghị trực tuyến để Tổng cục Hải quan Trung Quốc giới thiệu quy định Đăng ký doanh nghiệp nhập khẩu thực phẩm vào Trung Quốc (Lệnh 248), Biện pháp quản lý an toàn thực phẩm nhập khẩu vào Trung Quốc (Lệnh 249) đến các Cơ quan có thẩm quyền, đại diện các hiệp hội liên quan của Thành viên ASEAN và giải đáp các vướng mắc của Thành viên ASEAN.

Trên cơ sở các câu hỏi của Thành viên ASEAN và của Việt Nam, Tổng cục Hải quan Trung Quốc đã giải đáp một số thông tin chính như sau:

Đối với 4 loại sản phẩm đã đăng ký và được cấp mã (thịt và sản phẩm từ thịt; sản phẩm thuỷ sản; sản phẩm sữa; tổ yến và sản phẩm từ tổ yến), các mã này tiếp tục có hiệu lực theo quy định giữa Cơ quan có thẩm quyền của quốc gia (khu vực xuất khẩu) và Tổng cục Hải quan Trung Quốc.

Lệnh 248 chỉ áp dụng cho Doanh nghiệp chế biến – sản xuất – bảo quản, không áp dụng cho doanh nghiệp thương mại.

Trước ngày 1/1/2022, cơ quan có thẩm quyền của quốc gia (khu vực xuất khẩu) có thể sử dụng hai hình thức: Đăng ký trên website: singlewindow.cn hoặc theo phương thức hiện hành giữa hai bên. Sau ngày 01/01/2022, cơ quan có thẩm quyền thực hiện đăng nhập trên website: singlewindow.cn của Tổng cục Hải quan Trung Quốc để thực hiện đăng ký.

Nếu Cơ quan có thẩm quyền của nước xuất khẩu và Tổng cục Hải quan Trung Quốc có thỏa thuận về tài liệu và phương thức đăng ký cho 18 loại sản phẩm trong danh mục đã nêu tại điều 7, Lệnh 248, hồ sơ đăng ký doanh nghiệp nước ngoài bắt đầu từ thời điểm 1/1/2022 sẽ nộp qua hệ thống trực tuyến.

Trung Quốc không còn là thị trường dễ tính như trước đây nữa. Ảnh minh họa

Đối với 14 loại sản phẩm theo công hàm số 353 mà không gửi danh sách doanh nghiệp đúng thời hạn quy định trước ngày 31/10/2021, hoặc xuất khẩu lần đầu tiên vào Trung Quốc đối với 14 loại sản phẩm, từ thời điểm 01/01/2022 sẽ áp dụng quy định tại điều 8, Lệnh 248 để thực hiện đăng ký.

Đối với doanh nghiệp hoàn thiện hồ sơ đăng ký và đã nộp hồ sơ trước ngày 31/10/2021, kết quả sẽ được Tổng cục Hải quan Trung Quốc công bố vào nửa cuối tháng 12 năm 2021.

Doanh nghiệp sản xuất 18 loại sản phẩm phải đăng ký qua Cơ quan có thẩm quyền và tài khoản đăng ký do Cơ quan có thẩm quyền nước xuất khẩu cấp. Đề nghị Cơ quan có thẩm quyền nước xuất khẩu liên hệ Tổng cục Hải quan Trung Quốc xác nhận để được cấp tài khoản đăng ký của Cơ quan có thẩm quyền.

Đối với trường hợp doanh nghiệp tự đăng ký, hồ sơ kỹ thuật của doanh nghiệp đăng ký với Tổng cục Hải quan Trung Quốc bao gồm: Bản miêu tả công nghệ, dây chuyền sản xuất chủ yếu (bắt buộc); thành phần nguyên liệu cấu thành sản phẩm; nguồn gốc xuất xứ của nguyên liệu; tỷ lệ thành phần.

Hồ sơ đăng ký của các doanh nghiệp tự đăng ký có thể được tra cứu trên đường link đăng ký của Tổng cục Hải quan Trung Quốc (sử dụng tên và tài khoản đã đăng ký) của doanh nghiệp tra cứu về thông tin về kết quả, xử lý bổ sung hồ sơ, trạng thái hồ sơ… Toàn bộ hồ sơ, thông tin đăng ký của doanh nghiệp khi đăng nhập hệ thống đều bảo mật thông tin. Tài khoản đăng ký của doanh nghiệp (tên tài khoản, mật khẩu) phải tự bảo quản, không chia sẻ để tránh thất thoát thông tin. Hình thức đăng ký doanh nghiệp qua Cơ quan có thẩm quyền và hình thức doanh nghiệp tự đăng ký có thể được thực hiện đồng thời.

Khi đăng ký doanh nghiệp, mỗi một sản phẩm của mỗi một doanh nghiệp sẽ được Tổng cục Hải quan cấp một mã số riêng. Doanh nghiệp có nhiều sản phẩm sẽ được cấp các mã tương ứng. Cho phép 1 nhà máy sản xuất đăng ký nhiều sản phẩm với Tổng cục Hải quan Trung Quốc, không cho phép nhiều nhà máy sản xuất sử dụng 1 mã đăng ký.

Từ 1/1/2022, khi khai báo thủ tục hải quan cho lô hàng xuất khẩu, hồ sơ phải khai mã do Tổng cục Hải quan Trung Quốc cấp. Trường hợp chưa hoàn thành đăng ký thì lô hàng đó sẽ không được thông quan.

Căn cứ điều 19, Lệnh 248: khi thay đổi người đại diện pháp luật của doanh nghiệp/nhà máy đăng ký hoặc mã số đăng ký do Cơ quan có thẩm quyền nước xuất khẩu cấp thay đổi thì không thực hiện theo hình thức thay đổi đăng ký để điều chỉnh mà thực hiện nộp hồ, tài liệu đăng ký mới theo quy trình đăng ký trên hệ thống. Sau khi hồ sơ đăng ký mới thông qua, mã số được cấp trước đó tại Tổng cục Hải quan Trung Quốc tự động hủy. Trước thời điểm doanh nghiệp cấp mã số đăng ký mới tại Tổng cục Hải quan Trung Quốc thì căn cứ mã số đã được cấp để khai báo thông quan, kể từ thời điểm có hiệu lực của mã số đăng ký mới, doanh nghiệp phải căn cứ mã số mới để khai báo thông quan.

Tổng cục Hải quan Trung Quốc đề nghị các bên liên quan hoàn thiện việc đăng ký doanh nghiệp đến trước ngày 31/12/2021.

Văn phòng Thông báo và Điểm hỏi đáp Quốc gia về vệ sinh dịch tễ và kiểm dịch động thực vật (Văn phòng SPS Việt Nam) sẽ tiếp tục liên hệ Tổng cục Hải quan Trung Quốc để sớm phản hồi các doanh nghiệp và cơ quan có thẩm quyền của Việt Nam như: Biểu mẫu hồ sơ, biểu mẫu báo cáo, phương thức đăng ký đối với thuỷ sản sống làm thực phẩm, thông tin về các thông số kỹ thuật trên nhãn sản phẩm thuỷ sản, việc cung cấp tài khoản cho cơ quan có thẩm quyền của Việt Nam, thống nhất mã đăng ký doanh nghiệp.

Thay đổi nhận thức, cách làm

Việc Trung Quốc ngày càng siết chặt các quy định nhập khẩu nông sản đã được lưu ý nhiều trong thời gian qua, như lời các chuyên gia, cơ quan quản lý Việt Nam và các doanh nghiệp thừa nhận, Trung Quốc đã không còn là thị trường dễ tính nữa. Yêu cầu từ phía Trung Quốc đang dần tiệm cận với những nước phát triển. Vì thế, doanh nghiệp Việt bắt buộc phải thay đổi nhận thức, cách làm để đáp ứng yêu cầu của thị trường nhập khẩu như an toàn thực phẩm, nguồn gốc, bao bì, nhãn mác.

Mới đây, trong cuộc trao đổi với Đất Việt, PGS.TS Dương Văn Chín, nguyên Phó Viện trưởng Viện Lúa Đồng bằng sông Cửu Long chỉ rõ, Trung Quốc là thị trường khổng lồ mà tất cả các nước đều mong muốn đưa hàng vào, trong khi Việt Nam lại ở ngay bên cạnh, không tranh thủ là dại.

"Đừng nghĩ Trung Quốc là thị trường dễ tính. Hãy nghĩ rằng người dân Trung Quốc cũng đòi hỏi các sản phẩm nông, thủy sản chất lượng cao y như người châu Âu, người Mỹ, để từ đó làm ra sản phẩm có chất lượng như ở thị trường khó tính. Có như vậy nông, thủy sản Việt Nam mới cạnh tranh được với thế giới, xuất đi Trung Quốc, hoặc bất kỳ thị trường khó tính nào như Nhật, châu Âu, Mỹ", nguyên Phó Viện trưởng Viện Lúa ĐBSCL nói.

Vị chuyên gia nhấn mạnh, Việt Nam muốn xuất khẩu sang Trung Quốc thì phải tìm hiểu thị trường Trung Quốc cần những mặt hàng nào, tiêu chuẩn ra sao, điều kiện để xuất vào đó như thế nào... Sau đó, về phổ biến ở trong nước, Bộ NN-PTNT phải tổ chức sản xuất với từng sản phẩm cụ thể. Chỉ khi đáp ứng được tiêu chuẩn, điều kiện của thị trường thì nông sản Việt mới xuất được.

Trong khi đó, PGS.TS Nguyễn Văn Nam, nguyên Viện trưởng Viện Nghiên cứu Thương mại (Bộ Công thương) chỉ ra thực tế, hàng Việt Nam "thập cẩm", chúng ta cũng có những mặt hàng đạt tiêu chuẩn vào thị trường Nhật Bản, EU, Mỹ nhưng cũng có những hàng không xuất sang Trung Quốc thì cũng chưa tìm được thị trường nào khác để đi.

Chính vì thế, vì lợi ích của Việt Nam, vì lợi ích phát triển thương mại, hội nhập quốc tế, Việt Nam phải chấn chỉnh việc này, sản xuất phải chuyển mạnh sang cách làm mới, từ quy trình đến công nghệ, vệ sinh an toàn thực phẩm, bao bì đóng gói... phải đạt tiêu chuẩn quốc tế.

Việt Nam phải thấy rõ vấn đề của mình, buôn bán phải chuyển sang chính ngạch, phải có hợp đồng đàng hoàng, vì có như vậy đối tác mới không tùy tiện thay đổi được.

Nhìn rộng ra, vị chuyên gia cho biết, hàng Việt vào được siêu thị ở các nước trên thế giới nhưng số lượng vẫn vô cùng ít ỏi, chưa kể, chất lượng, vệ sinh an toàn thực phẩm chưa đáp ứng được yêu cầu của thị trường. Ngay cách đóng gói bao bì cũng chưa phù hợp với thị hiếu người tiêu dùng.

"Các cơ quan quản lý nhà nước phải làm rõ, tuyên truyền cho doanh nghiệp chế biến xuất khẩu. Đáp ứng ứng được yêu cầu này, hàng Việt Nam có khả năng thâm nhập sâu rộng hơn vào thị trường quốc tế, không chỉ thị trường Trung Quốc. Mà đã làm được hàng đáp ứng được tiêu chuẩn thị trường cao cấp như Mỹ, EU thì đối với thị trường Trung Quốc hàng Việt dư sức vào.

Dĩ nhiên, không loại trừ khả năng Trung Quốc tìm cách gây khó dễ, đưa ra nhiều tiêu chuẩn oái oăm. Nhu cầu hàng hóa của Trung Quốc là rất lớn nhưng nó không suôn sẻ và ổn định như thị trường của các nước phát triển", ông cho biết.