Cơ cấu tài sản thế chấp ở Eximbank có gì đặc biệt?

Trong các hoạt động kinh doanh của ngân hàng thương mại, hoạt động cho vay mang lại nguồn lợi nhuận lớn nhất, nhưng đồng thời cũng luôn tiềm ẩn rủi ro vì khách hàng vay vốn có thể vì nhiều lý do mà không trả được nợ. Bởi vậy, tài sản đảm bảo cho các khoản vay hết sức quan trọng với các nhà băng, là phương án cứu vớt cho các khoản nợ xấu.

Trong đó, bất động sản là tài sản thế chấp phổ biến nhất của các khoản vay tại ngân hàng, thường chiếm quá nửa giá trị tổng số tài sản thế chấp của các ngân hàng. 

Tại Ngân hàng TMCP Xuất nhập khẩu Việt Nam - Eximbank (mã EIB), bất động sản vẫn là “xương sống” của tài sản bảo đảm. Trong khi đó, bất động sản cũng là tài sản đảm bảo được ngân hàng ưa chuộng bởi mức độ ổn định, an toàn.

Theo số liệu gần nhất, tại báo cáo tài chính hợp nhất soát xét 6 tháng đầu năm 2025, tính đến 30/6/2025, tổng giá trị tài sản thế chấp của khách hàng tại Eximbank tăng 5% so với đầu năm, với hơn 311.159 tỷ đồng. Bất động sản vẫn là tài sản đảm bảo chủ yếu tại ngân hàng, đạt hơn 248.865 tỷ đồng, tăng 4% và chiếm đến 80% trong tổng tài sản thế chấp và lớn hơn cả tổng dư nợ cho vay khách hàng.

Ngoài ra, giá trị tài sản thế chấp của khách hàng tại Eximbank còn có: tiền gửi và chứng chỉ tiền gửi đạt hơn 33.328 tỷ đồng, tăng 15% so với đầu năm; cổ phiếu, trái phiếu tăng 16% đạt hơn 10.263 tỷ đồng; động sản hơn 6.084 tỷ đồng, giảm 9%; vàng bạc, đá quý tăng vọt 74% lên hơn 2.610 tỷ đồng và cuối cùng là các tài sản khác giảm 17% xuống còn 10.007 tỷ đồng. 

Tuy nhiên, tại báo cáo tài chính hợp nhất quý III/2025 Eximbank lại không thuyết minh khoản mục tài sản bảo đảm thế chấp của khách hàng.

Tính đến ngày 30/09/2025, tổng tài sản của Eximbank đạt 255.707 tỷ đồng, tăng 6,6% so với đầu năm. Trong đó, dư nợ cho vay khách hàng đạt hơn 180.897 tỷ đồng, tăng trưởng 10% so với đầu năm 2025 nhưng giảm nhẹ 1% so với thời điểm 30/6/2025 (182.741 tỷ đồng).

Đặc biệt về chất lượng tín dụng, số dư nợ xấu đạt hơn 5.409 tỷ đồng, tăng đến 29% so với cùng kỳ kéo theo tỷ lệ nợ xấu tại Eximbank (nợ nhóm 3.4.5/dư nợ cho vay khách hàng) tăng nhẹ từ 2,53% đầu năm lên 2,99%.

Cơ cấu nợ xấu ghi nhận xu hướng tăng ở cả ba nhóm: Nợ dưới tiêu chuẩn (nhóm 3) tăng mạnh tới 139%, từ 450,6 tỷ đồng lên 1.078 tỷ đồng. Nợ nghi ngờ (nhóm 4) tăng 19%, từ 758 tỷ đồng lên hơn 901 tỷ đồng. Đáng chú ý, nợ có khả năng mất vốn (nhóm 5) - nhóm nợ xấu nguy hiểm nhất tăng 15%, từ 2.972 tỷ đồng lên 3.430 tỷ đồng, chiếm đến 63% tổng nợ xấu của ngân hàng.

Ngoài ra, nhóm nợ cần chú ý tại Eximbank (nợ nhóm 2) cũng tăng đến 34% so với đầu năm, lên hơn 2.239 tỷ đồng. Nợ nhóm 2 thường được coi như chỉ báo sớm cho tình hình nợ xấu của các ngân hàng. Khách hàng sẽ bị xếp vào nhóm này nếu trễ hạn trả nợ từ 10 - 90 ngày (3 tháng). 

Ngân hàng Việt thường chuộng tài sản đảm bảo là bất động sản bởi mức độ ổn định, an toàn hơn so với những lựa chọn khác như trái phiếu, cổ phiếu, xe ô tô, máy móc,... Bên cạnh đó, bất động sản có khả năng tăng giá, cũng như có tính thanh khoản tương đối tốt.

Tuy nhiên, nhận thế chấp bất động sản cũng khiến ngân hàng phải đứng trước nhiều rủi ro như bất động sản giảm giá, vướng vào tranh chấp, kiện tụng hay khó thanh khoản. Trong bối cảnh nền kinh tế còn khó khăn, cơ sở pháp lý chưa hoàn thiện, việc xử lý những lô đất, dự án bất động sản có quy mô lớn hay vướng vào tranh chấp có thể sẽ kéo dài nhiều năm. Có những trường hợp ngân hàng phải giảm giá tài sản nhiều lần vẫn chưa tìm được người mua.