Chủ tịch SCI “mua chui” cả triệu cổ phiếu: Cú vấp đắt giá và lời cảnh báo cho nhà đầu tư

Chủ tịch "gom chui" cổ phiếu, nhận án phạt và cấm giao dịch

Ngày 20/10, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN) đã ra quyết định xử phạt ông Nguyễn Công Hùng – Chủ tịch HĐQT Công ty CP SCI (S99) vì hành vi không báo cáo và công bố thông tin trước khi thực hiện giao dịch cổ phiếu. Theo hồ sơ, vào ngày 13/6/2024, ông Hùng mua 1 triệu cổ phiếu S99, tương đương gần 1% lượng cổ phần lưu hành, nhưng không gửi báo cáo dự kiến giao dịch theo quy định.

Với hành vi này, ông Hùng bị xử phạt 175 triệu đồng và đình chỉ quyền giao dịch chứng khoán trong 4 tháng kể từ ngày quyết định có hiệu lực. 

SCI – "bóng dáng" Sông Đà cũ và câu chuyện quản trị mới

SCI (tiền thân là Công ty CP Sông Đà 909) được thành lập từ năm 1998, từng là đơn vị thi công nhiều công trình dân dụng, công nghiệp và thủy điện lớn. Sau cổ phần hóa, doanh nghiệp mở rộng sang lĩnh vực đầu tư hạ tầng, năng lượng và xây lắp công nghiệp.

Trên thị trường, S99 được xem là cổ phiếu "họ Sông Đà" quy mô nhỏ, thanh khoản không cao, nhưng từng có giai đoạn tăng mạnh nhờ dòng tiền đầu cơ trong quý II/2024. Tại thời điểm ông Hùng mua "chui", giá S99 quanh 10.000 – 11.000 đồng/cổ phiếu, sau đó có lúc giảm về 5.000 đồng, rồi hồi phục về 9.000 đồng/cp trong phiên 20/10/2025.

Việc Chủ tịch HĐQT tăng sở hữu giữa thời điểm giá biến động đã khiến nhiều nhà đầu tư đặt nghi vấn về động cơ giao dịch, đặc biệt khi thông tin không được công bố công khai.

Tác động tới hình ảnh doanh nghiệp và cổ phiếu S99

Theo các chuyên gia, vi phạm công bố thông tin của người nội bộ không chỉ làm mất uy tín cá nhân mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến hình ảnh doanh nghiệp niêm yết.

"Việc người nội bộ giao dịch cổ phiếu mà không báo cáo gây tổn hại niềm tin vào sự minh bạch của doanh nghiệp. Trong ngắn hạn, cổ phiếu có thể giảm do tâm lý e ngại của nhà đầu tư; về dài hạn, đây là tín hiệu khiến tổ chức đầu tư thận trọng hơn khi tiếp cận cổ phiếu đó".

Thực tế, ngay sau khi thông tin xử phạt được công bố, S99 giảm hơn 4% trong phiên 20/10, khối lượng giao dịch cũng giảm mạnh. Dù mức phạt 175 triệu đồng không lớn về tài chính, song thiệt hại vô hình về uy tín và niềm tin lại nặng nề hơn nhiều.

Công ty chưa đưa ra phản hồi chính thức về vụ việc, song theo giới đầu tư, hình ảnh Chủ tịch bị "cấm giao dịch" bốn tháng là điều ít doanh nghiệp niêm yết nào muốn đối mặt, đặc biệt trong bối cảnh thị trường đang siết chặt kỷ luật công bố thông tin.

Nhóm cổ đông lớn "gom" cổ phiếu – động cơ gì phía sau?

Đáng chú ý, em ruột ông Hùng – bà Nguyễn Thị Thu Hường – cũng mua thêm 2 triệu cổ phiếu S99 vào tháng 7/2025, nâng tỷ lệ sở hữu lên 6,59%. Cộng với phần của ông Hùng, nhóm cổ đông liên quan hiện nắm giữ gần 28,4% vốn điều lệ, đủ ảnh hưởng lớn đến quyết sách doanh nghiệp.

Giới phân tích cho rằng, động thái tăng sở hữu có thể nhằm củng cố quyền kiểm soát nội bộ hoặc chuẩn bị cho một kế hoạch tái cấu trúc, huy động vốn, hoặc dự án đầu tư mới. Tuy nhiên, việc thiếu minh bạch trong báo cáo khiến mục tiêu chiến lược – nếu có – trở nên mờ nhạt trong mắt thị trường.

Minh bạch – "giấy thông hành" bắt buộc của lãnh đạo niêm yết

Vụ việc của Chủ tịch SCI một lần nữa gióng lên hồi chuông cảnh báo về văn hóa tuân thủ trong giới lãnh đạo doanh nghiệp niêm yết. Theo quy định tại Nghị định 156/2020/NĐ-CP và 128/2021/NĐ-CP, lãnh đạo công ty đại chúng, người nội bộ, hoặc người có liên quan trước khi giao dịch cổ phiếu phải báo cáo, công bố thông tin ít nhất 3 ngày làm việc trước khi thực hiện. Vi phạm quy định có thể dẫn đến phạt tiền, thậm chí truy cứu trách nhiệm hình sự nếu gây thiệt hại lớn.

Tuy nhiên, thực tế cho thấy tình trạng "mua chui", "bán chui" vẫn tái diễn nhiều năm qua – từ các vụ việc ở Louis Holdings, FLC, đến gần đây là SCI. Các chuyên gia nhận định, mức phạt còn nhẹ so với lợi ích thu được từ hành vi vi phạm, khiến nhiều lãnh đạo "liều thử vận may".

Cần nhiều hơn những chế tài răn đe thực chất

Sau mỗi vụ "mua chui" bị phát hiện, thị trường thêm một bài học về niềm tin và sự nghiêm minh. Việc xử phạt Chủ tịch SCI là cần thiết, song điều quan trọng hơn là nâng cao chuẩn mực đạo đức quản trị doanh nghiệp và tăng mức phạt đủ sức răn đe.

Như một chuyên gia chứng khoán bình luận: "Minh bạch không chỉ là nghĩa vụ pháp lý, mà là tài sản vô hình quan trọng nhất của doanh nghiệp niêm yết".

Với nhà đầu tư, vụ việc S99 là lời nhắc tỉnh táo: trong khi giá cổ phiếu có thể phục hồi, niềm tin vào ban lãnh đạo – khi đã sứt mẻ – cần rất lâu để tái tạo.