Vì sao các quỹ đầu tư rời bỏ khí đốt tự nhiên?

Các quỹ đầu tư hoạt động trên thị trường năng lượng châu Âu đang tái định hướng mạnh mẽ danh mục của mình, giảm mức độ đầu tư vào khí đốt tự nhiên để ưu tiên các hạn ngạch phát thải của Liên minh châu Âu, trong bối cảnh một làn sóng nguồn cung khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) mới dự kiến sẽ tràn vào thị trường ngay từ năm tới.

Mối tương quan giữa giá khí đốt và giá carbon sụp đổ

Mối liên hệ vốn có giữa giá khí đốt tự nhiên và giá hạn ngạch phát thải carbon của Liên minh châu Âu (EUA) đã suy yếu rõ rệt từ quý II. Nếu như trong quý I/2025, hệ số tương quan giữa hai thị trường còn ở mức 0,91, thì nay đã giảm xuống -0,41, đảo ngược hoàn toàn xu hướng truyền thống. Sự đứt gãy này một phần xuất phát từ đà giảm mạnh của hợp đồng khí đốt chuẩn TTF của Hà Lan, vốn đã mất 40% giá trị từ đầu năm.

Trong khi đó, giá EUA tiếp tục đi lên, vượt mốc tâm lý 80 euro/tCO₂e nhờ kỳ vọng nguồn cung sẽ thắt chặt từ năm 2026. Theo báo cáo tuần mới nhất của ICE, tính đến ngày 14/11, các quỹ đầu tư đã cắt giảm 36% vị thế mua ròng trên hợp đồng khí đốt TTF, xuống còn khoảng 15,6 triệu lô. Ngược lại, trên thị trường carbon, vị thế mua ròng đã tăng lên 102 triệu lô - mức cao nhất kể từ tháng 5/2021.

Dòng LNG đổ về gây sức ép lên thị trường khí đốt

Đà giảm của giá khí đốt tiếp tục được thúc đẩy bởi lượng khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) liên tục chảy vào châu Âu, trong bối cảnh mức dự trữ vẫn cao và nhu cầu không tăng mạnh. Theo số liệu của Gas Infrastructure Europe, kho dự trữ khí của Liên minh châu Âu hiện đang đầy khoảng 79%, qua đó giảm đáng kể nguy cơ phải mua bù khẩn cấp trong mùa đông.

Giá LNG giao tháng 1 vào khu vực Tây Bắc châu Âu được định giá 9,756 USD/MMBtu vào ngày 21/11, thấp hơn 0,45 USD/MMBtu so với giá TTF. Trong khi đó, xuất khẩu LNG của Mỹ đạt kỷ lục 10,45 triệu tấn trong tháng 10, tăng 36% so với cùng kỳ năm trước, với 78% sản lượng được chuyển sang châu Âu.

Nguồn cung hạn chế đẩy nhu cầu tăng trên thị trường carbon

Ở thị trường carbon, triển vọng nguồn cung bị siết chặt tiếp tục thu hút dòng tiền đầu tư. Cơ chế Dự trữ ổn định thị trường (Market Stability Reserve - MSR) sẽ bắt đầu rút bớt lượng hạn ngạch phát thải đang lưu thông kể từ năm tới. Lượng hạn ngạch được đưa ra đấu giá sơ cấp dự kiến sẽ giảm khoảng 1% vào năm 2026.

Trong khuôn khổ kế hoạch REPowerEU, việc chấm dứt đấu giá bổ sung và mở rộng Cơ chế điều chỉnh carbon tại biên giới (CBAM) cũng sẽ hạn chế hơn nữa khả năng tiếp cận thị trường. Ngành hàng không sẽ không còn được phân bổ hạn ngạch miễn phí, trong khi lĩnh vực hàng hải sẽ được đưa vào hệ thống một cách từng bước.

Theo dự báo của S&P Global Energy Horizons, giá trung bình của hạn ngạch phát thải EU (EUA) có thể đạt 85 EUR/tCO₂e vào năm 2026, được hỗ trợ bởi mức thu hẹp nguồn cung trên thị trường sơ cấp.

Nh.Thạch/AFP