Cao tốc 6 làn xe dài gần 100km chạy quanh Hà Nội xuyên qua những địa bàn nào?

Đường vành đai 4 chạy qua những địa phận nào?

Chiều 20/4, tại hội nghị lấy ý kiến góp ý Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 5 năm (2021-2025) của Hà Nội, Phó chủ tịch UBND thành phố Dương Đức Tuấn đề nghị các đơn vị liên quan rà soát các nội dung liên quan tuyến vành đai 4 liên vùng thủ đô.

Tuyến đường đi qua địa bàn Hà Nội - Hưng Yên - Bắc Ninh. Trong đó, khu vực Hà Nội chiếm khoảng 65% chiều dài. Vì vậy, việc xây dựng tuyến đường được coi là một trong những động lực cho sự phát triển kinh tế thành phố trong 5 năm tới.

Về vai trò của tuyến đường vành đai 4, Phó Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Nguyễn Trọng Đông nhấn mạnh, tuyến đường có vai trò quan trọng, góp phần kết nối với các tỉnh, thành phố trong vùng thủ đô. Việc đầu tư sẽ mang lại hiệu quả kinh tế xã hội hơn làm các tuyến đường trong nội thành có chi phí giải phóng mặt bằng lớn.

Theo tìm hiểu, đường vành đai 4 được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt quy hoạch chi tiết tại Quyết định số 1278/QĐ-TTg ngày 29/7/2011 với quy mô cao tốc 6 làn xe, với mục tiêu giảm ùn tắc giao thông, cụ thể hóa quy hoạch vùng, liên kết các tuyến cao tốc, quốc lộ hướng tâm, kết nối các đô thị vệ tinh.

Theo quy hoạch, đường đi qua địa giới hành chính của 14 quận, huyện, thành phố trực thuộc 3 tỉnh, thành phố: Hà Nội, Hưng Yên, Bắc Ninh. Trong đó qua Hà Nội 56 km; đoạn qua Hưng Yên trên 20 km và đoạn qua Bắc Ninh hơn 21 km.

Tuyến đường bắt đầu từ km3+695 trên đường cao tốc Nội Bài - Lào Cai (điểm đầu) thuộc địa phận xã Thanh Xuân, Sóc Sơn nối đến khu đô thị Mê Linh thuộc huyện Mê Linh. Từ khu đô thị Mê Linh vượt qua sông Hồng bằng cầu Hồng Hà, kéo dài đến xã Hồng Hà, huyện Đan Phượng.

Từ Hồng Hà – Đan Phượng cắt ngang quốc lộ 32, nối đến xã Đức Thượng, huyện Hoài Đức. Từ Đức Thượng – Hoài Đức cắt ngang đại lộ Thăng Long (Km 12 + 600), nối đến quốc lộ 6, đoạn thuộc phường Yên Nghĩa, quận Hà Đông.

Từ quốc lộ 6 nối đến quốc lộ 1A, đoạn thuộc xã Văn Bình, huyện Thường Tín. Từ địa phận Thường Tín, vượt qua sông Hồng bằng cầu Mễ Sở, nối sang huyện Khoái Châu, tỉnh Hưng Yên.

Đường vành đai 4 tại địa phận Hưng Yên có chiều dài khoảng 20.3 km, từ địa phận huyện Khoái Châu chạy qua các huyện Yên Mỹ, Văn Giang, Văn Lâm, nối đến quốc lộ 5 (Km 17+900), gần trạm thu phí Hà Nội – Hải Phòng.

Từ quốc lộ 5 vượt qua đường sắt Hà Nội – Hải Phòng, nối đến huyện xã Nguyệt Đức, Thuận Thành, tỉnh Bắc Ninh.

Tại Bắc Ninh, tuyến đường có chiều dài 21.2 km, từ xã Nguyệt Đức giao cắt với quốc lộ 38 tại xã Trạm Lộ, huyện Thuận Thành. Từ Trạm Lộ vượt qua sông Đuống bằng cầu Hồ, nối với đường cao tốc Nội Bài – Hạ Long tại xã Nam Sơn, thành phố Bắc Ninh (Điểm cuối).

10 năm vẫn nằm "trên giấy"

Theo số liệu khảo sát của Ban Duy tu các công trình hạ tầng giao thông Hà Nội cho thấy lưu lượng xe trên tuyến đường vành đai 3 bình quân khoảng 5.000 lượt xe/giờ, cao gấp khoảng 2,5 lần lưu lượng tiêu chuẩn.

“Đây là lý do khiến tình trạng ùn tắc giao thông trên đường vành đai 3 thường xuyên xảy ra khi có các sự cố hoặc khi có sự gia tăng đột biến của phương tiện giao thông vào các dịp lễ, Tết,” đại diện Ban Duy tu các công trình hạ tầng giao thông Hà Nội cho biết.

Hiện nay, cầu Thanh Trì vượt quá tải lượng xe chạy tới 8 lần (khoảng 120.000 xe/ngày đêm, trong khi đó, lưu lượng thiết kế của cầu chỉ là 15.000 xe/ngày đêm) và chỉ cần một va chạm nhỏ trên cầu sẽ dẫn tới ùn tắc.

Vì vậy, Thủ tướng Chính phủ đã có quyết định phê duyệt quy hoạch chi tiết đường vành đai 4 Thủ đô để giải quyết giảm ùn tắc giao thông, cụ thể hóa quy hoạch vùng, liên kết các tuyến cao tốc, Quốc lộ hướng tâm, kết nối các đô thị vệ tinh.

Theo Quyết định số 1278/QĐ-TTg ngày 29/7/2011 phê duyệt quy hoạch chi tiết đường Vành đai 4 của Thủ tướng Chính phủ, dự án quy mô cao tốc 6 làn xe với tổng mức đầu tư khoảng 66.500 tỉ đồng, dự kiến hoàn thành năm 2020.

Quyết định phê duyệt cũng nêu rõ, tuyến vành đai được tách thành các dự án độc lập theo từng địa phương, UBND các địa phương lập dự án, huy động vốn để đầu tư và là cơ quan nhà nước có thẩm quyền nếu đầu tư theo hình thức đối tác công - tư (PPP).

Theo đó, nguồn vốn đầu tư được xác định từ vốn ngân sách nhà nước, ODA, từ khai thác quỹ đất của các địa phương có tuyến đường đi qua. Các tuyến vành đai được tách thành các dự án độc lập theo từng địa phương. UBND các tỉnh/thành phố lập dự án, huy động nguồn vốn để đầu tư và là cơ quan nhà nước có thẩm quyền nếu đầu tư theo hình thức PPP.

Yêu cầu được Thủ tướng đặt ra là dự án hoàn thành đầu tư thông tuyến trước năm 2020. Tuy nhiên, 10 năm đã trôi qua kể từ ngày được phê duyệt, tuyến đường vành đai 4 - vùng Thủ đô dài gần 100km hiện vẫn nằm "trên giấy".

Việc chậm trễ đầu tư, xây dựng tuyến đường vành đai 4 (và đường vành đai 5) khiến toàn bộ các xe đều phải quá cảnh qua các đường vành đai nội vùng của Hà Nội (vành đai 3) dẫn đến các tuyến này bị quá tải, gây ùn tắc, thường xuyên xảy ra tai nạn giao thông, chưa phát triển đồng bộ với các quy hoạch đô thị về giãn mật độ dân cư đô thị, Chưa tạo đột phá cho phát triển kinh tế-xã hội...

Trước thực trạng này, giữa năm 2020, UBND TP Hà Nội đã có văn bản đề nghị Bộ Giao thông Vận tải báo cáo Thủ tướng Chính phủ xem xét ban hành cơ chế, chính sách đặc thù trong huy động vốn, kêu gọi đầu tư và thủ tục đầu tư để bộ và các tỉnh, thành phố (có tuyến đường đi qua) tổ chức triển khai đầu tư góp phần kết nối giao thông, phát triển kinh tế xã hội Vùng Thủ đô.

Đến cuối năm 2020, tại báo cáo gửi Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Giao thông - Vận tải Nguyễn Văn Thể cho biết, đến nay, mới chỉ có thành phố Hà Nội lập đề xuất đầu tư các dự án thành phần theo hình thức BT (xây dựng - chuyển giao) nhưng chưa được phê duyệt.

Cụ thể, TP Hà Nội đã lập đề xuất đầu tư ba dự án thành phần theo hình thức BT, gồm đoạn từ cao tốc Nội Bài - Lào Cai - quốc lộ 32 - Pháp Vân - Cầu Giẽ dài 34 km, tổng mức đầu tư 16.277 tỷ đồng của Tập đoàn T&T; đoạn Pháp Vân - Cầu Giẽ đến cao tốc Hà Nội - Hải Phòng dài 13,9 km, tổng mức đầu tư 9.800 tỷ đồng của Liên danh Phương Thành - Nguyên Minh; cầu Hồng Hà và đường dẫn dài 6 km, tổng mức đầu tư 9.876 tỷ đồng của Công ty cổ phần Tập đoàn Hoành Sơn (chưa phê duyệt đề xuất).

Trên thực tế, các quy định pháp luật đã yêu cầu dừng áp dụng hình thức hợp đồng BT đối với các dự án mới triển khai. Vì thế, sau 10 năm từ khi có quy hoạch chi tiết cũng như phê duyệt của Thủ tướng Chính phủ, tiến độ triển khai đường vành đai 4 gần như "giậm chân tại chỗ". Đối với các đoạn tuyến còn lại qua tỉnh Hưng Yên (19km) và tỉnh Bắc Ninh (21km) hiện vẫn chưa lập đề xuất đầu tư dự án.