Nỗi lo mắc COVID-19 bị kỳ thị: Đừng nhẫn tâm!

Trong số 8 học sinh Trường THPT Kinh Bắc, Thuận Thành, Bắc Ninh đi bê cỗ thuê cho đám cưới ở Mão Điền (Bắc Ninh) tới nay đã có 3 em bị dương tính với COVID-19. Chia sẻ với báo chí, các em học sinh đều bày tỏ lo lắng gia đình sẽ bị làng xóm kỳ thị, bản thân thì bị bạn bè xa lánh.

Thậm chí trên VnExpress một trong số các học sinh này còn cho biết nhận được nhiều tin nhắn trách mắng, nói các em "tham tiền" mà gây họa cho xóm làng. Một học sinh có hoàn cảnh rất khó khăn (bố bị tâm thần, mẹ bị tai nạn) chia sẻ, em chỉ mong muốn đi làm thêm giúp đỡ gia đình.

Các em học sinh đều rất lo lắng khi chữa khỏi bệnh trở về, không biết phải đối diện với những lời dị nghị của xóm làng, bạn bè thế nào. Gửi tới người dân Hà Mãn, Thuận Thành, Bắc Ninh, các em mong nhận được sự thấu hiểu, chia sẻ nhiều hơn vì bản thân không muốn bị nhiễm bệnh, cũng không muốn mang dịch bệnh về làng.

Câu chuyện một lần nữa gây ra nhiều tranh cãi bởi bệnh tật không ai mong muốn, tuy nhiên, sự dị nghị, kỳ thị (nếu có) sẽ là con dao hai lưỡi khiến cuộc chiến bệnh tật trở nên khó khăn hơn một khi người nhiễm bệnh hoặc các diện có nguy cơ lây bệnh vì ngại khai báo. Trao đổi với một cán bộ xã Hà Mãn, Thuận Thành, Bắc Ninh, nơi có những học sinh mắc COVID-19 đang được điều trị, vị cán bộ này khẳng định việc kỳ thị, chửi mắng người bị bệnh là sai.

"Tất cả hệ thống chính trị xã Hà Mãn đang tích cực vào cuộc, một mặt thực hiện tốt các biện pháp phòng, chống dịch mặt khác phải động viên, chia sẻ với những trường hợp là F0, F1, F2, F3... trên địa bàn để các trường hợp này thực hiện tốt công tác khai báo y tế, giúp địa phương chủ động khoanh vùng dịch, sớm ngăn chặn được dịch bệnh lây lan. Việc này là rất cấp thiết", vị cán bộ chia sẻ.

Vị này cũng khẳng định nếu phát hiện trường hợp nào kỳ thị, nhắn tin, trách mắng với những trường hợp là F0, F1, F2,... sẽ chỉ đạo xử nghiêm.

Cần xây dựng bộ tiêu chuẩn ứng xử

Ngay từ đầu đợt bùng phát dịch bệnh lần thứ nhất, thứ hai, thứ ba, cho đến lần thứ tư nhiều trường hợp nhiễm bệnh đã bị kỳ thị, soi mói đời tư, lan truyền thông tin sai trái, bịa đặt làm ảnh hưởng nghiêm trọng tới tâm lý của người bệnh, người đang cách ly.

Lãnh đạo nhiều địa phương đã phải phát đi những kêu gọi, chỉ đạo, yêu cầu không kỳ thị người mắc bệnh COVID-19, người đang trong khu cách ly.

Tại Hà Nội, Phó Chủ tịch UBND TP Hà Nội Chử Xuân Dũng cũng kêu gọi người dân không kỳ thị các trường hợp F0, F1, F2, F3 mà phải chia sẻ, hỗ trợ người cách ly. Không được để người dân trong khu cách ly thiếu thốn, thiếu sự quan tâm của chính quyền.

Còn tại TP.HCM thì cho rằng, sự kỳ thị cũng có thể khiến người ta dễ giấu triệu chứng hoặc giấu bệnh hơn, khiến họ không tìm được sự chăm sóc y tế tức thì, và cản trở người ta áp dụng các hành vi giữ gìn sức khỏe. Điều này có nghĩa là sự kỳ thị có thể khiến việc kiểm soát sự lây lan của dịch bệnh bùng phát còn khó khăn hơn.

ĐBQH Trần Thị Quốc Khánh (Hà Nội) nhìn nhận, những lo lắng của cộng đồng trong bối cảnh dịch bệnh là dễ hiểu, tuy nhiên, không nên để nỗi sợ hãi biến thành hành vi độc ác.

"Chính cảm giác sợ hãi  về một căn bệnh có thể dẫn đến sự kỳ thị trong xã hội. Sự kỳ thị có thể dẫn đến việc gán mác, gây ấn tượng nhất định, phân biệt đối xử, thậm chí là có lời lẽ lẽ, hành động ứng xử tiêu cực, ác độc", ĐBQH Trần Thị Quốc Khánh (Hà Nội) nhìn nhận.

Bà Khánh cho rằng, ở đâu còn những biểu hiện kỳ thị, xa lánh người bệnh cho thấy ở đó là một cộng đồng chưa văn minh, còn mang nặng tư duy xa xưa, lạc hậu, cần phải được tuyên truyền, thay đổi.

Trong khi đó ông Nguyễn Văn Đực - Phó Giám đốc công ty địa ốc Đất lành thì cho rằng chi phí học hành tốn kém, học sinh phải đi làm giúp đỡ gia đình, tự lo trang trải học hành là rất đáng thương. Vấn đề nhiều em còn nhỏ tuổi, chưa phân biệt được việc làm như thế nào có lợi, việc nào có thể gây hại, dẫn tới những tai nạn đáng tiếc.

Việc các em học sinh Bắc Ninh đi bê cỗ không may mắc COVID-19 chính là một tai nạn mà cộng đồng xã hội cần có một cái nhìn nhân bản, nhân văn hơn về chuyện này. Thay vì tạo áp lực, kỳ thị thì nên thương cảm các em, chia sẻ, giúp đỡ, bao bọc nhiều hơn với các em. Kỳ thị, trách mắng là không đúng với các em trong hoàn cảnh này.

"Việc cần làm lúc này là chính quyền cần ra thông báo công khai, tuyên truyền rộng rãi, đồng thời cũng áp đặt các biện pháp xử lý với những người có hành vi, thái độ kỳ thị người bệnh.

Không chỉ với người mắc COVID-19 mà thái độ ứng xử với những người mắc bệnh xã hội nói chung như: những người nhiễm HIV, những người trở về từ các trung tâm phục hồi nhân phẩm, kể cả những người từng có tiền án, tiền sự đã hết thời gian chịu án, được trở về hòa nhập với cộng đồng.

Tiếp theo, cần có một tiêu chuẩn ứng xử chung để tuyên truyền rộng rãi trong cộng đồng. Chúng ta đã có tiêu chuẩn phòng bệnh, trị bệnh thì cũng cần có những bộ tiêu chuẩn ứng xử của cộng đồng đối với những người sau khi hết bệnh trở về gia đình, địa phương, cộng đồng thì phải như thế nào.

Việc này là rất cần thiết, ví dụ như với bệnh nhân nhiễm HIV, nếu không có một bộ tiêu chuẩn ứng xử người dân sẽ không hiểu phải ứng xử với người bị bệnh như thế nào dẫn tới những hành xử xa lánh, kỳ thị, thậm chí cô lập, xua đuổi vì lo sợ bị lây lan, rất nguy hiểm.

Trong khi đó, HIV chỉ lây theo một số hoạt động nhất định và hoàn toàn có thể sống chung, ăn chung, ở chung nếu biết cách phòng tránh", ông Đực nói.