Doanh nhân: “Cầu nối” giữa chính sách và thị trường

Sự tham gia của đội ngũ doanh nhân trong cơ quan quyền lực cao nhất của Nhà nước đang ngày càng thu hút sự quan tâm của dư luận, đặc biệt trong bối cảnh Việt Nam đẩy mạnh hoàn thiện thể chế để thúc đẩy kinh tế. Từ góc nhìn của ông Nguyễn Quang Huân - đại biểu Quốc hội khóa XV, Chủ tịch HĐQT Công ty Cổ phần Halcom Việt Nam, Phó Chủ tịch Hội Doanh nhân Tư nhân Việt Nam, có thể thấy rõ hơn những lợi ích thiết thực khi doanh nhân tham gia Quốc hội.

Theo ông Nguyễn Quang Huân, lợi thế đầu tiên và rõ nét nhất của đại biểu xuất thân từ doanh nghiệp chính là vốn sống và trải nghiệm thực tiễn trong hoạt động sản xuất - kinh doanh. Khác với cách tiếp cận thuần túy từ lý thuyết, doanh nhân hiểu rất rõ chi phí tuân thủ, những rào cản thủ tục, độ trễ của chính sách hay các “điểm nghẽn” trong môi trường đầu tư. Đây là những vấn đề chỉ có thể cảm nhận đầy đủ khi trực tiếp điều hành doanh nghiệp.

Bối cảnh hiện nay càng làm nổi bật vai trò này. Sau khi Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết 68-NQ/TW, yêu cầu đặt ra là nhanh chóng thể chế hóa các quan điểm, chủ trương thành quy định pháp luật cụ thể. Quốc hội cũng đã ban hành Nghị quyết 198/2025/QH15 nhằm triển khai một số nội dung liên quan. Tuy nhiên, để hiện thực hóa đầy đủ tinh thần của Nghị quyết 68-NQ/TW, hệ thống pháp luật vẫn cần tiếp tục được rà soát, sửa đổi đồng bộ trên nhiều lĩnh vực.

Trong quá trình đó, tiếng nói từ thực tiễn doanh nghiệp có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Những vấn đề như phát triển xanh, mục tiêu phát thải ròng bằng “0”, hình thành thị trường tín chỉ carbon, hay điều chỉnh chính sách thuế, tài khóa, tiền tệ... đều tác động trực tiếp đến hoạt động sản xuất - kinh doanh. Đại biểu là doanh nhân có điều kiện phản ánh kịp thời các vướng mắc, bất cập nảy sinh, từ đó góp phần giúp chính sách đi vào cuộc sống hiệu quả hơn.

Không chỉ dừng ở việc phản ánh, doanh nhân khi tham gia Quốc hội còn có thể trực tiếp tham gia phản biện và góp ý các dự án luật. Theo ông Nguyễn Quang Huân, đây là một kênh rất trực tiếp và kịp thời, bởi ý kiến có thể được nêu ngay tại nghị trường, chuyển tải thẳng đến các cơ quan soạn thảo và lãnh đạo Đảng, Nhà nước. So với việc kiến nghị qua nhiều cấp trung gian, cơ chế này giúp rút ngắn khoảng cách giữa thực tiễn và chính sách.

Một lợi ích quan trọng khác là khả năng tổng hợp tiếng nói của cộng đồng doanh nghiệp. Nếu đại biểu biết lắng nghe và chắt lọc ý kiến từ nhiều ngành nghề, nhiều quy mô doanh nghiệp khác nhau, các đề xuất đưa ra sẽ phản ánh đúng “điểm nóng” của thị trường. Khi chính sách chưa phù hợp với đặc thù ngành, đại biểu có thể phản biện kịp thời, đề xuất sửa đổi từ sớm, hạn chế những hệ lụy không đáng có cho nền kinh tế địa phương và cả nước.

Ở góc độ phát triển vùng, sự hiện diện của doanh nhân trong Quốc hội còn góp phần thúc đẩy liên kết giữa chính sách vĩ mô và nhu cầu thực tiễn tại địa phương. Doanh nhân thường gắn chặt với hoạt động đầu tư, tạo việc làm, phát triển hạ tầng, dịch vụ tại địa bàn cụ thể. Vì vậy, họ có cái nhìn sát hơn về năng lực hấp thụ chính sách của từng vùng, từ đó kiến nghị những giải pháp phù hợp với điều kiện thực tế.

Tuy nhiên, ông Nguyễn Quang Huân cũng nhấn mạnh rằng lợi thế thực tiễn chưa đủ để bảo đảm chất lượng đóng góp chính sách. Để chuyển hóa trải nghiệm kinh doanh thành ý kiến lập pháp có giá trị, doanh nhân cần trang bị kiến thức về lý luận chính trị, hệ thống pháp luật và tư duy chính sách tổng thể. Nếu chỉ nêu vấn đề quá cụ thể trong một lĩnh vực hẹp, thiếu cách tiếp cận bao quát, ý kiến sẽ khó tạo được sự đồng thuận rộng rãi trong Quốc hội.

Điều này đặt ra yêu cầu tự hoàn thiện đối với chính các doanh nhân khi tham gia hoạt động lập pháp. Quốc hội ngày càng nâng cao tiêu chuẩn đại biểu, đòi hỏi không chỉ bản lĩnh, uy tín mà còn cả chiều sâu tri thức và tinh thần phụng sự. Sự tham gia không thể dừng ở mục tiêu cá nhân hay lợi ích nhóm, mà phải hướng đến lợi ích chung của quốc gia.

Ở một khía cạnh khác, việc doanh nhân hiện diện trong Quốc hội cũng tạo hiệu ứng lan tỏa tích cực đối với cộng đồng doanh nghiệp. Điều này gửi đi thông điệp rằng để có thể tham gia vào quá trình hoạch định chính sách, doanh nhân phải xây dựng hình ảnh minh bạch, kinh doanh bền vững, tuân thủ pháp luật và nâng cao năng lực quản trị. Khi tiêu chuẩn đại biểu ngày càng cao, động lực tự hoàn thiện của doanh nhân cũng được thúc đẩy mạnh mẽ hơn.

Về lâu dài, điều này góp phần hình thành một cộng đồng doanh nghiệp trưởng thành hơn, có ý thức trách nhiệm xã hội và tầm nhìn chiến lược. Khi ngày càng nhiều doanh nghiệp lựa chọn con đường phát triển bền vững, nền kinh tế quốc gia cũng được củng cố trên nền tảng ổn định và dài hạn.

Có thể nói, sự tham gia của doanh nhân vào Quốc hội không chỉ mang lại lợi ích cho quá trình lập pháp thông qua việc bổ sung góc nhìn thực tiễn, mà còn tạo ra tác động tích cực đối với cộng đồng doanh nghiệp và sự phát triển kinh tế địa phương. Tuy nhiên, để phát huy tối đa vai trò đó, cần song hành hai yếu tố: một mặt là tận dụng lợi thế kinh nghiệm thực tiễn; mặt khác là không ngừng nâng cao trình độ, tư duy chính sách và tinh thần cống hiến.

Khi doanh nhân bước vào nghị trường với tâm thế phụng sự và trách nhiệm quốc gia, họ không chỉ đại diện cho tiếng nói của thị trường, mà còn trở thành “cầu nối” quan trọng giữa chính sách và thực tiễn phát triển.