Dự báo năm 2022 rủi ro lạm phát có áp lực rất lớn

Theo Thống đốc NHNN Nguyễn Thị Hồng, đại dịch COVID-19 đã tác động nghiêm trọng tới tình hình sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp và người dân. Thực hiện chỉ đạo của Chính phủ, ngay từ đầu năm 2020 trong tổ chức điều hành về lãi suất, NHNN đã giảm 3 lần lãi suất điều hành, với tổng mức giảm từ 1,5% đến 2%. Đây là mức giảm sâu so với các nước khu vực.

Ngoài việc điều hành lãi suất của ngân hàng trung ương, NHNN cũng đã chỉ đạo, kêu gọi các tổ chức tín dụng thực hiện giảm các mức lãi suất với khoản cho vay cũ và cho vay mới. Đối với mặt bằng lãi suất cho vay, giảm khoảng 1,66 % so với trước dịch. Các tổ chức tín dụng đã giảm khoảng 30 nghìn tỷ đồng và tiếp tục giảm từ nay tới cuối năm. Đồng thời, hệ thống ngân hàng cũng đã giảm phí cho các khách hàng với số tiền lên tới hơn 2 nghìn tỷ đồng. Qua đó, giúp giảm chi phí đầu vào cho các doanh nghiệp và người dân.

Giải đáp trước Quốc hội về câu hỏi liệu còn dư địa để NHNN giảm lãi suất tiếp hay không trong năm 2022, Thống đốc Ngân hàng Nhà nước cho biết: Điều hành chính sách tiền tệ bao gồm 2 mục tiêu là điều hành chính sách tiền tệ Trung ương để góp phần kiểm soát lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô, và hỗ trợ thực hiện tăng trưởng kinh tế nhưng không chủ quan với lạm phát; thể hiện vai trò là huyết mạch của nền kinh tế, hệ thống các tổ chức tín dụng phải hoạt động đảm bảo an toàn, sẵn sàng khả năng chi trả cho người dân.

Chính vì vậy, việc xem xét các giải pháp, công cụ trong thời gian tới, theo bà Hồng, NHNN luôn luôn đảm bảo 2 mục tiêu trên, cùng với đó đảm bảo cân đối của kinh tế vĩ mô như nợ công, bội chi ngân sách. Để xác định dư địa còn giảm lãi suất tiếp hay không, năm 2021 khả năng chỉ tiêu lạm phát dưới 4% mà Quốc hội đặt ra là đạt được. Đến hết tháng 10, lạm phát mới tăng 1,81%. Tuy nhiên, năm 2022, rủi ro lạm phát đang có áp lực rất lớn.

Dự báo về rủi ro lạm phát đang có áp lực rất lớn trong năm 2022 được Thống đốc NHNN giải thích:

Thứ nhất, nền kinh tế thế giới đã dần phục hồi theo chiến lược tiêm vaccine bao phủ, nên giá cả các mặt hàng trên thị trường thế giới đang có xu hướng gia tăng. Giá xăng dầu trong tháng 9 đã tăng 55,2% so với cuối năm trước hoặc các nước đã phát triển, lạm phát đã tăng lên ở mức cao nhất trong lịch sử, riêng nước Mỹ tăng 5,3% trong tháng 9 vừa qua.

Thứ hai, với nền kinh tế có độ mở cửa rất lớn của Việt Nam, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu trên GDP đã lên 200% nên có áp lực rủi ro của lạm phát nhập khẩu.

Các ngân hàng trung ương trên thế giới hiện nay đang dừng nới lỏng chính sách tiền tệ, có tới 65 lượt tăng lãi suất trên thế giới, nên có thể nói, đối với áp lực lạm phát cũng như áp lực điều hành chính sách tiền tệ thời gian tới rất lớn. Ở thị trường trong nước, nợ xấu của các tổ chức tín dụng đang gia tăng. Trong thời gian vừa qua, các ngân hàng giảm lãi suất bằng chính nguồn lực tài chính của mình chứ không phải là tiền ngân sách. Khi nợ xấu gia tăng, bản thân các ngân hàng sẽ phải dùng nguồn lực tài chính của mình để giải quyết nợ xấu.

Bởi vậy, nếu tình hình tài chính của các tổ chức tín dụng suy giảm sẽ ảnh hưởng đến an toàn hệ thống, đây là bài học rất lớn trong thời gian trước đây, khi tăng trưởng tín dụng cao và khi chúng ta thực hiện các gói hỗ trợ lãi suất trong năm 2008 khiến rủi ro từ lạm phát quay trở lại trong năm 2011.

“Thời gian tới, NHNN thời sẽ tiếp tục chỉ đạo hệ thống ngân hàng cố gắng tiết giảm hoạt động chi phí, để tiếp tục giảm lãi suất mà vẫn phải đảm bảo tỷ lệ an toàn của từng tổ chức tín dụng và của toàn hệ thống. Chúng tôi sẽ tích cực phối hợp với Bộ Tài chính, Bộ Kế hoạch và Đầu tư để tính toán các gói hỗ trợ lãi suất với quy mô, liều lượng hợp lý và trên cơ sở ổn định kinh tế vĩ mô, phòng ngừa rủi ro lạm phát, đồng thời, phòng ngừa hoạt động rủi ro của hệ thống ngân hàng.