Chi tiết gây chú ý trong báo cáo tài chính SJC: 170.876 viên đá chỉ hơn 1 tỷ đồng

Theo thuyết minh báo cáo tài chính năm 2025, SJC đang theo dõi ngoài bảng cân đối kế toán 170.876 viên đá màu, đá quý, đá bán quý với tổng giá trị 1,045 tỷ đồng. Nếu tính bình quân, mỗi viên chỉ có giá trị khoảng 6.100 đồng.

Ngay sau khi báo cáo được công bố, con số này đã gây nhiều thắc mắc. Không ít người liên tưởng đến vụ án buôn lậu kim cương đang được Công an tỉnh Thanh Hóa điều tra, trong đó bước đầu xác định hơn 3.400 viên kim cương nhập lậu, trị giá hơn 500 tỷ đồng, đã được đưa vào hệ thống bán lẻ của SJC trong giai đoạn 2022-2024.

Tuy nhiên, thông tin trên một số cơ quan báo chí doanh nghiệp, 170.876 viên đá được theo dõi ngoài bảng không có kim cương. Đây là các loại đá màu, đá bán quý hoặc đá gắn trên những sản phẩm nữ trang cũ được khách hàng bán lại cho SJC, cũng như đá tháo ra từ các mẫu nữ trang lỗi mốt không còn phù hợp với nhu cầu thị trường.

Khi thu mua lại nữ trang, SJC sẽ thu hồi phần vàng để tái chế, còn phần đá được tách riêng và quản lý độc lập. Các viên đá này chỉ được ghi nhận với giá trị tượng trưng nhằm phục vụ công tác quản lý kế toán, chứ không phản ánh giá trị thực tế khi thu mua hay giá trị thương mại của từng viên đá.

Theo giải thích của doanh nghiệp, việc hạch toán giá trị tượng trưng giúp kế toán kiểm soát hiện vật trong quá trình lưu giữ, sau đó các viên đá sẽ tiếp tục được theo dõi ngoài bảng để chờ phương án xử lý vào cuối năm tài chính.

Điều này cũng lý giải vì sao giá trị bình quân chỉ khoảng 6.000 đồng mỗi viên. Nếu chỉ nhìn vào cụm từ "đá quý", nhiều người có thể cho rằng đây là mức giá bất thường. Tuy nhiên, trên thực tế, nhóm "đá màu, đá quý, đá bán quý" bao gồm rất nhiều chủng loại khác nhau, từ đá tổng hợp, đá bán quý, đá màu nhân tạo cho tới một số loại đá tự nhiên có giá trị không cao. Báo cáo tài chính cũng không thuyết minh chi tiết cơ cấu từng loại đá nên không thể đồng nhất toàn bộ số đá này với kim cương hoặc các loại đá quý có giá trị lớn.

Một điểm đáng chú ý khác là khoản mục này không được ghi nhận trên bảng cân đối kế toán mà chỉ theo dõi ngoài bảng cân đối kế toán. Điều đó đồng nghĩa giá trị hơn 1 tỷ đồng này không phải là khoản hàng tồn kho hay tài sản tạo nên quy mô tài sản của doanh nghiệp, mà chủ yếu phục vụ mục đích quản lý nội bộ.

Ngoài chi tiết trên, báo cáo tài chính năm 2025 của SJC cũng phản ánh bức tranh kinh doanh nhiều biến động. Doanh thu thuần năm 2025 chỉ đạt gần 14.031 tỷ đồng, giảm hơn 56% so với mức hơn 32.193 tỷ đồng của năm trước và là mức thấp nhất trong khoảng một thập kỷ. Tuy nhiên, trái ngược với đà giảm doanh thu, lợi nhuận sau thuế lại đạt 425,5 tỷ đồng, tăng gần 10% so với năm 2024 và là mức cao nhất kể từ khi doanh nghiệp công bố báo cáo tài chính.

Nguyên nhân chủ yếu đến từ việc giá vốn hàng bán giảm mạnh hơn tốc độ giảm doanh thu. Trong năm 2025, giá vốn giảm từ khoảng 31.494 tỷ đồng xuống còn 13.289 tỷ đồng, cùng với việc doanh nghiệp tiết giảm nhiều khoản chi phí bán hàng và chi phí quản lý.

Dù vậy, báo cáo tài chính của SJC vẫn chưa hoàn toàn "sạch". Cụ thể, báo cáo tài chính năm 2025 của SJC tiếp tục nhận ý kiến kiểm toán ngoại trừ. Theo AASC, đơn vị kiểm toán không thể tham gia chứng kiến kiểm kê hàng tồn kho tại thời điểm đầu kỳ (1/1/2024) và cũng không thu thập được đầy đủ bằng chứng kiểm toán thay thế để xác nhận khoản mục này, nên chưa thể xác định ảnh hưởng (nếu có) đối với số liệu so sánh của năm 2024. Ngoài ra, kiểm toán viên cũng lưu ý vụ án xảy ra tại SJC vẫn đang trong giai đoạn xét xử phúc thẩm, do đó chưa thể đánh giá đầy đủ tác động của vụ việc đến báo cáo tài chính.

Những diễn biến pháp lý cũng tiếp tục tác động đến hình ảnh doanh nghiệp. Trước đó, TAND TP HCM đã xét xử vụ án xảy ra tại SJC liên quan các cựu lãnh đạo doanh nghiệp. Gần đây, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Thanh Hóa tiếp tục khởi tố thêm các bị can trong chuyên án buôn lậu kim cương, trong đó có một cán bộ quản lý của SJC. Đây cũng là lý do khiến dư luận đặc biệt quan tâm đến các khoản mục liên quan đến đá quý trong báo cáo tài chính năm nay.

Tuy nhiên, xét riêng khoản mục 170.876 viên đá màu, đá quý và đá bán quý, những thông tin doanh nghiệp công bố cho thấy đây không phải là kim cương, cũng không phải khoản tài sản được ghi nhận trên bảng cân đối kế toán. Giá trị hơn 1 tỷ đồng chỉ là mức hạch toán tượng trưng phục vụ quản lý hiện vật, không phản ánh giá trị giao dịch hay giá trị thị trường của số đá đang lưu giữ.

Dẫu vậy, việc khoản mục này lần đầu xuất hiện trong báo cáo tài chính, đúng thời điểm thị trường đặc biệt nhạy cảm với các vụ việc liên quan đến kim cương và hoạt động kinh doanh vàng bạc, vẫn là một chi tiết thu hút sự chú ý của nhà đầu tư và người tiêu dùng. Trong bối cảnh niềm tin thị trường đang chịu nhiều tác động, minh bạch hơn về phương pháp quản lý, phân loại và xử lý các loại đá thu hồi từ nữ trang có thể sẽ là yếu tố giúp SJC củng cố niềm tin đối với khách hàng trong thời gian tới.