Chuyên gia gợi ý 3 hướng đi của dòng vốn tư nhân năm 2026

Trong bối cảnh mục tiêu tăng trưởng hai con số năm 2026 được đặt ra như một quyết tâm lớn, vấn đề không chỉ là đạt tốc độ cao mà là tăng trưởng dựa trên động lực nào và dòng vốn xã hội sẽ chảy về đâu. Trao đổi với PetroTimes, TS. Lê Xuân Nghĩa - thành viên Hội đồng tư vấn chính sách của Thủ tướng Chính phủ, Viện trưởng Viện Tư vấn phát triển cho rằng, mấu chốt nằm ở việc kích hoạt đúng nguồn lực, đặc biệt là khu vực tư nhân, và định hướng dòng tiền vào các lĩnh vực tạo hiệu ứng lan tỏa thực chất.

Về lý thuyết, tăng trưởng dựa trên ba yếu tố: lao động, vốn và khoa học - công nghệ. Với lao động, nếu thúc đẩy chuyển đổi hộ kinh doanh sang mô hình doanh nghiệp, khu vực phi chính thức được “chính danh hóa”, tốc độ tăng lao động có thể cải thiện lên khoảng 1,5%/năm. Về công nghệ, đẩy mạnh đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số sẽ nâng năng suất, tạo tăng trưởng theo chiều sâu.

Tuy nhiên, yếu tố quyết định vẫn là vốn đầu tư gồm FDI, đầu tư công và tư nhân. Khi giải ngân hạ tầng được thực hiện thực chất, môi trường kinh doanh minh bạch hơn và dòng vốn nhàn rỗi trong dân cư được khơi thông vào sản xuất - kinh doanh, nền kinh tế sẽ có nền tảng vững chắc hơn cho mục tiêu tăng trưởng cao và bền vững.

Trong bức tranh đó, TS. Lê Xuân Nghĩa cho rằng khu vực tư nhân và người dân cần định hướng dòng vốn vào những lĩnh vực có nhu cầu thực và khả năng tạo giá trị gia tăng cao, thay vì đầu cơ ngắn hạn. Ba trục chính được ông nhấn mạnh gồm: bất động sản gắn với nhu cầu thực, công nghiệp chế biến - xuất khẩu và bán lẻ - dịch vụ.

Bất động sản: Đầu kéo của nhiều ngành

Bất động sản vẫn là một trong những thị trường lớn nhất của nền kinh tế. Ở nhiều quốc gia, tổng giá trị tài sản bất động sản thường cao gấp nhiều lần GDP, và Việt Nam không phải ngoại lệ.

Khi thị trường này phục hồi, các ngành xây dựng, vật liệu, nội thất, thiết bị gia dụng, cơ khí và tài chính - ngân hàng đều được hưởng lợi. Tuy nhiên, cơ hội hiện nay không nằm ở đầu cơ lướt sóng, mà ở phân khúc phục vụ nhu cầu ở thực như nhà ở trung cấp, nhà ở xã hội và các khu đô thị gắn với hạ tầng mới.

Khi hành lang pháp lý về đất đai và kinh doanh bất động sản được tháo gỡ dần, thị trường sẽ vận hành minh bạch hơn. Đặc biệt, những khu vực có hạ tầng giao thông mới - cao tốc, cảng biển, sân bay - sẽ hình thành không gian đô thị mới, tạo cơ hội đầu tư dài hạn bền vững.

Công nghiệp chế biến - xuất khẩu: Nâng cấp chuỗi giá trị

Lĩnh vực thứ hai là công nghiệp chế biến - xuất khẩu. Các nhóm hàng như dệt may, da giày, đồ gỗ, nhựa, điện tử… vẫn có nhu cầu lớn trên thị trường quốc tế.

Dù xuất khẩu đối mặt thách thức từ xu hướng bảo hộ thương mại, cạnh tranh địa chính trị và nguy cơ đứt gãy chuỗi cung ứng, cơ hội vẫn còn nếu doanh nghiệp chủ động tái cấu trúc thị trường. Thay vì phụ thuộc quá lớn vào một vài thị trường truyền thống, doanh nghiệp Việt Nam có thể mở rộng sang Ấn Độ, Trung Đông, châu Phi và Đông Nam Á - nơi tầng lớp trung lưu đang gia tăng nhanh.

Quan trọng hơn, khu vực tư nhân cần đầu tư vào công nghệ chế biến sâu, tự động hóa và quản trị theo tiêu chuẩn quốc tế. Khi tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu, doanh nghiệp không chỉ gia tăng giá trị sản phẩm mà còn nâng cao năng lực cạnh tranh dài hạn.

Bán lẻ và dịch vụ: Động lực từ tiêu dùng nội địa

Việt Nam với quy mô dân số hơn 100 triệu người và tầng lớp trung lưu tăng nhanh vẫn là một thị trường tiêu dùng đầy tiềm năng.

Sau giai đoạn chững lại do vấn nạn hàng giả, hàng kém chất lượng và niềm tin tiêu dùng suy giảm, khu vực bán lẻ có thể phục hồi nếu công tác quản lý thị trường được siết chặt và môi trường kinh doanh minh bạch hơn.

Đầu tư vào bán lẻ hiện đại không chỉ là mở rộng điểm bán truyền thống, mà còn là ứng dụng thương mại điện tử, dữ liệu khách hàng, logistics thông minh và thanh toán số. Những doanh nghiệp biết tận dụng chuyển đổi số sẽ có lợi thế cạnh tranh rõ rệt.

Một điểm đáng chú ý trong quan điểm của TS. Lê Xuân Nghĩa là dòng vốn trong dân cư Việt Nam không hề nhỏ. Tuy nhiên, lâu nay một phần đáng kể được “cất giữ” dưới dạng vàng, bất động sản đầu cơ hoặc gửi tiết kiệm. Nếu môi trường kinh doanh ổn định, pháp lý rõ ràng và niềm tin thị trường được củng cố, dòng vốn này có thể chuyển mạnh sang sản xuất - kinh doanh. Khi đó, khu vực tư nhân sẽ thực sự trở thành động lực quan trọng cho tăng trưởng. Trong bối cảnh kinh tế toàn cầu còn nhiều biến động, đầu tư không thể chỉ dựa vào kỳ vọng ngắn hạn. Điều quan trọng là lựa chọn lĩnh vực có nền tảng nhu cầu thực, có khả năng tạo giá trị gia tăng và thích ứng với xu thế mới.