Yêu cầu nghệ sĩ minh bạch: Sửa bất cập trong từ thiện

Mới đây Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã hoàn thiện dự thảo bộ quy tắc ứng xử dành riêng cho giới nghệ sĩ. Đối tượng áp dụng không chỉ là nghệ sĩ hoạt động trong đơn vị công lập, còn bao gồm toàn bộ nghệ sĩ tự do, không thuộc biên chế nhà nước.

Ở quy tắc ứng xử trong hoạt động xã hội, dự thảo nhấn mạnh nghệ sĩ phải có trách nhiệm minh bạch trong hoạt động xã hội, từ thiện.

Trước dự thảo này, đặc biệt là việc minh bạch trong hoạt động xã hội, từ thiện, luật sư Trương Xuân Tám bày tỏ quan điểm và cho rằng đây là điều cần thiết, 1 bước để sửa chữa những bất cập trong từ thiện hiện nay.

Thực tế cho thấy độ trễ giữa luật và cuộc sống hiện nay nên có những bất cập phải điều chỉnh. Trong khi những quy định pháp luật về việc này chưa bàn hành được thì quy tắc ứng xử dành cho nghệ sĩ có nhiều nội dung đúng đắn phù hợp với tình hình.

Dự thảo này một khi đã được ban hành sẽ là quy tắc, quy định và những đối tượng trên sẽ phải xem xét, tuân thủ, cơ quan quản lý văn hóa hoàn toàn có quyền giám sát.

Luật sư cho biết, trước đây theo quy định cũ không phải ai cũng làm được từ thiện, chỉ có cơ quan chức năng của Mặt trận Tổ Quốc, Hội chữ thập đỏ mới được làm. Trong quy tắc mới họ đã nới lỏng hơn, nếu ai muốn làm việc tốt đều có thể làm, vậy nên nếu nghệ sĩ, người của công chúng được nhiều người yêu mến muốn làm từ thiện thì phải chấp nhận quy tắc này.

Phân tích về tính pháp lý của quy tắc này, luật sư Tám nói: "Mặc dù không quy định rõ những chế tài đi kèm nhưng các quy định khác vẫn sẽ dẫn chiếu theo quy tắc này để xử lý.

Ví dụ như một số ngành nghề sẽ có quy tắc đạo đức nghề nghiệp như nghề bác sĩ, thẩm phán, luật sư. Bản thân các quy tắc không đưa chế tài ngay nhưng sẽ bị xử phạt hành chính nếu vi phạm quy tắc đạo đức nghề nghiệp hay các quy định khác.

Vậy nên nếu nghệ sĩ không minh bạch trong hoạt động xã hội, từ thiện sẽ bị xã hội lên án. Nếu nghệ sĩ đó có sự giấu giếm trong vấn đề tiền từ thiện thì công an có quyền xác minh sao kê xem từ thiện có đúng hay không?

Trong trường hợp này cơ quan chức năng nhận thấy có dấu hiệu lừa đảo, chiếm đoạt tài sản thì có thể khởi tố hành vi đó".

Luật sư Tám cũng chỉ ra rằng để quy tắc trên có tác dụng, Chính phủ, Sở Văn hóa thông tin, Bộ Văn hóa Thể thao và Du lịch có thể ban hành quy định xử phạt hành chính khác như rút giấy phép biểu diễn nếu nghệ sĩ vi phạm quy tắc trên.

"Thời gian qua xảy ra nhiều vụ lùm xùm liên quan đến từ thiện nên cần phải xem xét, sao kê tài khoản làm từ thiện đó. Đây là đòi hỏi chính đáng của xã hội. Nếu quy tắc trên được ban hành sẽ khiến hành vi, cư xử của nghệ sĩ chuẩn mực hơn.

Nếu chưa có quy tắc quy định trên, có thể có những nghệ sĩ cãi ngang rằng không có quy định quy tắc buộc phải công khai, vậy nên khi quy tắc quy định buộc nghệ sĩ phải minh bạch trong hoạt động xã hội, từ thiện sẽ khắc phục được những bất cập"-luật sư Tám chỉ rõ.

Về vấn đề xác minh, kiểm soát việc từ thiện của nghệ sĩ, luật sư Tám cho rằng nếu chỉ dừng ở mức sao kê tài khoản thì chỉ kiểm soát được 1 chiều tiền vào nhưng tiền ra đi đâu thì không rõ.

Thực tế cho thấy như trường hợp của nghệ sĩ Hoài Linh khi tiến hành từ thiện ở một địa phương nhưng có những nhẫm lẫn về ngày tháng. Vậy nên nơi nhận tiền từ thiện cũng là cơ sở để cơ quan điều tra xác minh xem việc từ thiện có đúng hay không?

Ngoài việc ủng hộ bộ quy tắc ứng xử này, phía luật sư cũng mong các cơ quan nhà nước ban hành sớm quy định về sửa đổi quy định hiện hành về công tác từ thiện, khuyến khích tổ chức cá nhân trong xã hội để có thể quyên góp từ thiện và cách thức để báo cáo, công khai minh bạch tiền từ thiện đó ra.