9 bộ, ngành trả lại 8.000 tỷ đồng vốn đầu tư công

Sáng 7/10, Bộ Tài chính tổ chức Hội nghị trực tuyến với các bộ, ngành đánh giá về tình hình giải ngân vốn đầu tư nguồn vay nước ngoài của Chính phủ 9 tháng đầu năm 2021.

Hội nghị được tổ chức nhằm tìm ra giải pháp tháo gỡ các khó khăn, vướng mắc mà các bộ, ngành đang gặp phải để thúc đẩy giải ngân vốn đầu tư công nguồn vốn nước ngoài trong những tháng còn lại của năm 2021.  

Tại hội nghị, ông Trương Hùng Long, Cục trưởng Cục Quản lý nợ và Tài chính đối ngoại, Bộ Tài chính cho biết, 9 tháng đầu năm, các bộ, ngành, địa phương đã rất nỗ lực hiện các giải pháp nhằm tháo gỡ khó khăn cho công tác giải ngân vốn đầu tư nguồn vốn vay nước ngoài. Tuy nhiên, đến ngày 6/10, lũy kế giải ngân vốn đầu tư công nguồn vay nước ngoài của các bộ, ngành mới đạt 19,03% (3.166 tỷ đồng/16.637 tỷ đồng kế hoạch vốn giao).

Kết quả này gấp hơn hai lần số giải ngân vốn đầu tư công nguồn vay nước ngoài vào thời điểm Bộ Tài chính tổ chức hội nghị tháng 6/2021 nhưng vẫn thấp hơn nhiều so với kết quả cùng kỳ năm 2019 và 2020.

Đáng chú ý, tính đến ngày 6/10, Bộ Tài chính đã nhận được 9 văn bản của các bộ, ngành đề nghị trả lại kế hoạch vốn với tổng giá trị là 8.054 tỷ đồng, chiếm khoảng 44,08% kế hoạch vốn được Thủ tướng Chính phủ giao.

Số vốn này có thể phải điều chuyển cho các bộ, địa phương có nhu cầu giải ngân vượt kế hoạch hoặc buộc phải hủy kế hoạch vốn theo quy định.

Với kết quả như trên, ông Long cho rằng, mặc dù các bộ, ngành đã nỗ lực rất nhiều nhưng từ nay tới hết năm, việc hoàn thành tỷ lệ giải ngân so với kế hoạch vốn năm 2021 trên 95% kế hoạch được giao như mục tiêu Nghị quyết số 63/NQ-CP là không khả thi.

Lý giải việc chậm trễ giải ngân, đại diện Bộ GTVT cho biết, Bộ GTVT có 15 dự án đầu tư công nguồn vốn vay nước ngoài, trong đó có 6 dự án chuẩn bị đầu tư nhưng các công tác liên quan như thiết kế kĩ thuật, giải phóng mặt bằng, đấu thầu xây lắp… của các dự án này đều đang vướng do ảnh hưởng của dịch bệnh.

Bộ NNPTNT cũng gặp khó khăn tương tự. Đại diện bộ này cho biết, Bộ NN-PTNT đã giải ngân 45,5% vốn đầu tư công nguồn vốn vay nước ngoài. Đây là một nỗ lực rất lớn bởi thời gian qua, nhiều địa phương thực hiện giãn cách xã hội theo Chỉ thị 16 của Thủ tướng Chính phủ, ảnh hưởng tới tiến độ triển khai các dự án.

Bộ NN-PTNT đã gửi công văn tới các UBND các tỉnh xin cách ly tại công trường nhưng chỉ một số địa phương đồng ý, còn lại đều phải dừng thi công. Nhiều dự án thủy lợi tới nay được phép thi công lại khó triển khai vì đang mùa mưa...

Theo ông Võ Hữu Hiển, Phó Cục trưởng Cục Quản lý nợ và Tài chính đối ngoại cho biết, có ba nhóm nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng các bộ, ngành chậm giải ngân vốn đầu tư công nguồn vay nước ngoài và phải trả kế hoạch vốn.

Thứ nhất, tác động nặng nề của đại dịch Covid-19 ảnh hưởng đến tiến độ thực hiện của phần lớn các dự án ODA.

Thứ hai, các dự án chậm tiến độ hoặc không có khối lượng giải ngân do các vướng mắc trong quá trình triển khai như: chậm giải phóng mặt bằng, tái định cư, thiết kế cơ sở, chậm trong đấu thầu, ký hợp đồng; đang trong quá trình thực hiện các thủ tục điều chỉnh chủ trương đầu tư, quyết định đầu tư, điều chỉnh hiệp định vay với các nội dung như gia hạn thời gian thực hiện, thời gian giải ngân, sử dụng vốn dư, điều chỉnh chủ đầu tư, tỷ lệ thanh toán ngoại tệ/ nội tệ, điều chỉnh kinh phí giữa các hạng mục.

Thứ ba, công tác kế hoạch vốn chưa tốt, nhiều, bộ ngành chưa thể giao hết kế hoạch vốn chi tiết dẫn đến phải hủy dự toán.

Đại diện các bộ, ngành đã kiến nghị Bộ Tài chính và Bộ Kế hoạch và Đầu tư một số giải pháp để tháo gỡ các khó khăn, vướng mắc nhằm đẩy nhanh tiến độ giải ngân dự án.

Đại diện Cục Quản lý nợ và Tài chính đối ngoại, Vụ Đầu tư, KBNN cùng đại diện của Bộ Kế hoạch và Đầu tư đã trao đổi cùng đại diện các bộ, ngành để làm rõ hơn một số nội dung.

Ông Trương Hùng Long cho biết, Bộ Tài chính sẽ tổng hợp các ý kiến của các bộ, ngành nêu ra tại Hội nghị và báo cáo Thủ tướng Chính phủ. Bộ Tài chính cũng sẽ tiếp tục phối hợp tháo gỡ khó khăn, thực hiện đồng bộ các giải pháp đẩy nhanh giải ngân vốn đầu tư công; ứng dụng công nghệ thông tin hơn nữa trong giải ngân vốn ODA, vay ưu đãi; tiếp tục hoàn thiện quá trình kiểm soát chi, xử lý đơn rút vốn tại Bộ Tài chính, Kho bạc Nhà nước để đảm bảo đúng thời hạn, đúng chế độ quy định, không để tồn đọng hồ sơ mà không có lý do.

Về phía các bộ, ngành, ông Long cho rằng, từ nay tới cuối năm, các bộ, ngành cần tích cực chỉ đạo kiểm tra, rà soát, giám sát, đôn đốc thực hiện kế hoạch vốn của các chủ dự án, kịp thời tháo gỡ ngay vướng mắc, khó khăn trong triển khai dự án và giải ngân; tiếp tục điều chuyển kế hoạch vốn nội bộ.

Trường hợp không thể điều chuyển nội bộ thì sớm có văn bản gửi Bộ Kế hoạch và Đầu tư, Bộ Tài chính về việc cắt giảm để chuyển cho các Bộ, ngành, địa phương khác.