Cần tăng dự trữ xăng dầu để chủ động ứng phó trước biến động giá thế giới

Căng thẳng địa chính trị tại khu vực Trung Đông đang khiến thị trường năng lượng toàn cầu biến động mạnh, đặc biệt là giá dầu thô và các sản phẩm nhiên liệu. Những biến động này không chỉ tác động tới thị trường năng lượng mà còn tạo áp lực đáng kể lên nhiều lĩnh vực kinh tế, trong đó có ngành vận tải và logistics, lĩnh vực phụ thuộc lớn vào chi phí nhiên liệu.

Chia sẻ với PetroTimes về vấn đề này, ông Lê Trung Tính, Chủ tịch Hiệp hội Vận tải Hành khách Liên tỉnh và Du lịch TP HCM cho biết, biến động giá dầu đang ảnh hưởng trực tiếp tới hoạt động của các doanh nghiệp vận tải. Theo ông, trong cơ cấu chi phí của ngành vận tải, xăng dầu là yếu tố đầu vào mang tính chiến lược và chiếm tỷ trọng rất lớn. Vì vậy, mỗi khi giá nhiên liệu tăng, chi phí vận hành của doanh nghiệp cũng tăng theo, tác động trực tiếp tới hoạt động vận chuyển hành khách cũng như hàng hóa.

Tuy nhiên, so với trước đây, lĩnh vực vận tải hiện nay cũng có một số thuận lợi nhất định. Giá cước vận tải hàng hóa và hành khách hiện không còn do Nhà nước quản lý trực tiếp mà được trao quyền chủ động cho doanh nghiệp xây dựng và điều chỉnh. Điều này giúp doanh nghiệp có thể linh hoạt điều chỉnh giá cước khi giá xăng dầu tăng hoặc giảm, qua đó bù đắp một phần chi phí đầu vào.

Dù vậy, theo ông Lê Trung Tính, khó khăn lớn nhất lại nằm ở yếu tố thị trường. Khi chi phí nhiên liệu tăng khiến giá cước vận tải phải điều chỉnh tăng theo, nhu cầu vận chuyển hàng hóa và đi lại của hành khách có thể bị ảnh hưởng. Nếu lượng hàng hóa lưu thông hoặc nhu cầu đi lại giảm mạnh, doanh nghiệp vận tải sẽ gặp nhiều khó khăn trong việc duy trì hoạt động cũng như đảm bảo hiệu quả kinh doanh.

Trong bối cảnh giá xăng dầu có thể tiếp tục biến động khó lường do những rủi ro về nguồn cung toàn cầu, ông Lê Trung Tính cho rằng các doanh nghiệp logistics và vận tải cần chủ động triển khai nhiều giải pháp để kiểm soát chi phí và duy trì hoạt động ổn định.

Trước hết, doanh nghiệp cần rà soát lại toàn bộ quy trình vận hành, tổ chức lại phương án vận chuyển để tối ưu hóa hoạt động. Chẳng hạn, cần hạn chế tối đa tình trạng xe chạy rỗng hoặc chở hàng một chiều, bởi đây là nguyên nhân khiến chi phí nhiên liệu tăng cao nhưng hiệu quả khai thác phương tiện lại thấp. Việc tổ chức lại mạng lưới vận chuyển hợp lý sẽ giúp nâng cao hiệu quả khai thác phương tiện, từ đó giảm mức tiêu hao nhiên liệu.

Bên cạnh đó, đối với vận tải hành khách, các doanh nghiệp cần tối ưu lộ trình di chuyển, lựa chọn tuyến đường ngắn và hợp lý nhất, đồng thời phối hợp điều hành giữa các chuyến xe để nâng cao hệ số sử dụng phương tiện. Đây là những giải pháp nội bộ quan trọng mà các doanh nghiệp, hợp tác xã vận tải cần chủ động triển khai nhằm tiết kiệm nhiên liệu, kiểm soát chi phí và duy trì hiệu quả hoạt động trong bối cảnh thị trường biến động.

Ở góc độ chính sách vĩ mô, Chủ tịch Hiệp hội Vận tải Hành khách Liên tỉnh và Du lịch TP HCM cũng kiến nghị Nhà nước cần tăng cường năng lực dự trữ xăng dầu quốc gia, cả về quy mô lẫn thời gian dự trữ. Theo kinh nghiệm quốc tế, nhiều quốc gia có mức dự trữ xăng dầu khoảng 30 ngày, trong khi các nước có điều kiện tốt hơn có thể dự trữ tới 90 ngày, thậm chí lên tới 6 tháng. Vì vậy, Việt Nam cần tăng cường nguồn lực tài chính để mua dự trữ, đồng thời đầu tư hệ thống kho chứa nhằm nâng cao khả năng dự trữ xăng dầu.

Khi nguồn dự trữ được tăng cường, thị trường trong nước sẽ có thêm “vùng đệm” để ứng phó với các biến động từ thị trường quốc tế, qua đó giúp các hoạt động sản xuất - kinh doanh, trong đó có lĩnh vực vận tải, chủ động và ổn định hơn.

Ngoài ra, trong trường hợp giá xăng dầu thế giới tăng mạnh, Nhà nước cũng có thể xem xét sử dụng linh hoạt Quỹ bình ổn giá xăng dầu hoặc điều chỉnh một số loại thuế, phí liên quan. Bởi trong cơ cấu giá xăng dầu hiện nay có nhiều khoản thuế và chi phí. Nếu các công cụ điều tiết được sử dụng hợp lý, mức tăng giá trong nước có thể được giảm bớt so với mức tăng của thế giới, từ đó hạn chế tác động dây chuyền tới chi phí vận tải và nhiều lĩnh vực kinh tế khác.

Ở góc nhìn từ doanh nghiệp vận tải tại địa phương, ông Phạm Văn Mạnh, Chủ tịch Hiệp hội Vận tải ô tô Đắk Lắk cho biết giá nhiên liệu tăng mạnh trong thời gian gần đây đang gây áp lực lớn đối với hoạt động của các doanh nghiệp vận tải.

Theo ông Mạnh, trước đây các doanh nghiệp vận tải thường tính toán chi phí nhiên liệu dựa trên mức giá bình quân khoảng 17.000 - 18.000 đồng/lít dầu. Tuy nhiên, việc giá dầu tăng đột biến trong những ngày gần đây khiến nhiều doanh nghiệp gặp khó khăn, phải hoạt động cầm chừng, thậm chí một số đơn hàng buộc phải tạm dừng.

Nguyên nhân là do chi phí nhiên liệu chiếm tỷ trọng rất lớn trong cơ cấu chi phí vận tải, khoảng 45%. Khi giá dầu tăng mạnh mà giá cước vận tải chưa kịp điều chỉnh, đặc biệt trong lĩnh vực vận tải hành khách, doanh nghiệp gần như rơi vào tình trạng thua lỗ. Theo tính toán của nhiều đơn vị vận tải, chi phí hoạt động có thể phải tăng khoảng 40% mới có thể duy trì vận hành bình thường. Nếu không kịp thời điều chỉnh giá cước, doanh nghiệp càng hoạt động càng lỗ.

Trước tình hình này, Hiệp hội Vận tải ô tô Đắk Lắk cũng khuyến cáo các doanh nghiệp thành viên cố gắng duy trì hoạt động ở mức ổn định, đặc biệt là đảm bảo vận chuyển hàng hóa thiết yếu phục vụ nhu cầu tiêu dùng của người dân cũng như hoạt động xuất nhập khẩu. Đây là những lĩnh vực quan trọng cần được ưu tiên để không làm gián đoạn chuỗi cung ứng hàng hóa.

Đối với vận tải hành khách, các doanh nghiệp cần chủ động rà soát lại hoạt động, cắt giảm các chi phí không cần thiết, điều chỉnh tần suất hoặc lộ trình vận chuyển để giảm bớt áp lực chi phí. Trong bối cảnh giá nhiên liệu tăng mạnh như hiện nay, nhiều doanh nghiệp chủ yếu duy trì hoạt động ở mức cầm chừng, chờ thị trường ổn định trở lại mới tính toán phương án mở rộng hoạt động.

Bên cạnh các giải pháp từ phía doanh nghiệp, ông Phạm Văn Mạnh cũng kiến nghị Chính phủ và các cơ quan quản lý xem xét triển khai các giải pháp hỗ trợ nhằm giảm bớt áp lực chi phí cho ngành vận tải. Cụ thể, cần nghiên cứu giảm một số loại thuế, phí liên quan đến xăng dầu nhằm hạ chi phí đầu vào cho doanh nghiệp.

Ngoài ra, một số khoản chi phí khác liên quan trực tiếp đến hoạt động vận tải như phí đường bộ hoặc các loại lệ phí cũng cần được xem xét điều chỉnh trong giai đoạn khó khăn hiện nay. Theo ông Mạnh, nếu các khoản chi phí này được giảm bớt, áp lực từ giá nhiên liệu sẽ phần nào được chia sẻ, qua đó góp phần ổn định giá cước vận tải và giúp doanh nghiệp duy trì hoạt động.

Trong bối cảnh thị trường năng lượng toàn cầu còn tiềm ẩn nhiều biến động, các chuyên gia và doanh nghiệp đều cho rằng sự chủ động của doanh nghiệp kết hợp với các giải pháp điều tiết linh hoạt từ phía Nhà nước sẽ đóng vai trò quan trọng trong việc giữ ổn định hoạt động vận tải và hạn chế tác động lan tỏa tới nền kinh tế.