>>> Doanh nghiệp môi giới bất động sản mang về bao nhiêu tiền từ mảng kinh doanh cốt lõi?

Vừa qua, CTCP Tập đoàn Xây dựng Hoà Bình (Mã: HBC) công bố báo cáo tài chính hợp nhất quý III/2023 với doanh thu thuần đạt 1.893 tỷ đồng, giảm gần 50% so với cùng kỳ. Giá vốn tăng cao khiến lơi nhuận gộp giảm gần 86% còn 40 tỷ đồng. 

Đồng thời, doanh thu hoạt động tài chính giảm. Chi phí quản lý doanh nghiệp giảm một nửa còn 79 tỷ song chi phí lãi vay lại tăng 18% lên 145 tỷ. Nếu trừ đi các chi phí, Xây dựng Hoà Bình lỗ sau thuế 170 tỷ trong khi cùng kỳ có lãi hơn 5 tỷ. Lợi nhuận sau thuế của công ty mẹ âm hơn 168 tỷ trong khi cùng kỳ 2022 lãi 6 tỷ. 

Tính chung 9 tháng, doanh nghiệp chỉ mang về 5.356 tỷ đồng doanh thu thuần, giảm 51% so với 9 tháng đầu năm 2022. Lỗ sau thuế 884 tỷ trong khi cùng kỳ lãi 61 tỷ và lãi sau thuế của công ty mẹ âm gần 880 tỷ đồng trong khi cùng kỳ 2022 lãi hơn 63 tỷ đồng.

Năm 2023, Xây dựng Hòa Bình đặt kế hoạch tổng doanh thu 12.500 tỷ đồng và lợi nhuận sau thuế dự kiến là 125 tỷ đồng. Tính tới hết quý III/2023, tập đoàn mới đạt 43% chỉ tiêu doanh thu và còn cách rất xa mục tiêu có lãi. 

Vốn chủ sở hữu của Xây dựng Hòa Bình giảm mạnh

Việc liên tục thua lỗ khiến lợi nhuận sau thuế chưa phân phối tính tới 30/9/2023 âm tới 2.980 tỷ đồng. Vốn chủ sở hữu hiện chỉ còn 352 tỷ đồng, giảm mạnh 71% so với đầu năm.

Tính đến cuối quý III/2023, quy mô tài sản là 13.697 tỷ đồng, giảm gần 2.000 tỷ đồng so với đầu năm. Chiếm tỷ trọng lớn nhất trong cơ cấu tài sản là khoản phải thu ngắn hạn với giá trị 8.857 tỷ đồng. Trong đó, Xây dựng Hoà Bình có 5.293 tỷ phải thu từ khách hàng, 3.659 tỷ phải thu theo tiến độ kế hoạch hợp đồng xây dựng. Do đó, doanh nghiệp xây dựng này phải trích lập dự phòng tới 2.505 tỷ đồng cho khoản phải thu nói trên.

Ngoài quy mô tài sản giảm, nguồn vốn cũng mất cân đối khi hình thành từ nợ phải trả chiếm đến 97%, trong khi đó vốn chủ sở hữu chỉ chiếm vỏn vẹn 3%. Điều này đồng nghĩa với việc 97% tài sản của doanh nghiệp được xây từ nợ.

Cụ thể, tính đến cuối quý III/2023, nợ phải trả của Xây dựng Hòa Bình hơn 13.344 tỷ đồng, giảm nhẹ 7% so với đầu năm. Trong khi đó vốn chủ sở hữu lại giảm mạnh 71% xuống còn hơn 352 tỷ đồng. Kết thúc 9 tháng đầu năm hệ số nợ phải trả/vốn chủ sở hữu của Hòa Bình gấp gần 38 lần. 

>>> Doanh nghiệp xây dựng rủi ro nợ xấu từ các 'khoản phải thu' lên tới hàng nghìn tỷ đồng

Đáng chú ý, tổng nợ vay của Xây dựng Hòa Bình tính đến cuối quý III/2023 ghi nhận gần 5.150 tỷ đồng, gấp gần 15 lần vốn chủ sở hữu.

Các khoản vay tài chính ngắn hạn và dài hạn phần lớn đều là vay ngân hàng. Trong đó, BIDV là chủ nợ lớn nhất, dư nợ đến 30/9/2023 còn hơn 2.385 tỷ đồng (bao gồm hơn 2.372 tỷ đồng nợ vay ngắn hạn và hơn 12,5 tỷ đồng là vay dài hạn). Trong 9 tháng qua, tiền nợ tại BIDV có phát sinh tăng hơn 76 tỷ đồng nợ ngắn hạn, chưa được trả bớt đồng nào nhưng nợ dài hạn giảm hơn 49 tỷ đồng.

Chủ nợ lớn thứ hai là ngân hàng Vietinbank với dư nợ tính đến 30/9/2023 hơn 1.324 tỷ đồng nợ vay ngắn hạn. Tiền nợ tại Vietinbank có phát sinh tăng hơn 55 tỷ đồng so với đầu năm và chưa được trả bớt đồng nào.

Danh sách chủ nợ của Xây dựng Hòa Bình cũng còn kéo dài với nhiều ngân hàng khác như VPBank, MSB, MBBank, Vietcombank, ABBank, Ngân hàng Quốc Dân, ngân hàng OCB, TPBank… nhưng với số dư nợ không quá lớn. Lớn nhất trong số này là Ngân hàng MSB với 210 tỷ đồng.

Ngoài ra, Hòa Bình còn hơn 698 tỷ đồng là nợ trái phiếu, trái chủ là ngân hàng MSB chi nhánh TP.HCM, Quỹ đầu tư cơ hội PVI và CTCP Chứng khoán ngân hàng Công Thương Việt Nam.

Có thể thấy, Xây dựng Hòa Bình đang bị đẩy vào tình cảnh ngặt nghèo sau khoản lỗ kỷ lục. Đặc biệt, hệ số nợ trên vốn chủ sở hữu gấp gần 38 lần thì toan tính hàng chục nghìn tỷ và khả năng thực hiện bằng một sức khỏe tài chính lành mạnh vẫn là một bài toán khó đối với Xây dựng Hòa Bình.

“Soi” nguồn tiền để trả nợ của Xây dựng Hòa Bình

Vay và nợ thuê tài chính ngắn hạn hơn 4.399 tỷ đồng sẽ khiến Xây dựng Hòa Bình gặp áp lực trả nợ ngắn hạn. “Soi” báo cáo tài chính của công ty để xem nguồn “có” đến đâu?

Tổng tài sản của Xây dựng Hòa Bình tính đến 30/9/2023 đạt hơn 13.696 tỷ đồng, trong đó cấu thành từ hơn 11.810 tỷ đồng tài sản ngắn hạn. Trong tài sản ngắn hạn có hơn 8.856 tỷ đồng các khoản phải thu ngắn hạn, được trình bày ở trên: có 5.293 tỷ đồng phải thu ngắn hạn của khách hàng; 3.658 tỷ đồng phải thu theo tiến độ kế hoạch hợp đồng xây dựng và hơn 1.733 tỷ đồng phải thu khác. Công ty đã phải trích lập dự phòng phải thu ngắn hạn khó đòi tổng 2.505 tỷ đồng tăng 22% so với số đầu năm.

Nói thêm, phải thu theo tiến độ kế hoạch hợp đồng xây dựng được ghi nhận cùng lúc với doanh thu. Khoản mục này dùng để ghi nhận phần trăm công việc mà Hòa Bình đã hoàn thành và được xác minh bởi bên tư vấn thứ ba, nhưng chưa lập hóa đơn cho khách hàng.

Còn phải thu khách hàng được chuyển từ phải thu theo tiến độ hợp đồng xây dựng đã lập hóa đơn và chuyển đến khách hàng. Theo đó, khách hàng có nghĩa vụ phải thanh toán cho Hòa Bình và bất kỳ khoản thanh toán chậm nào sẽ bị phạt.

Tiền và tương đương tiền tính đến 30/9/2023 ghi nhận gần 516 tỷ đồng, trong đó có 500 tỷ đồng tiền gửi ngân hàng và gần 15 tỷ đồng tiền gửi có kỳ hạn dưới 3 tháng. 

Tổng giá trị hàng tồn kho xấp xỉ bằng đầu năm với hơn 2.296 tỷ đồng trong đó có gần 56 tỷ đồng trích lập dự phòng giảm giá hàng tồn kho. Số tồn kho của Xây dựng Hòa Bình, hàng hóa bất động sản chỉ hơn 148 tỷ đồng, còn lại 1.536 tỷ đồng chi phí sản xuất kinh doanh dở dang và gần 620 tỷ đồng tồn kho nguyên vậy liệu xây dựng.