Giới đầu cơ đang làm bất ổn thị trường nhà đất

Bộ trưởng Bộ Xây dựng Phạm Hồng Hà, thừa ủy quyền của Thủ tướng, vừa báo cáo việc thực hiện nghị quyết của Quốc hội về giám sát chuyên đề và chất vấn trong nhiệm kỳ khóa XIV và một số nghị quyết trong nhiệm kỳ khóa XIII về lĩnh vực xây dựng.

Trong báo cáo này, Bộ trưởng Bộ Xây dựng đánh giá, cơ cấu hàng hóa bất động sản, nhất là nhà ở tại Hà Nội và TP.HCM đã được điều chỉnh theo hướng tích cực nhưng vẫn còn chưa phù hợp với nhu cầu thị trường. Thị trường dư thừa sản phẩm nhà ở cao cấp, diện tích lớn, giá bán cao, nhưng lại thiếu sản phẩm nhà ở bình dân phù hợp với nhu cầu của đại bộ phân dân cư đô thị.

Đặc biệt, Bộ trưởng Bộ Xây dựng thừa nhận, giá cả hàng hóa bất động sản, nhất là giá nhà ở chưa ổn định, không phản ánh đúng giá trị thực của bất động sản, cũng không phù hợp với khả năng chi trả của số đông người dân (theo cách đánh giá chung hiện nay: giá nhà ở là hợp lý nếu lợi nhuận cho thuê đạt xấp xỉ lãi suất tiền gửi ngân hàng).

Giới đầu cơ bất động sản vẫn hoạt động công khai, lợi dụng các yếu tố xã hội như chuẩn bị quy hoạch đô thị, chuẩn bị xây dựng các công trình hạ tầng, mở rộng đô thị... để đẩy giá lên cao thu lợi bất chính làm bất ổn thị trường.

Hệ thống thông tin về thị trường bất động sản hiện nay chưa hoàn toàn đầy đủ và đồng bộ để đáp ứng nhu cầu công tác quản lý nhà nước từ Trung ương tới địa phương về lĩnh vực bất động sản.

Công tác thanh tra, kiểm tra xử lý vi phạm trong lĩnh vực đầu tư kinh doanh bất động sản, quản lý sử dụng đất đai, giao dịch bất động sản tuy đã được chú trọng và tăng cường, tuy nhiên việc thực hiện vẫn chưa được thường xuyên, liên tục.

Việc kiểm soát thị trường bất động sản của các cơ quan nhà nước chưa hiệu quả, nhất là tại các cơ quan quản lý nhà nước ở địa phương. Nhiều địa phương khi phát hiện vi phạm vẫn chưa kiên quyết xử lý, còn thiếu quyết liệt trong việc thu hồi các dự án chậm tiến độ, các dự án vi phạm quy định của pháp luật.

"Các quy định của pháp luật về đối tượng cần hỗ trợ về nhà ở xã hội ngày càng mở ộng, trong khi nguồn lực về vốn còn rất hạn chế không đáp ứng được nhu cầu. Thu nhập của các hộ thu nhập thấp tuy đã được cải thiện, nâng cao từng bước nhưng còn thấp, rất khó khăn trong việc chi trả chi phí nhà ở, kể cả trường hợp đã được Nhà nước hỗ trợ một phần.

Việc phối hợp giữa các Bộ, ngành đôi khi còn chưa chặt chẽ, có chính sách chưa được hướng dẫn triển khai kịp thời. Không ít các địa phương chưa quan tâm đúng mức đến phát triển nhà ở xã hội; chưa tích cực xây dựng cơ chế ưu đãi thêm để phát triển nhà ở xã hội huộc thẩm quyền để thu hút các doanh nghiệp tham gia; chưa tích cực hỗ trợ đầu tư xây dựng hạ tầng kỹ thuật trong và ngoài hàng rào các dự án nhà ở xã hội từ nguồn ngân sách địa phương", báo cáo của Bộ Xây dựng nêu rõ.

Cũng trong báo cáo này, Bộ Xây dựng đã chỉ ra những khó khăn về nguồn vốn tín dụng để phát triển nhà ở xã hội.

Cụ thể, trong giai đoạn 2017-2019 (sau khi gói tín dụng 30.000 tỷ đồng dừng giải ngân tái cấp vốn) nguồn vốn ngân sách bố trí cho vay chương trình nhà ở xã hội còn hạn chế và chưa đáp ứng được nhu cầu (đến nay mới phân bổ được 2.163/9.000 tỷ đồng, đạt 24% so với nhu cầu vốn trung hạn 2016-2020); chưa có kênh huy động vốn dài hạn cho nhà ở xã hội bên cạnh nguồn vốn tín dụng, nên nhiều dự án nhà ở xã hội đang triển khai bị chậm tiến độ hoặc tạm dừng thi công (221 dự án), trong đó có một số chủ đầu tư dự án nhà ở xã hội có nhu cầu xin chuyển đổi sang dự án nhà ở thương mại. Số lượng nhà ở xã hội hoàn thành, đưa vào sử dụng trong thời gian gần đây rất hạn chế.

Ngày 09/4/2020, Chính phủ đã có Nghị quyết số 41/NQ-CP bố trí bổ sung 1.000 tỷ cho Ngân hàng chính sách xã hội và 2.000 tỷ cho 4 ngân hàng thương mại được chỉ định để thực hiện hỗ trợ cho vay.

Đề cập đến câu chuyện khan hiếm nhà ở bình dân và giá nhà đắt đỏ, trước đó, Hội Môi giới Bất động sản Việt Nam cho biết, quý III/2020, trong cơ cấu nguồn cung mới, loại hình căn hộ có mức giá bình dân tiếp tục không còn xuất hiện trên thị trường. Trước đó, kể từ quý I/2020 đến nay loại hình này đã không còn, dù nhu cầu của người dân rất lớn. 

Đáng lưu ý, theo Tổng Thư ký Hội Môi giới Bất động sản Việt Nam - ông Nguyễn Văn Đính, giá bất động sản hiện nay quá cao so với sức tiêu thụ của đại bộ phận người dân. Trong khi TP.HCM hiện gần như không có nhà dưới 30 triệu đồng/m2 thì các thành phố lớn giá căn hộ khoảng 25 triệu đồng/m2 cũng khó kiếm.

"Người bình dân hiện nay mất cơ hội mua nhà khi các chủ đầu tư liên tục đẩy giá do nguồn cung khan hiếm", ông Đính nhận xét.

Tương tự, tại Hà Nội, trong lượng cung mới từ các dự án bất động sản tại Hà Nội, rất hiếm dòng sản phầm thuộc phân khúc bình dân.

Về giá bán căn hộ trong quý III/2020, so với cùng kỳ các năm, giá căn hộ phân khúc trung, cao cấp tiếp tục gần như đi ngang, phân khúc bình dân tăng nhẹ khoảng 3 - 5%. Chưa thấy hiện tượng dự án bất động sản công bố giảm giá, chỉ có hiện tượng tặng quà khủng và khuyến mại lớn ở một số dự án để kích cầu thay vì giảm giá sản phẩm.