Nhà ở thương mại giá phù hợp: Đề xuất giao địa phương quyết định giá trần

Kiến nghị phân cấp quyết giá trần nhà ở giá phù hợp

Hiệp hội Bất động sản TPHCM (HoREA) vừa có văn bản góp ý đối với dự thảo Nghị quyết của Chính phủ về thí điểm phát triển nhà ở thương mại giá phù hợp,  trong đó đề xuất nhiều cơ chế nhằm tăng tính khả thi cho loại hình nhà ở này.

Một trong những kiến nghị đáng chú ý là trao quyền cho HĐND cấp tỉnh quyết định mức giá trần đối với nhà ở thương mại giá phù hợp, thay vì áp dụng một mức chung trên toàn quốc. Theo HoREA, việc phân cấp này giúp chính sách sát thực tế hơn, do mặt bằng giá đất, chi phí phát triển dự án và thu nhập người dân giữa các địa phương có sự chênh lệch lớn.

Theo đề xuất, các dự án nhà ở thương mại giá phù hợp chủ yếu là căn hộ 1-2 phòng ngủ, với mức giá khoảng 30-70 triệu đồng/m². Tùy điều kiện từng địa phương, giá mỗi căn dao động khoảng 2-5 tỷ đồng. Khi địa phương xác định mức giá trần hợp lý, doanh nghiệp có thể chủ động tối ưu chi phí để đưa ra sản phẩm có giá thấp hơn mức trần nhưng vẫn đảm bảo chất lượng.

Bên cạnh đó, HoREA đề xuất bổ sung quy định rõ về đối tượng được mua hoặc thuê mua nhà ở thương mại giá phù hợp cũng như cơ chế mua bán lại. Theo đó, người mua hoặc thuê mua là cá nhân trong nước chưa có nhà ở, hoặc thuộc các đối tượng quy định tại Điều 76 Luật Nhà ở nhưng có nhà ở với diện tích bình quân dưới 15m² sàn/người.

Diện tích này được xác định dựa trên số người đăng ký thường trú tại căn nhà, gồm người đứng đơn, vợ hoặc chồng, cha mẹ và các con (nếu có). Mỗi cá nhân chỉ được mua hoặc thuê mua một căn nhà ở thương mại giá phù hợp. HoREA cũng đề nghị bỏ cụm từ "từ chủ đầu tư" trong quy định chỉ được mua hoặc thuê mua một căn nhà nhằm tránh nguy cơ lợi dụng chính sách để trục lợi.

Về cơ chế chuyển nhượng, Hiệp hội đề xuất người mua hoặc thuê mua nhà ở thương mại giá phù hợp không được bán lại trong tối thiểu 5 năm kể từ ngày nhận bàn giao nhà. Nếu chuyển nhượng trong thời hạn này, người mua chỉ được bán lại cho chủ đầu tư (đối với trường hợp thuê mua) hoặc cho đối tượng đủ điều kiện mua nhà ở thương mại giá phù hợp.

Theo HoREA, quy định này giúp bảo đảm sự đồng bộ với chính sách nhà ở xã hội, đồng thời phù hợp với thực tế dịch chuyển lao động và thay đổi nơi làm việc của người dân.

Kỳ vọng bổ sung nguồn cung cho thị trường

Thực tế cho thấy, thị trường bất động sản Việt Nam trong nhiều năm qua đang thiếu nghiêm trọng phân khúc nhà ở vừa túi tiền. Nguồn cung mới chủ yếu tập trung vào phân khúc trung và cao cấp, trong khi nhu cầu lớn nhất lại đến từ nhóm người có thu nhập trung bình và thấp tại đô thị.

Số liệu của Bộ Xây dựng cho thấy, giai đoạn 2021-2025 cả nước mới hoàn thành khoảng 170.000 căn nhà ở xã hội, tương đương khoảng 17% mục tiêu phát triển ít nhất 1 triệu căn đến năm 2030.

Trong bối cảnh đó, nhiều chuyên gia cho rằng việc xây dựng cơ chế phát triển nhà ở thương mại giá phù hợp là rất cần thiết để bổ sung nguồn cung cho thị trường.

Nếu nhà ở xã hội là phân khúc được hỗ trợ mạnh về chính sách và dành cho nhóm thu nhập thấp, còn nhà ở thương mại thông thường lại vượt quá khả năng chi trả của phần lớn người dân đô thị, thì nhà ở thương mại giá phù hợp được kỳ vọng sẽ trở thành một phân khúc trung gian.

Nói cách khác, đây có thể là "cánh cửa thứ ba" giúp những người có thu nhập trung bình như người lao động trẻ, gia đình trẻ hay người mua nhà lần đầu có thêm cơ hội tiếp cận nhà ở.

Không chỉ giúp mở rộng cơ hội an cư, việc phát triển phân khúc nhà ở thương mại giá phù hợp cũng được kỳ vọng sẽ góp phần cân bằng lại cơ cấu nguồn cung, giảm áp lực tăng giá nhà và tạo nền tảng cho thị trường bất động sản phát triển ổn định, bền vững hơn trong thời gian tới.