Siết quản lý thuế trong kinh doanh xăng dầu

Theo Cục Thuế, từ đầu năm 2026 đến nay, tình hình địa chính trị thế giới diễn biến phức tạp, đặc biệt là xung đột leo thang tại Trung Đông và nguy cơ gián đoạn nguồn cung qua các tuyến vận chuyển trọng yếu, đã khiến giá dầu thô thế giới tăng mạnh. Diễn biến này kéo theo giá xăng dầu trong nước biến động đáng kể.

Riêng trong tháng 3/2026, việc điều chỉnh giá bán lẻ xăng dầu tới 5 lần đã làm gia tăng nguy cơ phát sinh các hành vi vi phạm về thuế và hóa đơn trong kinh doanh xăng dầu. Cục Thuế nhận định đây là giai đoạn cần được theo dõi chặt chẽ nhằm kịp thời phát hiện và xử lý sai phạm.

Triển khai chỉ đạo của Chính phủ tại Công văn số 2389/VPCP-V.I ngày 19/3/2026 về tăng cường chống buôn lậu, gian lận thương mại trong lĩnh vực xăng dầu, lực lượng chức năng được yêu cầu phối hợp chặt chẽ, đẩy mạnh kiểm tra, kiểm soát thị trường.

Qua rà soát dữ liệu hóa đơn điện tử của một số doanh nghiệp kinh doanh xăng dầu, cơ quan thuế đã phát hiện những dấu hiệu bất thường. Đáng chú ý, có trường hợp sản lượng xăng dầu xuất bán trong hai ngày trước thời điểm điều chỉnh giá cao gấp hơn 3 lần so với hai ngày sau khi giá tăng. Những biến động bất thường này tiềm ẩn rủi ro lớn trong quản lý thuế.

Căn cứ Luật Quản lý thuế năm 2019 và các quy định về hóa đơn điện tử tại Nghị định 123/2020/NĐ-CP và Nghị định 70/2025/NĐ-CP, Cục Thuế yêu cầu các đơn vị tập trung nguồn lực rà soát, phân tích dữ liệu khai thuế, hóa đơn điện tử, doanh thu, sản lượng và tồn kho của doanh nghiệp, đặc biệt tại các thời điểm trước, trong và sau khi Nhà nước điều chỉnh giá xăng dầu. Thời kỳ kiểm tra được xác định từ tháng 1 đến hết tháng 3/2026.

Nội dung kiểm tra bao gồm: Việc kê khai, nộp thuế giá trị gia tăng và thuế bảo vệ môi trường; Việc lập hóa đơn điện tử theo từng lần bán hàng; Số lượng hóa đơn phát hành trong ngày, đặc biệt các hóa đơn có sản lượng lớn; Đối chiếu giữa sổ sách kế toán, hóa đơn và thực tế xuất kho; Kiểm tra tồn kho theo từng ngày hoặc ca bán hàng; Rà soát chứng từ xuất, nhập hàng.

Đối với các giao dịch mua bán xăng dầu với khối lượng lớn bất thường, cơ quan thuế sẽ kiểm tra kỹ điều kiện hợp đồng, thời điểm giao nhận, phương tiện vận chuyển và năng lực kho chứa của khách hàng.

Cục Thuế nhấn mạnh sẽ xử lý nghiêm các hành vi như găm hàng, đầu cơ nhằm trục lợi khi giá biến động; lập hóa đơn sai thời điểm hoặc không phản ánh đúng bản chất giao dịch; không xuất hóa đơn hoặc xuất không đầy đủ; gian lận về giá, chuyển lợi nhuận giữa các đơn vị có quan hệ liên kết.

Trường hợp phát hiện dấu hiệu vi phạm nghiêm trọng, cơ quan thuế sẽ củng cố hồ sơ, chuyển cơ quan có thẩm quyền xử lý theo quy định pháp luật.

Đồng thời, toàn bộ dữ liệu đã được phân tích sơ bộ sẽ được chuyển đến các Cục Thuế địa phương để tổ chức rà soát, kiểm tra đồng bộ, thống nhất.

Cục Thuế yêu cầu các đơn vị triển khai và hoàn thành công tác kiểm tra trong tháng 4/2026. Kết quả thực hiện phải báo cáo về Cục Thuế, bao gồm số thuế truy thu, tiền phạt, đánh giá các hành vi vi phạm phổ biến, khó khăn vướng mắc và đề xuất giải pháp quản lý. Trong trường hợp không thể tiến hành kiểm tra doanh nghiệp, các đơn vị phải báo cáo rõ lý do.