Chuyển đổi hơn 94ha đất lúa hai vụ để phát triển KCN Phúc Yên hơn 111,3 ha tại Phú Thọ

KCN Phúc Yên được Thủ tướng Chính phủ chấp thuận bổ sung vào danh mục các khu công nghiệp ưu tiên thành lập mới đến năm 2015, định hướng 2020 tại Văn bản số 1581/TTg-KTN ngày 3/9/2009. Sau đó, quy mô dự án được điều chỉnh từ 150 ha xuống 135 ha theo Văn bản số 2628/TTg-KTN ngày 22/12/2014.

UBND tỉnh Vĩnh Phúc trước đây đã nhiều lần điều chỉnh quy hoạch chi tiết 1/500, trong đó gần nhất là Quyết định số 3855/QĐ-UBND ngày 28/11/2016. Đến ngày 23/9/2025, UBND tỉnh Phú Thọ chính thức phê duyệt điều chỉnh quy hoạch chi tiết xây dựng tỷ lệ 1/500 KCN Phúc Yên (lần 3) tại Quyết định số 1110/QĐ-UBND, xác định lại phạm vi và cơ cấu sử dụng đất, đồng thời bổ sung các hạng mục mới như đất dành cho doanh nghiệp vừa và nhỏ, doanh nghiệp đổi mới sáng tạo, cũng như khu lưu trú cho người lao động.

Ban quản lý các KCN Vĩnh Phúc đã cấp Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư lần đầu ngày 1/3/2024, mã số 6820158686, cho phép triển khai trên diện tích 111,3376 ha, chia thành hai giai đoạn. Giai đoạn 1 thực hiện từ quý I/2024 đến quý I/2026, quy mô 55,67 ha; giai đoạn 2 thực hiện từ quý II/2025 đến quý II/2027 với phần diện tích còn lại.

Báo cáo đánh giá tác động môi trường (ĐTM) của dự án cho thấy phần lớn diện tích nằm trong ranh giới dự án là đất nông nghiệp. Cụ thể: Đất trồng lúa nước hai vụ trở lên 94,015 ha (73,6%); Đất nuôi trồng thủy sản 3,577 ha (2,8%); Đất giao thông 7,626 ha (5,97%); Đất nghĩa trang 1,89 ha (1,48%) với khoảng 1.450 ngôi mộ, trong đó phần lớn đã được cải táng; Đất thủy lợi 2,763 ha (2,16%); Đất hạ tầng kỹ thuật (giếng cấp nước, trạm bơm) 0,409 ha; Đất chưa sử dụng 1,058 ha (0,83%).

Việc phải chuyển đổi hơn 94 ha đất lúa hai vụ trở lên là yếu tố nhạy cảm về môi trường theo khoản 6 Điều 1 Nghị định 05/2025/NĐ-CP. Theo quy định, dự án cần có sự chấp thuận của Thủ tướng Chính phủ và nhà đầu tư phải nộp kinh phí để bảo vệ, phát triển quỹ đất lúa theo Nghị định 112/2024/NĐ-CP.

Ngoài ra, dự án còn liên quan đến việc di dời 831 hộ gia đình, cá nhân và 3 tổ chức sử dụng đất trong phạm vi 3.624 thửa đất. Khoảng 1.450 ngôi mộ nằm rải rác cũng sẽ phải xử lý, trong đó khoảng 1.000 ngôi được giữ lại, quy hoạch trong khuôn viên cây xanh, còn lại di chuyển về nghĩa trang tập trung thành phố Phúc Yên theo thỏa thuận với người dân. Đây là vấn đề nhạy cảm, tác động đến phong tục, tín ngưỡng nên được chính quyền và hội đồng bồi thường, hỗ trợ, tái định cư tổ chức theo đúng quy định và tập quán địa phương.

Dự án “Đầu tư xây dựng và kinh doanh kết cấu hạ tầng KCN Phúc Yên” có tổng vốn hơn 1.988,3 tỷ đồng, trong đó chủ đầu tư góp 300 tỷ đồng, phần còn lại huy động từ các nguồn vốn hợp pháp khác.

Theo phương án triển khai, trong mỗi giai đoạn, nhà đầu tư sẽ xây dựng hệ thống hạ tầng kỹ thuật theo phương án cuốn chiếu, gồm: giải phóng mặt bằng, rà phá bom mìn, san nền, hệ thống giao thông, cấp – thoát nước, xử lý nước thải công suất 3.000 m³/ngày.đêm, hồ sự cố dung tích 3.000 m³, hệ thống cấp điện – chiếu sáng, phòng cháy chữa cháy, cây xanh mặt nước và khu hành chính dịch vụ KCN. Các hạng mục san nền sẽ được thực hiện khi có nhà đầu tư thứ cấp ký hợp đồng thuê đất.

Tiến độ dự án dự kiến hoàn thành trong 24 tháng kể từ ngày được bàn giao đất, chia làm hai giai đoạn bằng nhau (55,67 ha mỗi giai đoạn).

Chủ đầu tư dự án là liên danh Công ty Cổ phần KCN và Dịch vụ Quốc tế Vĩnh Phúc và Công ty Cổ phần Shinec. Trụ sở pháp nhân đặt tại Nhà điều hành sân gôn Đại Lải, phường Xuân Hòa, tỉnh Phú Thọ (trước thuộc thị xã Phúc Yên, Vĩnh Phúc). Người đại diện là ông Nguyễn Hải Tùng – Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần KCN và Dịch vụ Quốc tế Vĩnh Phúc.

Công ty Cổ phần Shinec đặt trụ sở tại KCN Nam Cầu Kiền, TP Hải Phòng, do ông Phạm Hồng Điệp là Chủ tịch HĐQT kiêm đại diện pháp luật.

Theo quy hoạch, KCN Phúc Yên sẽ được đầu tư xây dựng mới hoàn toàn, đảm bảo đầy đủ hạ tầng kỹ thuật phục vụ sản xuất. Dự án tuân thủ các quyết định phê duyệt điều chỉnh quy hoạch của UBND tỉnh Vĩnh Phúc và Phú Thọ, cũng như Quyết định số 124/QĐ-TTg ngày 24/01/2022 về chủ trương đầu tư.

Các ngành nghề dự kiến thu hút gồm công nghiệp sạch, công nghệ cao, sản xuất sản phẩm điện – điện tử, cơ khí chế tạo, bao bì, vật liệu xây dựng cao cấp… Ngoài ra, quy hoạch cũng bổ sung đất cho doanh nghiệp đổi mới sáng tạo và khu lưu trú người lao động, nhằm phù hợp với định hướng phát triển công nghiệp bền vững.

Việc chuyển đổi diện tích lớn đất lúa hai vụ sang đất công nghiệp sẽ tạo ra những thay đổi đáng kể về sinh kế, cảnh quan và môi trường. Đây là thách thức không nhỏ đối với địa phương trong việc cân bằng giữa phát triển công nghiệp và bảo đảm an ninh lương thực.

Một số vấn đề nổi bật cần lưu ý gồm: Bảo đảm quyền lợi hợp pháp của 831 hộ gia đình, cá nhân bị thu hồi đất; Thực hiện di dời, cải táng các ngôi mộ phù hợp với phong tục, tránh phát sinh bức xúc xã hội; Thực hiện nghĩa vụ tài chính đối với đất lúa chuyển đổi, đồng thời xây dựng quỹ đất dự phòng phát triển nông nghiệp bền vững; Giải quyết đồng bộ hạ tầng kỹ thuật, đặc biệt là hệ thống thoát nước, xử lý nước thải để giảm thiểu rủi ro ô nhiễm.

Nếu triển khai thuận lợi, KCN Phúc Yên sẽ góp phần giải quyết việc làm cho hàng nghìn lao động, tăng thu ngân sách địa phương và thúc đẩy quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng công nghiệp – dịch vụ. Đây cũng là một trong những dự án động lực giúp Phú Thọ và vùng lân cận nâng cao năng lực cạnh tranh trong thu hút đầu tư, đặc biệt trong lĩnh vực công nghiệp sạch, công nghệ cao.

Tuy vậy, để dự án phát huy hiệu quả, chính quyền và chủ đầu tư cần chú trọng hơn nữa đến công tác bồi thường, hỗ trợ tái định cư, bảo đảm hài hòa lợi ích của người dân, doanh nghiệp và Nhà nước. Đồng thời, yêu cầu giám sát chặt chẽ việc thực hiện các cam kết môi trường cũng phải được đặt ra, nhằm bảo đảm phát triển bền vững, không đánh đổi môi trường lấy tăng trưởng kinh tế.