Xuất khẩu Việt Nam tiếp tục vượt qua khó khăn, xuất siêu đạt kỷ lục 26 tỷ USD

Năm 2023 đã chứng kiến những bước tiến vững chắc của Việt Nam trong lĩnh vực thương mại quốc tế, với tổng kim ngạch xuất nhập khẩu ước đạt 683 tỷ USD. Trong đó, xuất khẩu đạt 354,5 tỷ USD và nhập khẩu là 328,5 tỷ USD, đánh dấu năm thứ tám liên tiếp Việt Nam xuất siêu, với mức thặng dư đạt kỷ lục 26 tỷ USD - gần gấp ba lần so với năm 2022. Sự xuất siêu này góp phần quan trọng vào cán cân thanh toán, giúp cải thiện dự trữ ngoại hối và ổn định tỷ giá.

Theo Thứ trưởng Bộ Công Thương, Phan Thị Thắng, mặc dù kinh tế thế giới chịu ảnh hưởng bởi tốc độ tăng trưởng chậm và sự sụt giảm của tổng cầu, hoạt động xuất khẩu của Việt Nam vẫn tiếp tục vượt qua khó khăn. Mặc dù chưa đạt mức tăng trưởng như kỳ vọng, mức suy giảm đã được thu hẹp đáng kể từ 12% trong nửa đầu năm xuống còn khoảng 4,6% cho cả năm.

Việt Nam đã tận dụng tốt việc đa dạng hóa thị trường xuất khẩu, với sự gia tăng kim ngạch xuất khẩu sang các nước châu Phi, Đông Âu, Bắc Âu, Tây Á. Đặc biệt, suy giảm xuất khẩu tại các thị trường truyền thống như Hoa Kỳ, EU và Hàn Quốc cũng đã được thu hẹp.

Tuy nhiên, dù mức suy giảm trong xuất khẩu tiếp tục được cải thiện, nhưng kết quả vẫn chưa phục hồi so với cùng kỳ năm trước. Một vấn đề đáng chú ý là sự phụ thuộc lớn của Việt Nam vào khu vực FDI trong xuất khẩu, chiếm khoảng 73% tổng kim ngạch xuất khẩu cả nước. Ngành sản xuất trong nước cũng chịu ảnh hưởng bởi sự phụ thuộc vào nguồn nguyên vật liệu nhập khẩu.

Trong bối cảnh này, kim ngạch nhập khẩu của Việt Nam, đặc biệt là nguyên phụ liệu cho sản xuất, cũng giảm mạnh. Điển hình là sự suy giảm trong nhập khẩu các nhóm hàng chủ lực như điện thoại và linh kiện, thép, vải, máy móc, thiết bị, và hóa chất.

Nhìn về tương lai, Bộ Công Thương đánh giá rằng áp lực từ môi trường kinh tế toàn cầu sẽ tiếp tục là thách thức lớn cho hoạt động xuất nhập khẩu của Việt Nam trong năm 2024. Đáp lại, Bộ tập trung vào việc hỗ trợ doanh nghiệp trong việc khôi phục sản xuất, mở rộng thị trường xuất nhập khẩu, tận dụng hiệu quả các FTA và mở rộng, đa dạng hóa thị trường và sản phẩm.

Một trong những chiến lược quan trọng là thúc đẩy đàm phán và ký kết các Hiệp định thương mại mới, tận dụng tiềm năng từ các đối tác chưa được khai thác hết như UAE, MERCOSUR, cũng như phối hợp chặt chẽ với Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn để mở rộng thị trường xuất khẩu cho nông sản Việt Nam.

Năm 2024, Việt Nam đặt mục tiêu không chỉ duy trì sự tăng trưởng trong xuất khẩu mà còn hướng tới việc tăng cường năng lực sản xuất và tích cực tham gia vào chuỗi cung ứng toàn cầu, từ đó giảm bớt sự phụ thuộc vào nhập khẩu và nâng cao vị thế của Việt Nam trên trường quốc tế.