Châu Âu lao đao, Mỹ khốn đốn vì ‘công ty xác sống’

Châu Âu lao đao vì “zombie company”

Hãng tin Mỹ Bloomberg mới có bài viết về sự gia tăng các khoản nợ doanh nghiệp có nguy cơ biến thành "nhiều năm đại dịch" kéo dài đối với châu Âu. Trong khi đó, tình trạng tương tự cũng diễn ra ở Mỹ.

Bloomberg chỉ ra, thời kỳ khó khăn ở châu Âu kéo dài, các doanh nghiệp làm ăn thua lỗ nghiêm trọng, không còn tiền để tái đầu tư, buộc phải sử dụng đến các khoản vay và trái phiếu, vốn có nhờ sự bảo lãnh chính phủ và các ưu đãi từ ngân hàng trung ương.

Do vay nợ quá nhiều để duy trì hoạt động, các doanh nghiệp này biến thành các “công ty thây ma” (còn được gọi là “công ty xác sống” - zombie company), chỉ còn thoi thóp nhờ nguồn tiền vay hỗ trợ của chính phủ.

Theo định nghĩa của Ngân hàng Thanh toán Quốc tế (BIS), “zombie company” (công ty xác sống, thây ma) là một công ty đại chúng có tuổi đời ít nhất 10 năm và có khoản thanh toán lãi cho các khoản vay vượt quá thu nhập trước lãi suất và thuế. Nói cách khác, nó cần được bơm tài chính liên tục để duy trì hoạt động.

Theo số liệu từ các ngân hàng và quỹ đầu tư, tổng cộng các công ty trong Eurozone đã vay tới hơn 400 tỷ euro trong nửa đầu năm nay, so với 289 tỷ euro cho cả năm 2019.

Các nhà phân tích dự báo, khi sự hỗ trợ khủng hoảng này kết thúc, sẽ có nguy cơ dẫn đến một làn sóng vỡ nợ và phá sản. Tất cả những điều này sẽ ảnh hưởng đến lĩnh vực ngân hàng và làm trầm trọng thêm suy thoái kinh tế.

Gánh nặng nợ nần có thể cản trở đầu tư và tạo việc làm trong nhiều năm tới. Theo các chuyên gia, chưa bao giờ thấy có một cuộc khủng hoảng nào ở mức độ này, với những rủi ro mang tính hệ thống.

Ủy ban châu Âu cảnh báo các khoản nợ có thể gặp nhiều thách thức, đặc biệt là trong các lĩnh vực bị ảnh hưởng do đại dịch coronavirus. Các chuyên gia nhận định, trả nợ tích lũy trong thời kỳ đại dịch là vấn đề lớn thứ hai đối với các doanh nghiệp.

Mỹ khốn đốn vì “doanh nghiệp thây ma”

Hãng tin Bloomberg còn cho biết, không chỉ Liên minh châu Âu mà Mỹ cũng sẽ khốn đốn bởi tình trạng vay nợ của các doanh nghiệp, dẫn tới sự ra đời của hàng loạt công ty xác sống.

Do hậu quả của đại dịch coronavirus (COVID-19) các công ty này hiện đang chỉ còn thoi thóp và duy trì sự sống nhờ các khoản vay ngân hàng khổng lồ, không có khả năng thanh toán.

Theo số liệu thống kê được Bloomberg đăng tải, trong số 3.000 công ty đại chúng lớn nhất cả nước, ít nhất 200 công ty đã gia nhập hàng ngũ “thây ma” kể từ đầu đại dịch. Các công ty này đã tích lũy khoản nợ ngân hàng khoảng 1,4 nghìn tỷ USD.

Trả lời câu hỏi, tại sao các công ty zombie lại nguy hiểm? Hãng tin chỉ ra rằng, sự gia tăng số lượng của chúng hàng năm sẽ ngày càng gây áp lực lớn lên nền kinh tế Mỹ.

Để đối phó với tình trạng này, các nhà chức trách Hoa Kỳ đang tìm cách kiềm chế làn sóng phá sản và mua trái phiếu doanh nghiệp; tuy nhiên, điều này có sẽ dẫn tới hệ lụy xấu khác.

Các chuyên gia phân tích kinh tế tin rằng, việc giúp đỡ các công ty gặp khó khăn có thể dẫn đến tình trạng là dòng vốn sẽ chảy vào các công ty kém hiệu quả, năng suất lao động, hiệu quả kinh doanh sẽ giảm mạnh trong nhiều năm tới, đưa nền kinh tế Mỹ sa vào một cuộc khủng hoảng mới.

Hàng ngàn doanh nghiệp dạng “xác sống” đang không thể trang trải chi phí dịch vụ nợ của họ từ hoạt động kinh doanh đã lâu không sinh lợi và lại tiếp tục đi vay ngân hàng. Nhiều nhà kinh tế học thuyết phục rằng, tốt hơn là để các công ty như vậy đóng cửa hơn là duy trì chúng một cách giả tạo.