Có thể nâng tỷ lệ vốn ngoại tại hãng bay Việt lên 49%

Bộ Xây dựng đang lấy ý kiến đối với dự thảo Nghị định về vận tải hàng không, trong đó đáng chú ý là đề xuất cho phép nhà đầu tư nước ngoài góp vốn tối đa 49% vào các hãng hàng không tại Việt Nam, thay vì mức trần 34% như quy định hiện hành. Đây được xem là một trong những thay đổi quan trọng, có thể tạo thêm dư địa thu hút nguồn lực quốc tế vào lĩnh vực hàng không, ngành đang cần vốn lớn và năng lực quản trị hiện đại.

Theo dự thảo, tại Chương II về kinh doanh vận tải hàng không, cơ quan soạn thảo đề xuất nâng tỷ lệ vốn góp của nhà đầu tư nước ngoài tại hãng bay Việt Nam lên không quá 49% vốn điều lệ. Trong nhiều năm qua, giới hạn 34% được cho là tương đối thấp, khiến nhà đầu tư ngoại khó tham gia sâu vào hoạt động quản trị và các quyết định chiến lược của doanh nghiệp.

Thực tế, việc “khóa” tỷ lệ sở hữu ngoại ở mức thấp được nhìn nhận là một trong những rào cản khiến nhiều hãng hàng không Việt Nam kém hấp dẫn trong mắt nhà đầu tư nước ngoài. So với Việt Nam, nhiều quốc gia trong khu vực đang áp dụng chính sách cởi mở hơn. Thái Lan, Indonesia, Campuchia cho phép nhà đầu tư nước ngoài nắm giữ tới 49% vốn tại hãng hàng không; Philippines là 40%.

Trong bối cảnh thị trường hàng không phục hồi sau giai đoạn khó khăn, một số hãng bay trong nước như Vietravel Airlines hay Bamboo Airways vẫn đang trong quá trình tái cấu trúc, cần thêm nguồn lực tài chính và kinh nghiệm quản trị từ các nhà đầu tư trong và ngoài nước. Việc nới trần vốn ngoại được kỳ vọng sẽ giúp các hãng này mở rộng cánh cửa tiếp cận dòng vốn mới, đồng thời tăng khả năng cạnh tranh trên thị trường.

Không chỉ điều chỉnh tỷ lệ sở hữu, dự thảo Nghị định còn đề xuất thay đổi quy định về vốn chủ sở hữu tối thiểu để thành lập và duy trì kinh doanh vận tải hàng không thương mại thường lệ. Cụ thể, Bộ Xây dựng đề xuất doanh nghiệp chỉ cần vốn chủ sở hữu ở mức 300 tỷ đồng để đáp ứng quy mô khai thác đến 30 tàu bay; từ 31 tàu bay trở lên, vốn chủ sở hữu tối thiểu là 700 tỷ đồng.

Trong khi đó, theo quy định hiện hành, hãng hàng không có vốn chủ sở hữu 300 tỷ đồng chỉ được khai thác tối đa 10 tàu bay; khai thác từ 11-30 tàu bay phải có vốn 600 tỷ đồng và trên 30 tàu bay cần 700 tỷ đồng. Việc điều chỉnh này, theo Bộ Xây dựng, nhằm tạo thuận lợi cho doanh nghiệp tham gia thị trường, đồng thời vẫn đảm bảo yêu cầu quản lý, giám sát của nhà chức trách hàng không.

Dự thảo cũng quy định rõ các điều kiện đối với doanh nghiệp kinh doanh vận tải hàng không có vốn đầu tư nước ngoài. Theo đó, phải có ít nhất một cá nhân hoặc một pháp nhân Việt Nam nắm giữ phần vốn điều lệ lớn nhất; trường hợp pháp nhân Việt Nam có vốn góp nước ngoài thì tỷ lệ vốn ngoại cũng không vượt quá 49% vốn điều lệ.

Một điểm mới khác là dự thảo cho phép doanh nghiệp sử dụng báo cáo kiểm toán vốn chủ sở hữu tại thời điểm đề nghị cấp giấy phép làm tài liệu chứng minh đáp ứng điều kiện về vốn, thay vì yêu cầu phong tỏa vốn như trước đây. Theo Cục Hàng không Việt Nam, quy định này nhằm nâng cao tính xác thực, đảm bảo doanh nghiệp thực sự có đủ năng lực tài chính khi tham gia kinh doanh hàng không.

Ngoài các nội dung về đầu tư và vốn, dự thảo Nghị định cũng bổ sung, làm rõ trách nhiệm của hãng hàng không đối với hành khách trong trường hợp chậm chuyến. Theo đó, với chuyến bay chậm từ 2 giờ trở lên, hãng phải phục vụ ăn, uống hoặc phát phiếu bồi dưỡng tương đương; từ 3 giờ trở lên, hành khách có quyền yêu cầu hoàn vé nếu không đồng ý tiếp tục hành trình; từ 4 giờ trở lên, hãng phải thực hiện bồi thường theo quy định. Trường hợp chậm từ 6 giờ trở lên trong khung giờ 7h-22h, hãng còn phải bố trí nơi ở phù hợp hoặc giải pháp thay thế nếu được hành khách đồng ý.

Dự thảo Nghị định về vận tải hàng không hiện đang được Bộ Xây dựng tiếp tục lấy ý kiến các bộ, ngành, tổ chức liên quan trước khi hoàn thiện và trình Chính phủ xem xét ban hành.