Bộ trưởng Nguyễn Thanh Nghị: Cần kiểm soát chặt chẽ các dòng vốn chảy vào thị trường bất động sản

Kiểm soát các kênh dẫn vốn

Mới đây, Bộ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Thanh Nghị vừa báo cáo Quốc hội về nhóm vấn đề chất vấn và trả lời chất vấn thuộc lĩnh vực xây dựng.

Theo đó, tại nội dung báo cáo trên, Bộ trưởng Nguyễn Thanh Nghị nhận định bên cạnh những kết quả tích cực đã đạt được thì trong bối cảnh hiện nay ngành bất động sản hiện đang cho thấy một số bất cập, đặc biệt là vấn đề nguồn lực, cụ thể là các dòng vốn do đây là thị trường phức tạp, liên thông, gắn trực tiếp với thị trường tài chính, tiền tệ và các thị trường khác.

Theo đó, ông Nghị cho rằng cơ cấu nguồn lực cho thị trường bất động sản hiện còn bất hợp lý, chủ yếu từ vốn tín dụng ngân hàng, huy động qua phát hành trái phiếu và tiền ứng trước của khách hàng. Vốn của chủ đầu tư chỉ chiếm khoảng 15-30% tổng mức đầu tư của dự án, chưa có các nguồn vốn trung, dài hạn ổn định cho thị trường.

Bên cạnh đó, liên quan đến những diễn biến trên thị trường chứng khoán gồm có cổ phiếu của các doanh nghiệp bất động sản niêm yết và hoạt động phát hành trái phiếu của các doanh nghiệp bất động sản vừa qua, theo Bộ trưởng Bộ Xây dựng để tránh đầu cơ, thao túng, thổi giá trên thị trường, ông Nghị cho rằng cần kiểm soát huy động vốn của các doanh nghiệp kinh doanh bất động sản trên thị trường chứng khoán.

"Cần kiểm tra, giám sát việc phát hành, đầu tư và cung cấp dịch vụ trái phiếu doanh nghiệp, nhất là phát hành trái phiếu riêng lẻ của các doanh nghiệp bất động sản, tổ chức tín dụng liên quan tới doanh nghiệp ngành này. Việc giám sát gồm cả doanh nghiệp có khối lượng phát hành lớn, lãi suất cao, kinh doanh thua lỗ và phát hành không có tài sản bảo đảm”, Bộ trưởng Nguyễn Thanh Nghị cho biết trong báo cáo.

Đối với kênh huy động vốn qua các tổ chức tín dụng của các doanh nghiệp bất động sản, Bộ trưởng Bộ Xây dựng đề nghị cơ quan chức năng chỉ đạo các tổ chức tín dụng kiểm soát chặt chẽ chất lượng tín dụng, cho vay với bất động sản.

Thị trường còn nhiều bất cập

Bên cạnh nội dung liên quan đến công tác quản lý, điều tiết các kênh dẫn vốn cho thị trường bất động sản hướng đến sự minh bạch, phát triển bền vững, báo cáo của Bộ trưởng Nguyễn Thanh Nghị cũng “điểm danh” một số bất cập sẽ được tập trung giaỉ quyết liên quan đến thị trường này trong thời gian tới.

Theo đó, một trong những bất cập đang tồn tại trên thị trường hiện nay là giao dịch bất động sản chưa minh bạch, hiện tượng "hai giá", kê khai thấp hơn giá giao dịch thực nhằm trốn thuế... khá phổ biến.

Bộ trưởng Bộ Xây dựng cho rằng giá bất động sản, nhất là nhà ở, đất ở liên tục tăng và cao hơn so với thu nhập người dân khiến người lao động thu nhập thấp tại các đô thị, công nhân khu công nghiệp càng khó khăn trong việc tiếp cận và tạo lập chỗ ở.

Theo Bộ trưởng Bộ Xây dựng, tại các dự án nhà ở thương mại khu vực trung tâm các đô thị hầu như không có căn hộ giá dưới 25 triệu đồng một m2. Căn hộ có mức giá bình dân (25-30 triệu đồng một m2) chỉ có tại một số ít các dự án tại khu vực xa trung tâm các quận, huyện.

Theo đó, Bộ trưởng Nguyễn Thanh Nghị cho rằng tình trạng nguồn cung thiếu đã một phần khiến giá bất động sản vẫn ở mức cao so với khả năng chi trả của đại đa số người dân.

Cụ thể, lượng dự án nhà ở thương mại hoàn thành trong 9 tháng đầu năm 2022 chỉ bằng một nửa so với cùng kỳ năm ngoái (63 dự án với 14.948 căn). Tương tự, số lượng dự án nhà ở thương mại được chấp thuận mới là 104 với 49.737 căn, bằng khoảng 51% dự án so với cùng kỳ năm 2021.

Bên cạnh đó, cũng theo Bộ trưởng Nguyễn Thanh Nghị hiện nay các chính sách liên quan đầu tư, xây dựng, kinh doanh bất động sản cũng còn nhiều bất cập trong cần sửa đổi.

Cụ thể, ông Nghị dẫn chứng, các quy định về hình thức lựa chọn chủ đầu tư có sử dụng đất qua đấu giá, đấu thầu, chỉ định thầu... còn bất cập; chưa thống nhất giữa các quy định về xác định giá đất khi thu hồi, giao đất, cho thuê đất, đấu giá quyền sử dụng;... Cơ cấu sản phẩm bất động sản chưa phù hợp, khi phân khúc nhà ở trung, cao cấp dư thừa, còn phân khúc nhà ở cho người thu nhập thấp, nhà ở xã hội lại thiếu trầm trọng.