Đề xuất bỏ toàn bộ giấy phép con với vàng trang sức, tiếp tục quản chặt vàng miếng

Đây là bước tiếp theo trong lộ trình sửa đổi khung pháp lý về thị trường vàng sau khi Chính phủ ban hành Nghị định 232/2025/NĐ-CP, tập trung vào hoạt động sản xuất, kinh doanh và nhập khẩu vàng miếng.

Theo dự thảo mới, hoạt động sản xuất, gia công, kinh doanh mua bán vàng trang sức, mỹ nghệ sẽ không còn thuộc danh mục ngành nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện.

Thay vì phải đáp ứng các điều kiện và giấy phép chuyên ngành như hiện nay, các tổ chức, cá nhân tham gia lĩnh vực này chỉ cần tuân thủ các quy định pháp luật liên quan về chất lượng sản phẩm, tiêu chuẩn đo lường, ghi nhãn hàng hóa, niêm yết giá, hóa đơn chứng từ, nghĩa vụ thuế, phòng cháy chữa cháy, bảo vệ môi trường, bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng và phòng chống rửa tiền.

Đi cùng với việc "cởi trói" điều kiện kinh doanh, dự thảo cũng đề xuất bãi bỏ hàng loạt quy định hiện hành về điều kiện sản xuất, kinh doanh, trách nhiệm của doanh nghiệp trong lĩnh vực vàng trang sức, mỹ nghệ.

NHNN cũng loại hoạt động sản xuất vàng trang sức, mỹ nghệ ra khỏi phạm vi thanh tra, kiểm tra chuyên ngành của cơ quan này. Theo đó, NHNN chỉ tập trung thanh tra, giám sát các hoạt động liên quan đến vàng miếng, vàng nguyên liệu và các hoạt động kinh doanh vàng thuộc phạm vi quản lý nhà nước.

Nếu được thông qua, từ ngày 1/7 tới, các Giấy chứng nhận đủ điều kiện sản xuất vàng trang sức, mỹ nghệ do NHNN cấp trước đây sẽ không còn là điều kiện bắt buộc để doanh nghiệp và cá nhân tiếp tục hoạt động.

Dự thảo cũng bổ sung các quy định liên quan đến hoạt động gia công vàng trang sức cho thị trường nước ngoài. Theo đó, doanh nghiệp có đăng ký sản xuất, gia công vàng trang sức, mỹ nghệ và có hợp đồng gia công với đối tác nước ngoài sẽ được NHNN xem xét cấp phép tạm nhập vàng nguyên liệu để sản xuất và tái xuất sản phẩm.

Bên cạnh đó, doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài hằng năm cũng có thể được cấp phép nhập khẩu vàng nguyên liệu căn cứ vào năng lực sản xuất, kết quả thực hiện hợp đồng gia công hoặc xuất khẩu và tình hình xuất khẩu của năm trước.

Tuy nhiên, dự thảo quy định rõ vàng nguyên liệu nhập khẩu chỉ được sử dụng cho mục đích sản xuất, gia công hàng xuất khẩu theo hợp đồng đã đăng ký; không được bán, chuyển nhượng hoặc sử dụng trên thị trường nội địa nếu chưa được NHNN chấp thuận.

Trái ngược với vàng trang sức, hoạt động sản xuất và kinh doanh vàng miếng vẫn được xác định là ngành nghề kinh doanh có điều kiện.

Theo dự thảo, doanh nghiệp muốn sản xuất vàng miếng hoặc kinh doanh mua bán vàng miếng phải được NHNN cấp giấy phép. Hoạt động mua bán vàng nguyên liệu của doanh nghiệp và ngân hàng thương mại được phép sản xuất vàng miếng cũng phải tuân thủ các quy định riêng của Nghị định.

Một điểm mới là dự thảo yêu cầu các giao dịch mua bán vàng có giá trị từ 20 triệu đồng trở lên trong ngày của một khách hàng phải thực hiện bằng phương thức thanh toán không dùng tiền mặt. Đối với giao dịch vàng miếng sử dụng thẻ tín dụng hoặc các nguồn vốn từ hoạt động cấp tín dụng, việc thanh toán phải tuân thủ đầy đủ quy định của pháp luật về tín dụng và thanh toán.

Để tăng cường minh bạch thị trường, NHNN cũng bổ sung yêu cầu các doanh nghiệp và ngân hàng được cấp phép xuất nhập khẩu vàng phải xây dựng hệ thống công nghệ thông tin để lưu trữ đầy đủ dữ liệu về nhập khẩu, xuất khẩu, mua bán, sử dụng và tồn kho vàng nguyên liệu.

Các đơn vị này đồng thời phải kết nối, cung cấp dữ liệu cho NHNN theo quy định của Thống đốc NHNN, qua đó giúp cơ quan quản lý theo dõi sát hơn dòng chảy vàng nguyên liệu và tình hình tồn kho trên thị trường.

Dự thảo nghị định dự kiến có hiệu lực từ ngày 1/7, đánh dấu bước thay đổi đáng kể trong cách thức quản lý thị trường vàng, theo hướng giảm điều kiện kinh doanh đối với vàng trang sức nhưng vẫn duy trì cơ chế kiểm soát chặt chẽ với vàng miếng và vàng nguyên liệu.