Siêu dự án đường sắt cao tốc 102.000 tỷ đồng của Vingroup: Dự kiến tốc độ lên tới 250km/h, công suất khủng hơn 30.000 khách/giờ

Sở Giao thông công chánh (GTCC) vừa kiến nghị UBND TP.HCM giao Sở Tài chính chủ trì hướng dẫn Vingroup thủ tục đề xuất dự án, lập báo cáo nghiên cứu tiền khả thi  cho tuyến metro kết nối trung tâm thành phố với huyện Cần Giờ.  Dự án được đề xuất triển khai theo hình thức đối tác công tư (PPP), hợp đồng BOO (xây dựng - sở hữu - kinh doanh), với tổng mức đầu tư khoảng 102.370 tỷ đồng (tương đương hơn 4 tỷ USD). Vingroup sẽ sử dụng nguồn vốn của mình và huy động từ các nguồn khác theo quy định.

Chi tiết phương án đầu tư

Theo phương án do Vingroup trình bày, tuyến metro có tổng chiều dài 48,5km, đi trên cao, xuất phát từ đường Nguyễn Văn Linh (đoạn giữa nút giao đường Nguyễn Thị Thập và đường Lý Phục Man). Tuyến sẽ đi theo dải phân cách giữa đường Nguyễn Văn Linh, sau đó rẽ trái tại nút giao với đường Nguyễn Lương Bằng, tiếp tục đi theo đường Nguyễn Lương Bằng, đường 15B, đường D1, vượt cầu Rạch Đĩa sang khu tái định cư Hồng Lĩnh - Nhà Bè, rồi đi thẳng theo đường số 11 khu tái định cư Vạn Phát Hưng - Nhà Bè.

Sau khi vượt sông Soài Rạp, tuyến chạy song song với đường cao tốc Bến Lức - Long Thành đến đường Rừng Sác, sau đó rẽ phải, bám theo đường Rừng Sác đến điểm cuối tại khu đô thị du lịch lấn biển Cần Giờ.

Trên tuyến dự kiến có hai ga chính (ga đầu cuối Tân Phú và ga Cần Giờ) cùng hai depot. Một depot sẽ đặt tại khu đất 39ha thuộc xã Long Hòa, huyện Cần Giờ, và depot còn lại nằm trên khu đất 20ha tại phường Bình Thuận, quận 7.

Tuyến metro được thiết kế loại đường đôi, khổ đường ray tiêu chuẩn 1.435mm, tốc độ tối đa lên đến 250km/h, tải trọng trục 17 tấn/trục, với khả năng chuyên chở 30.000 - 40.000 hành khách mỗi giờ trên mỗi hướng. So với các tuyến metro hiện đang khai thác như Bến Thành - Suối Tiên (tốc độ tối đa 110km/h) hay Cát Linh - Hà Đông (80km/h), tuyến metro Cần Giờ có tốc độ vận hành vượt trội, hứa hẹn rút ngắn đáng kể thời gian di chuyển giữa trung tâm TP.HCM và huyện Cần Giờ.

Cơ sở quy hoạch và phát triển tuyến metro

Theo Sở GTCC, huyện Cần Giờ được định hướng trở thành một trong năm đô thị vệ tinh của TP.HCM theo quy hoạch thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến 2050. Huyện này cũng đang được xây dựng theo mô hình đô thị biển thông minh, tăng trưởng xanh và thân thiện với môi trường. Đến năm 2030, Cần Giờ kỳ vọng sẽ trở thành trung tâm du lịch nghỉ dưỡng sinh thái chất lượng cao có khả năng cạnh tranh ở tầm khu vực.

Việc bổ sung tuyến metro Cần Giờ vào quy hoạch chung TP.HCM đến năm 2040, tầm nhìn 2060, cũng đã được Sở GTCC đề xuất trong công văn gửi Sở Xây dựng. Nếu dự án được UBND TP phê duyệt, Vingroup dự kiến bắt đầu công tác chuẩn bị đầu tư từ năm 2025, hoàn thiện báo cáo nghiên cứu tiền khả thi, trình cấp có thẩm quyền phê duyệt chủ trương đầu tư. Sau khi hoàn tất các bước lập và thẩm định báo cáo nghiên cứu khả thi, dự án đặt mục tiêu khởi công vào năm 2026, vận hành thử và bàn giao vào năm 2028.

Triển vọng phát triển hạ tầng và kinh tế

Cần Giờ cách trung tâm TP.HCM khoảng 50km, là huyện duy nhất giáp biển với bờ biển dài 23km, có tiềm năng lớn để phát triển du lịch sinh thái, du lịch văn hóa - tín ngưỡng và du lịch nông nghiệp. Tuyến metro Cần Giờ không chỉ giúp rút ngắn thời gian di chuyển mà còn góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội của huyện, kết nối hiệu quả với khu đô thị du lịch lấn biển Cần Giờ.

Trước đó, trong hội nghị công bố Quy hoạch TP.HCM vào đầu năm nay, Thủ tướng đã đề nghị Vingroup xây dựng hệ thống tàu điện ngầm từ trung tâm TP.HCM đến Cần Giờ. Đồng thời, Thủ tướng cũng gợi ý TP.HCM nên tận dụng nguồn lực từ các doanh nghiệp lớn để thúc đẩy phát triển hạ tầng giao thông đô thị. Với sự tham gia của Vingroup và mô hình PPP, tuyến metro Cần Giờ hứa hẹn sẽ trở thành một trong những dự án giao thông trọng điểm, góp phần hiện thực hóa mục tiêu phát triển đô thị xanh và bền vững cho TP.HCM.

Trên thực tế, một dự án đường sắt đô thị tốc độ cao như tuyến metro TP.HCM - Cần Giờ đòi hỏi nhiều giai đoạn phức tạp như giải phóng mặt bằng, thiết kế kỹ thuật, thi công kết cấu, lắp đặt hệ thống tín hiệu và vận hành thử. Với thời gian thi công dự kiến trong 3 năm (2026 - 2028), kế hoạch của nhà đầu tư Việt Nam được đánh giá là khá tham vọng.

Trong khu vực, một số quốc gia cũng từng phát triển đường sắt tốc độ cao, nhưng gặp khó khăn về tiến độ lẫn đội vốn. Chẳng hạn, tuyến đường sắt cao tốc Jakarta - Bandung (Indonesia) dài 138km, tốc độ thiết kế 350km/h, được khởi công từ năm 2016 và dự kiến vận hành năm 2019 nhưng bị trì hoãn đến tháng 10/2023, mất tổng cộng 7 năm để hoàn thành. Một số nguyên nhân dẫn đến chậm trễ là tranh chấp đất đai, vấn đề môi trường và tác động của đại dịch Covid-19. Chi phí dự án này cũng tăng từ 4,3 tỷ USD lên 7,3 tỷ USD. Tuyến đường sắt đô thị Line 6 tại Dhaka (Bangladesh), dài 20km, mất 6 năm xây dựng với tổng chi phí 3,3 tỷ USD, tương đương chi phí bình quân 165 triệu USD/km.