Mở rộng tài chính cho doanh nghiệp siêu nhỏ do phụ nữ làm chủ: Động lực kép cho ngân hàng và nền kinh tế

Thông điệp được đưa ra tại tọa đàm “Thúc đẩy tăng trưởng doanh nghiệp siêu nhỏ do phụ nữ làm chủ thông qua nguồn vốn tài chính hiệu quả”, do VPBank phối hợp với WWB tổ chức ngày 17/4/2026 tại Hà Nội, có sự tham gia của các cơ quan quản lý, tổ chức tín dụng, fintech, hiệp hội doanh nghiệp và các đối tác phát triển. Các bên tập trung thảo luận giải pháp mở rộng khả năng tiếp cận tài chính cho hộ kinh doanh và doanh nghiệp siêu nhỏ do phụ nữ làm chủ.

Hội thảo đã thu hút sự tham dự của hơn 100 doanh nghiệp do phụ nữ làm chủ, tạo nên không khí trao đổi sôi nổi và cởi mở xuyên suốt phiên tọa đàm. Từ góc nhìn thực tiễn của cộng đồng doanh nghiệp, nhiều ý kiến đa chiều đã được chia sẻ, mang đến những góc nhìn sáng tạo về cách tiếp cận tài chính, vận hành và phát triển doanh nghiệp trong bối cảnh mới. Đây cũng là cơ hội để các bên liên quan lắng nghe sâu sát hơn nhu cầu thực tế, từ đó thúc đẩy việc xây dựng các giải pháp phù hợp và hiệu quả hơn cho nhóm khách hàng này.

Ông Đào Gia Hưng, Giám đốc Khối Khách hàng Doanh nghiệp SME, VPBank, cho biết:“Phụ nữ khởi sự và điều hành doanh nghiệp là một lực lượng quan trọng góp phần nâng cao khả năng chống chịu của hộ gia đình, tạo việc làm và thúc đẩy tăng trưởng bền vững tại Việt Nam. Thông qua hợp tác với nhiều bên liên quan, trong đó có Women’s World Banking, chúng tôi đã chuyển hóa những hiểu biết sâu hơn về khách hàng thành các giải pháp tài chính thiết thực, phù hợp hơn với nhu cầu thực tế. Điều này giúp VPBank nâng cao năng lực phục vụ các doanh nghiệp do phụ nữ làm chủ, đồng thời tạo ra giá trị kinh doanh bền vững cho ngân hàng.”

Tọa đàm diễn ra trong bối cảnh Việt Nam thúc đẩy chương trình tài chính toàn diện giai đoạn 2026–2030, với trọng tâm là doanh nghiệp nhỏ và vừa, hộ kinh doanh, phụ nữ và các nhóm chưa được phục vụ đầy đủ. Trong bối cảnh kinh tế toàn cầu còn nhiều biến động, việc tăng cường sức chống chịu và mở rộng tiếp cận tài chính cho các nhóm doanh nghiệp tiềm năng trở nên cấp thiết.

Bà Angelique Timmer, Giám đốc Khu vực Đông Nam Á của WWB, nhấn mạnh:“Các doanh nghiệp siêu nhỏ do phụ nữ làm chủ giữ vai trò quan trọng trong câu chuyện tăng trưởng của Việt Nam. Tuy nhiên, nhiều giải pháp tài chính hiện nay vẫn chưa thực sự phản ánh đúng cách phụ nữ xây dựng, vận hành và phát triển doanh nghiệp của mình. Cách tiếp cận Thiết kế lấy phụ nữ làm trung tâm của chúng tôi cho thấy nữ doanh nhân không thể được xem là một nhóm khách hàng đồng nhất. Các tổ chức tín dụng cần phát triển những giải pháp dựa trên hiểu biết sâu sắc về khách hàng, đồng thời bảo đảm tính khả thi trong triển khai và hiệu quả thương mại, để vừa phục vụ tốt hơn doanh nghiệp do phụ nữ làm chủ, vừa hỗ trợ tăng trưởng danh mục một cách bền vững.”

Theo bà Angelique Timmer, tọa đàm là không gian để kết nối bằng chứng nghiên cứu, hiểu biết khách hàng và đối thoại thị trường, từ đó góp phần chuyển hóa mục tiêu bao trùm tài chính thành những hành động cụ thể, thiết thực và có khả năng nhân rộng.

Theo ước tính, phụ nữ hiện sở hữu khoảng 20% số doanh nghiệp siêu nhỏ, nhỏ và vừa (MSME) đăng ký chính thức tại Việt Nam. Tuy nhiên, con số này vẫn chưa phản ánh đầy đủ vai trò kinh tế thực tế của phụ nữ, bởi một tỷ lệ lớn doanh nghiệp do phụ nữ làm chủ vẫn hoạt động dưới hình thức phi chính thức hoặc hộ kinh doanh cá thể. Điều đó cho thấy phụ nữ đang đóng góp cho nền kinh tế nhiều hơn đáng kể so với những gì số liệu chính thức thể hiện.

Trong nhóm doanh nghiệp đã đăng ký, các doanh nghiệp do phụ nữ làm chủ chủ yếu tập trung ở phân khúc siêu nhỏ và nhỏ. Dù có đóng góp đáng kể cho tăng trưởng và tạo việc làm, khả năng tiếp cận tài chính vẫn là một trong những rào cản lớn nhất đối với nhóm doanh nghiệp này. Thông tin tại “Diễn đàn Kết nối đầu tư: Nguồn vốn cho tăng trưởng” diễn ra tại TP HCM tháng 3 vừa qua cho biết, hiện vẫn còn khoảng 60% nhu cầu tài chính của doanh nghiệp nhỏ và vừa chưa được đáp ứng, tương đương khoảng trống tài chính khoảng 24 tỷ USD. Theo các chuyên gia, việc thu hẹp khoảng trống này không chỉ mở ra dư địa tăng trưởng đáng kể cho các tổ chức tín dụng, mà còn có thể đóng góp thêm hàng chục tỷ USD cho GDP của Việt Nam vào năm 2030 nếu tài chính toàn diện và sự tham gia kinh tế của phụ nữ được thúc đẩy mạnh mẽ hơn.

Các doanh nghiệp tham dự cũng đánh giá cao những nỗ lực của các tổ chức tín dụng trong việc phát triển các giải pháp tài chính linh hoạt, đặc biệt là các sản phẩm tín chấp đang được triển khai. Đại diện nhiều doanh nghiệp cho biết các giải pháp này đã góp phần tháo gỡ rào cản về tài sản đảm bảo, giúp họ tiếp cận nguồn vốn thuận lợi hơn để duy trì và mở rộng hoạt động kinh doanh. Đồng thời, doanh nghiệp cũng kỳ vọng các ngân hàng, trong đó có VPBank, sẽ tiếp tục đổi mới và phát triển các sản phẩm, giải pháp tài chính vượt trội hơn, phù hợp với đặc thù vận hành và nhu cầu ngày càng đa dạng của doanh nghiệp do phụ nữ làm chủ.

Từ nghiên cứu và thực tiễn triển khai, tọa đàm đưa ra ba định hướng chính. Thứ nhất, doanh nghiệp siêu nhỏ do phụ nữ làm chủ là phân khúc giàu tiềm năng nhưng còn hạn chế tiếp cận tài chính phù hợp, cần được xem là trọng tâm trong chiến lược phát triển khách hàng của các tổ chức tín dụng.

Thứ hai, cách tiếp cận “Thiết kế lấy phụ nữ làm trung tâm” cho thấy không thể áp dụng một mô hình chung cho mọi khách hàng nữ. Các tổ chức tín dụng cần xây dựng sản phẩm dựa trên hiểu biết cụ thể về hành vi, nhu cầu và rào cản thực tế, như hạn chế thông tin, mức độ tin cậy thấp, yêu cầu hồ sơ phức tạp và khác biệt trong thói quen giao dịch.

Thứ ba, để triển khai hiệu quả ở quy mô lớn, cần quá trình thử nghiệm, sử dụng dữ liệu và đầu tư dài hạn vào năng lực nội bộ. Đây là nền tảng để vừa hỗ trợ phụ nữ phát triển doanh nghiệp bền vững, vừa giúp các tổ chức tín dụng tăng trưởng danh mục và tạo tác động lan tỏa tới nền kinh tế.

Các trao đổi cũng nhấn mạnh vai trò của hợp tác với các mạng lưới phụ nữ, tổ chức hỗ trợ doanh nghiệp và các đầu mối trung gian tại địa phương nhằm nâng cao khả năng tiếp cận khách hàng và hiệu quả sử dụng vốn.

P.V