Mở cửa ngành vận tải cho nước ngoài: Hai mảng sáng, xám
Theo GS Đào, mở cửa ngành vận tải cho nước ngoài, doanh nghiệp Việt vẫn mang phận làm thuê nhưng ngân sách Việt Nam sẽ thu được nhiều hơn.
Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD) vừa phát hành Báo cáo "Đánh giá Cạnh tranh của OECD: Ngành Logistics tại Việt Nam", trong đó chỉ ra thực trạng chi phí logistics tại Việt Nam quá cao, chiếm khoảng 30-40% giá thành sản xuất, ảnh hưởng tiêu cực đến khả năng cạnh tranh của hàng hóa, dịch vụ Việt Nam.
OECD nêu ra 36 khuyến nghị về các quy định pháp luật cụ thể cần được loại bỏ hoặc sửa đổi, trong đó tập trung kêu gọi tự do hóa và mở cửa thêm cho doanh nghiệp nước ngoài tham gia các loại hình vận tải, đặc biệt là đường bộ và đường thủy.
Trao đổi với Đất Việt, chuyên gia logistics - GS.TS Đặng Đình Đào, nguyên Viện trưởng Viện Nghiên cứu Kinh tế và Phát triển (Đại học Kinh tế Quốc dân) cho rằng đề xuất của OECD là có cơ sở bởi điều kiện kinh doanh hiện nay là một cản trở khiến thị trường logistics Việt Nam không phát triển được.
Luật Thương mại và Nghị định 163/2017 (thay thế Nghị định 140/2007) quy định về điều kiện kinh doanh dịch vụ logistics chưa thuận lợi để cho các doanh nghiệp nước ngoài tham gia vào. Chính điều này dẫn đến việc nhiều năm qua, các doanh nghiệp logistics của nước ngoài vào Việt Nam chỉ dưới danh nghĩa là văn phòng đại diện, chi nhánh mà thôi.
"Khi chỉ mở văn phòng đại diện, chi nhánh ở Việt Nam, doanh nghiệp ngoại không mấy đầu tư để kinh doanh ở Việt Nam, cuối cùng lãi lời thuộc về họ, còn doanh nghiệp Việt Nam làm thuê là chính. Việc này làm cho chi phí logistics tăng cao, các doanh nghiệp logistics Việt Nam không phát triển được.
Cả nước có khoảng 370 khu công nghiệp và sắp tới sẽ còn nhiều hơn nữa, nhưng không có khu công nghiệp logistics nào. Việt Nam mới chỉ tính đến sản xuất mà chưa thực sự quan tâm đến logistics, các vấn đề hậu cần, điểm dừng nghỉ, các trung tâm logistics để kết nối, thực hiện bảo quản, chuyển tải...", GS.TS Đặng Đình Đào nêu rõ và so sánh với trung tâm logistics trên hành lang tuyến cao tốc Đức – Hà Lan mà ông có dịp đi khảo sát vào năm 2013. Ở đây, họ đầu tư hàng trăm triệu euro để xây dựng hệ thống kho.
"Không thể chỉ chăm chăm đầu tư vào sản xuất mà lơ là khâu cung ứng, lưu thông. Phải có chính sách để thu hút đầu tư nước ngoài, không chỉ vào vận tải đường bộ, đường thủy mà vào cả một số dịch vụ khác như kho tàng, bến bãi, chế biến sâu... đồng thời Việt Nam cũng cần có chính sách để doanh nghiệp trong nước tham gia.
Còn với cách làm như hiện nay, FDI bao giờ cũng tính lợi nhất cho họ. Họ sản xuất ở các khu công nghiệp, doanh nghiệp Việt Nam chỉ được thuê chở hàng đến cảng, còn từ cảng xuất đi nước khác họ sử dụng dịch vụ logistics thuộc hệ thống của họ hoặc của nước ngoài. Cho nên giá vận tải lên bao nhiêu cũng phải chấp nhận", GS Đào cho biết.
Nhấn mạnh yêu cầu mở cửa để cho thị trường vận tải cạnh tranh và phát triển lành mạnh, nguyên Viện trưởng Viện Nghiên cứu Kinh tế và Phát triển cũng cho hay, khi nhà đầu tư ngoại vào sẽ gây sức ép mạnh mẽ đến các doanh nghiệp Việt Nam, buộc doanh nghiệp Việt phải vươn lên, trở thành các tập đoàn lớn, doanh nghiệp đầu đàn về logistics.
GS Đặng Đình Đào dẫn một thống kê cách đây vài năm, theo đó, 75% dịch vụ logistics ở Việt Nam do doanh nghiệp ngoại vận hành, còn lại 25% là do doanh nghiệp nội; những mảng, miếng ngon lành thì doanh nghiệp ngoại đã chiếm lĩnh hết, doanh nghiệp nội không chen chân được.
"Thử hỏi với 75% thị trường logistics do doanh nghiệp nước ngoài nắm giữ, Việt Nam thu được bao nhiêu trong số đó khi họ chỉ đặt văn phòng, chi nhánh ở Việt Nam?", ông Đào đặt vấn đề và cho rằng, nếu cho phép doanh nghiệp nước ngoài đầu sâu rộng hơn vào ngành vận tải Việt Nam, trước mắt doanh nghiệp Việt vẫn mang phận làm thuê, nhưng nó có nhiều cái lợi.
Trước hết, Việt Nam có thêm nguồn thu cho ngân sách, không chỉ là vận chuyển quốc tế nữa mà cả vận chuyển nội địa.
Thứ hai, nước ngoài tham gia sâu rộng hơn vào ngành vận tải cũng sẽ tạo sức ép cạnh tranh, giảm chi phí logistics. Nó buộc các doanh nghiệp trong nước phải phát triển, tích tụ, không phải là doanh nghiệp logistics chỉ có một vài đầu xe, làm thuê cho nước ngoài nữa. Đây là cách tốt nhất để doanh nghiệp Việt nâng cao năng lực cạnh tranh, có được doanh nghiệp đầu đàn, từ đó vươn lên.
"Nếu cứ sợ rồi đóng cửa thì rốt cuộc chúng ta không thể làm được gì hết, doanh nghiệp logistics nội địa cũng không thể lớn lên. Còn mở cửa, thị trường trong nước và thị trường ngoài nước về logistics sẽ dần cân bằng và phát triển", GS.TS Đặng Đình Đào nói.
Bên cạnh đó, vị chuyên gia cũng cho rằng việc đầu tư vào thị trường logistics Việt Nam phải đa dạng, không đơn thuần chỉ vận chuyển. Theo đó, trong 17 dịch vụ được quy định tại Nghị định 163, cần phải xem những dịch vụ nào Việt Nam đang đầu tư.
Đối với GS Đào, trước hết cần đầu tư kho tàng, bến bãi bởi hiện nay chúng đã quá lạc hậu khiến mùa nào ăn mùa ấy, không bảo quản được. Thứ hai là cần đầu tư phương tiện vận chuyển, công nghiệp chế biến sâu.
"Thời gian qua, nhà đầu tư ngoại đầu tư mạnh vào bất động sản công nghiệp ở Việt Nam, họ xây dựng nhà kho, xí nghiệp, xe vận tải... Điều ấy rất tốt. Khi đã mở cửa cho doanh nghiệp ngoại vào, Việt Nam sẽ quản như các khu công nghiệp, doanh thu, chi phí rõ ràng, minh bạch hơn, mức độ chuyển giá nhờ đó cũng không căng thẳng như tình trạng xảy ra ở ngành công nghiệp chế biến, chế tạo khi FDI nhập rất nhiều nguyên liệu về để gia công, đẩy giá lên cao rồi báo lỗ... Quan trọng là sự đầu tư sẽ giúp đẩy thị trường Việt Nam lên, giảm chi phí cho người tiêu dùng", nguyên Viện trưởng Viện Nghiên cứu Kinh tế và Phát triển cho biết.
TIN LIÊN QUAN
KCN Phù Mỹ đón hai dự án hóa chất, phân bón gần 8.000 tỷ đồng
KCN Phù Mỹ tại Gia Lai vừa có hai dự án sản xuất hóa chất và phân bón với tổng vốn đầu tư đăng ký 7.940 tỷ đồng, sử dụng gần 60 ha đất.
Becamex dự kiến lập công ty con bất động sản vốn 300 tỷ đồng
Becamex thông qua chủ trương thành lập công ty con hoạt động chính trong lĩnh vực bất động sản, vốn điều lệ 300 tỷ đồng. Trước đó, tập đoàn cũng thông qua phương án góp...
LICOGI 14 nâng hạn mức tín dụng tại BIDV Phú Thọ lên 250 tỷ đồng
Hội đồng quản trị Công ty CP LICOGI 14 (HNX: L14) vừa thông qua tổng hạn mức tín dụng 250 tỷ đồng tại BIDV Phú Thọ, tăng 160 tỷ đồng so với hạn mức...
Novaland muốn phát hành gần 2,8 triệu cổ phiếu đổi trái phiếu
Novaland thông qua phương án chuyển đổi gần 94,5 tỷ đồng trái phiếu quốc tế thành cổ phiếu NVL, với giá chuyển đổi 34.000 đồng/cổ phiếu.
Tôn Đông Á chốt ngày chia cổ tức cổ phiếu 10% sau khi lên HOSE
Tôn Đông Á chốt ngày 27/11 để thực hiện quyền nhận cổ tức năm 2025 bằng cổ phiếu với tỷ lệ 10%. Sau đợt phát hành, vốn điều lệ của doanh nghiệp dự kiến tăng...
Vĩnh Hoàn chi hơn 600 tỷ đồng trả cổ tức tiền mặt
Với tỷ lệ tạm ứng cổ tức 30%, Vĩnh Hoàn dự kiến chi khoảng 628 tỷ đồng cho cổ đông. Chủ tịch HĐQT Trương Thị Lệ Khanh, người đang nắm giữ hơn 45% vốn…
Cảng hàng không Quảng Trị tăng tốc về đích, đợt tuyển dụng đầu tiên thu hút hàng trăm ứng viên
Đợt tuyển dụng nhân sự đầu tiên của Cảng hàng không Quảng Trị đã thu hút gần 300 hồ sơ ứng tuyển, mở ra cơ hội nghề nghiệp mới cho người lao động địa phương…
PV Power nâng hơn 342% mục tiêu lợi nhuận, vượt kế hoạch năm sau 9 tháng
PV Power nâng mục tiêu lợi nhuận sau thuế năm 2026 tăng 342,4% so với kế hoạch ban đầu. Sau 9 tháng, doanh nghiệp ghi nhận gần 6.899 tỷ đồng lợi nhuận sau thuế, vượt...
Đầu tư CMC chốt ngày trả cổ tức cổ phiếu 17% sau khi giảm mạnh từ mức 35%
Đầu tư CMC chốt ngày để trả cổ tức năm 2025 bằng cổ phiếu, tỷ lệ thực hiện giảm từ 35% xuống 17% do nguồn lợi nhuận trên báo cáo tài chính kiểm toán năm...
Cảng Phước An dự kiến lập công ty con vốn 500 tỷ đồng
Cảng Phước An dự kiến lập công ty con vốn 500 tỷ đồng, hoạt động trong lĩnh vực cảng biển, logistics và khu công nghiệp.
AMY Grupo lên HOSE ngày 20/11, vốn hóa gần 7.900 tỷ đồng
Cổ phiếu AMY sẽ giao dịch trên HOSE từ ngày 20/11/2026 với giá tham chiếu 48.900 đồng/cổ phiếu. Trước khi lên sàn, AMY Grupo đã hoàn tất đợt IPO, huy động gần 787,3 tỷ đồng.
Tập đoàn Hoà Phát của tỷ phú Trần Đình Long tiếp tục "đổ" tiền vào mảng năng lượng tái tạo
Sắp tới, Tập đoàn Hoà Phát sẽ chi gần 650 tỷ đồng để thành lập Công ty Năng lượng tái tạo, trong bối cảnh doanh nghiệp này liên tục có động thái mở rộng…
Hòa Phát rót gần 650 tỷ đồng thành lập công ty năng lượng tái tạo
Tập đoàn Hòa Phát (HoSE: HPG) thông qua việc góp 649,87 tỷ đồng, tương đương 99,98% vốn điều lệ, để thành lập Công ty cổ phần Năng lượng tái tạo Hòa Phát...
Taseco Land hạ gần 30% kế hoạch doanh thu năm 2026
Taseco Land điều chỉnh giảm gần 30% kế hoạch doanh thu và 27,9% mục tiêu lợi nhuận sau thuế năm 2026. Lợi nhuận sau thuế 9 tháng của doanh nghiệp vẫn tăng hơn 80% so...
Tập đoàn Hà Đô hoàn thành 53% kế hoạch lợi nhuận cả năm sau 9 tháng
Trong quý III/2026, Tập đoàn Hà Đô ghi nhận lợi nhuận sau thuế đạt 228 tỷ đồng. Lũy kế 9 tháng, lãi sau thuế tăng nhẹ 8% so với cùng kỳ, đạt hơn 614 tỷ...
Bia Sài Gòn – Miền Trung chốt tạm ứng cổ tức tiền mặt 20%
Bia Sài Gòn – Miền Trung chốt ngày 25/11 để tạm ứng cổ tức tiền mặt tỷ lệ 20%, dự kiến chi gần 60 tỷ đồng. Trong 9 tháng đầu năm 2026, doanh thu thuần...
Taseco Airs tạm ứng cổ tức 20%, lãi 9 tháng tăng 30%
Taseco Airs chốt ngày 19/11 đăng ký cuối cùng để tạm ứng cổ tức năm 2026 bằng tiền mặt, dự chi gần 108 tỷ đồng. Sau 9 tháng, doanh nghiệp ghi nhận lợi nhuận sau...
Nhà Khang Điền (KDH): Nhóm VinaCapital liên tục nâng sở hữu, nhóm Dragon Capital lại bán ra
Nhóm quỹ đầu tư VinaCapital vừa hoàn tất mua vào hàng chục triệu cổ phiếu KDH của Nhà Khang Điền để gia tăng tỷ lệ sở hữu…
Dược Hậu Giang sắp chi hơn 780 tỷ đồng tạm ứng cổ tức
Với hơn 130,7 triệu cổ phiếu đang lưu hành, Dược Hậu Giang dự kiến phải chi hơn 784 tỷ đồng cho đợt tạm ứng cổ tức này…


























