AirAsia và giấc mơ lập hãng bay tại Việt Nam sau gần 20 năm lỡ hẹn

Đàm phán mới, niềm tin mới

Thông tin được ông Tony Fernandes, Tổng giám đốc Capital A - công ty mẹ của AirAsia - chia sẻ với hãng tin Bernama (Malaysia) bên lề Hội nghị Bộ trưởng Kinh tế ASEAN 2025 tại Kuala Lumpur. Ông xác nhận đang thảo luận với một đối tác Việt Nam để mở rộng sự hiện diện của AirAsia trong khu vực Đông Nam Á.

“Tôi luôn muốn hãng hoạt động tại Việt Nam - một trong những thị trường hàng không tiềm năng nhất ASEAN”, Fernandes nói. Ông cho biết tiến trình đàm phán lần này diễn ra khá tích cực và tỏ ra lạc quan hơn bao giờ hết về khả năng hiện diện chính thức tại thị trường nội địa. Tuy nhiên, ông cũng thẳng thắn thừa nhận vẫn còn nhiều yếu tố có thể khiến thương vụ đổ vỡ.

“Gã khổng lồ” với tham vọng phủ sóng ASEAN

Ra đời năm 2001 từ việc mua lại một hãng bay nợ nần với giá chỉ 1 ringgit, Tony Fernandes đã biến AirAsia thành biểu tượng của hàng không giá rẻ châu Á. Hãng hiện diện tại Malaysia, Thái Lan, Indonesia, Philippines, Campuchia và liên tiếp 15 năm được Skytrax vinh danh là “Hãng hàng không giá rẻ tốt nhất thế giới”.

Tham vọng lâu dài của Fernandes là phủ sóng gần như toàn bộ ASEAN. Ngoài Việt Nam, AirAsia cũng đang thảo luận khả năng mở rộng sang Lào và Brunei, sau khi đã từ bỏ kế hoạch thâm nhập thị trường Singapore vốn có mức cạnh tranh quá khốc liệt.

Sau giai đoạn lao đao vì đại dịch, công ty mẹ Capital A hiện đang trong quá trình tái cấu trúc toàn diện nhằm thoát khỏi tình trạng tài chính khó khăn (PN17). Chiến lược mở rộng sang những thị trường mới, trong đó có “giấc mơ Việt Nam”, được coi là bước đi then chốt để hãng vừa củng cố vị thế vừa mở ra lối thoát cho bài toán sinh tồn.

Gần hai thập kỷ lỡ hẹn

Sự lạc quan lần này của Fernandes được đặt trong bối cảnh lịch sử đầy chông gai với thị trường hàng không Việt Nam. Năm 2005, AirAsia tham gia cuộc đua trở thành đối tác chiến lược của Pacific Airlines nhưng thất bại vì muốn góp vốn bằng máy bay thay vì tiền mặt. Đến năm 2007, kế hoạch lập liên doanh Vina AirAsia với Vinashin cũng tan vỡ vì vướng mắc chính sách.

Nỗ lực lớn nhất diễn ra năm 2010, khi AirAsia đạt thỏa thuận mua 30% cổ phần của Vietjet Air. Tuy nhiên, liên doanh này đổ bể vào phút chót do cơ quan quản lý không chấp thuận việc sử dụng thương hiệu AirAsia trong hoạt động thương mại. Gần đây nhất, năm 2018, biên bản ghi nhớ hợp tác với Tập đoàn Thiên Minh cũng bị hủy bỏ chỉ sau vài tháng ký kết.

Tổng cộng đã có bốn lần AirAsia tìm cách hiện diện trong thị trường nội địa Việt Nam nhưng đều thất bại vì những lý do khác nhau, từ chính sách, thương hiệu cho đến mô hình liên doanh.

Dấu ấn quốc tế tại Việt Nam

Dù chưa thể lập hãng bay nội địa, AirAsia chưa bao giờ rời bỏ Việt Nam. Hãng vẫn duy trì mạng bay quốc tế dày đặc, kết nối TP.HCM, Hà Nội và Đà Nẵng với các trung tâm lớn là Kuala Lumpur và Bangkok, với tần suất khoảng 93 chuyến/tuần. Đây cũng chính là nền tảng để AirAsia duy trì hình ảnh và hiện diện thương hiệu trong mắt hành khách Việt.

Chờ đợi lần trở lại thứ năm

Lần đàm phán mới nhất này, theo Fernandes, mang lại cho ông sự lạc quan đặc biệt. Sau gần 20 năm, “giấc mơ Việt Nam” của AirAsia vẫn chưa tắt. Với tiềm năng tăng trưởng mạnh mẽ của thị trường hàng không Việt Nam và nhu cầu đi lại, du lịch ngày càng cao trong khu vực, giới quan sát cho rằng nếu thành công, đây sẽ là cú hích lớn không chỉ cho AirAsia mà còn góp phần làm gia tăng cạnh tranh trong ngành hàng không nội địa.

Tuy vậy, quá khứ bốn lần “lỡ hẹn” cũng là lời nhắc nhở rằng con đường bước vào bầu trời Việt Nam chưa bao giờ dễ dàng. Câu trả lời liệu AirAsia có thành công ở lần thứ năm này vẫn còn bỏ ngỏ.