Xung đột tạm lắng, giá dầu sẽ diễn biến ra sao?

Mặc dù lệnh đình chiến kéo dài hai tuần này chưa đồng nghĩa với việc xung đột chấm dứt hoàn toàn - ít nhất là vào thời điểm hiện tại - khi các cuộc đàm phán dự kiến nối lại tại Pakistan vào thứ Sáu, giá dầu quốc tế đã giảm mạnh tới 16% vào sáng thứ Tư, giao dịch quanh mức 94 USD/thùng khi thị trường phản ứng với thông tin này và chứng khoán toàn cầu tăng điểm ngay đầu phiên.

Việc giá dầu cao đã gây ra khủng hoảng giá nhiên liệu trên toàn cầu là điều ai cũng biết, nhưng liệu việc giá dầu Brent giảm trong tuần này có dẫn tới giá nhiên liệu giảm tại Nam Phi vào đầu tháng 5 hay không?

Dù còn quá sớm để dự đoán chính xác ảnh hưởng đối với giá nhiên liệu trong nước, nhưng tình hình giá dầu hiện tại khó có thể khiến giá bán lẻ giảm đáng kể trong tháng tới vì một số lý do.

Thứ nhất, giá dầu Brent chuẩn vẫn chưa quay trở lại mức thấp như trước khi xung đột Trung Đông bùng phát. Trong giai đoạn xem xét dùng để xác định cơ cấu giá nhiên liệu tháng 3 của Nam Phi - lần cuối trước đợt tăng kỷ lục trong tháng 4 - giá dầu Brent trung bình ở mức 69 USD, theo Bộ Tài nguyên Khoáng sản và Dầu mỏ. Như đã nói, hiện giá đang quanh mức 94 USD, gần như tương đương với mức trung bình trong kỳ điều chỉnh gần nhất dẫn tới giá tháng 4. Giá dầu đã mất thời gian để tăng lên mức đỉnh trong thời kỳ cao điểm của xung đột, và không phải toàn bộ mức tăng đó đã được phản ánh vào giá nhiên liệu tháng 4.

Tuy vậy, vẫn có một điểm tích cực.

Trước khi có lệnh ngừng bắn, dữ liệu từ Quỹ Năng lượng Trung ương Nam Phi (CEF) cho thấy giá dầu diesel có thể tăng khoảng 10 rand trong tháng 5, còn giá xăng tăng từ 2 đến 4 rand. Dù mức giá dầu cao đầu tháng này vẫn sẽ ảnh hưởng đến kỳ điều chỉnh giá tháng tới, nhưng phần chênh lệch chưa bù đắp nhiều khả năng sẽ được giảm bớt đáng kể nếu giá dầu giữ ở mức 94 USD hoặc thấp hơn.

Nói một cách đơn giản, điều này có nghĩa là giá nhiên liệu trong tháng 5 nhiều khả năng chỉ điều chỉnh nhẹ, thay vì biến động mạnh, dù vẫn còn quá sớm để đưa ra dự báo chắc chắn.

Kịch bản tốt nhất là giá dầu tiếp tục giảm nhờ những tín hiệu tích cực từ các cuộc đàm phán đình chiến, và khi đó có thể sẽ có một chút “dễ thở” về giá, đặc biệt là đối với dầu diesel.

Tuy nhiên, ảnh hưởng lớn nhất có thể sẽ xuất hiện vào tháng 6, và mọi thứ vẫn còn bỏ ngỏ. Nếu các cuộc đàm phán hòa bình thất bại và chiến sự bùng phát trở lại, eo biển Hormuz - tuyến vận chuyển then chốt - nhiều khả năng sẽ bị phong tỏa, đẩy giá dầu vượt mốc 100 USD và khiến cuộc khủng hoảng giá nhiên liệu toàn cầu tiếp diễn.

Ngược lại, nếu xung đột thực sự chấm dứt lâu dài, điều đó có thể kéo giá dầu xuống và đảo chiều đà tăng mạnh của giá nhiên liệu vốn đang gây áp lực nặng nề trên toàn thế giới.

Các chuyên gia nói gì?

Tuy vậy, vẫn còn phải chờ xem liệu giá dầu có thể sớm quay lại mức trước xung đột hay không.

“Ngay cả khi đạt được thỏa thuận hòa bình, Iran có thể sẽ tự tin hơn trong việc thường xuyên đe dọa eo biển Hormuz trong tương lai, và thị trường sẽ tính đến rủi ro gia tăng đối với tuyến này”, nhà phân tích Saul Kavonic của MST Marquee nói với Reuters.

Nhà phân tích Vivek Dhar của Commonwealth Bank cho rằng vẫn còn khả năng tồn tại một “phần bù rủi ro địa chính trị” đáng kể trong thời gian tới, tùy thuộc vào nội dung chi tiết của một thỏa thuận hòa bình toàn diện.

“Đây là một khởi đầu tốt và có thể mở đường cho việc mở lại lâu dài - nhưng vẫn còn rất nhiều điều chưa chắc chắn”, nhà phân tích Tony Sycamore của IG nhận định thêm.

Trong khi đó, Patrick De Haan, phụ trách phân tích dầu mỏ tại GasBuddy, cho rằng lệnh ngừng bắn thực tế chưa làm rõ được điều gì liên quan đến eo biển Hormuz.

Việc giảm thuế sẽ kéo dài bao lâu?

Còn một yếu tố không hề nhỏ khác là việc Bộ Tài chính Nam Phi tạm thời giảm thuế, được công bố trước đợt tăng giá nhiên liệu tháng 4. Nếu không có biện pháp này, người dân Nam Phi đã phải đối mặt với mức tăng 6,06 rand mỗi lít xăng trong tháng này và từ 10,37 đến 10,51 rand đối với dầu diesel.

Mặc dù chính phủ cho biết có thể gia hạn thêm một tháng, nhưng sớm hay muộn, khoản hỗ trợ từ ngân sách này cũng sẽ phải được đưa trở lại cơ cấu giá nhiên liệu. Điều đó có thể dẫn đến mức tăng giá đáng kể nếu giá dầu quốc tế không giảm đủ để bù đắp.