Thứ tư, 15/09/2021, 14:29 PM

Đánh giá tỷ lệ giữa GDP sức mua với GDP danh nghĩa: Vì sao Việt Nam thuộc nhóm các nước có tỷ lệ lớn hơn 3?

Trên thế giới, tại các thị trường mới nổi và các nước đang phát triển, tỷ lệ giữa GDP sức mua với GDP danh nghĩa thường cao hơn so với các nước phát triển. Tại Việt Nam, con số này là 3,106, trong khi trung bình thế giới khoảng 1,56. Vì sao lại có tỷ lệ khác biệt như vậy?

Theo tính toán của Tổng cục Thống kê hồi đầu năm 2021, nếu tổng sản phẩm trong nước năm nay tăng trưởng được 6% thì quy mô của nền kinh tế Việt Nam sẽ cán mốc 500 tỷ USD.

Đến nay, trong 6 tháng đầu năm, GDP tăng 5,64%. Như vậy, theo mục tiêu trên, tốc độ tăng trưởng những tháng cuối năm 2021 phải đạt trên 7% GDP.

Quy mô kinh tế Việt Nam năm 2020 đạt khoảng 343 tỷ USD và GDP bình quân đầu người đạt 3.521 USD. Trong khi đó, theo đánh giá IMF, nếu tính theo sức mua tương đương, quy mô nền kinh tế Việt Nam đạt 1,05 nghìn tỷ USD và GDP bình quân đầu người đạt trên 10 nghìn USD.

Theo đó, tỷ lệ giữa GDP sức mua với GDP danh nghĩa năm 2020 của Việt Nam đang là 3,106. Một điểm cần lưu ý, GDP danh nghĩa chỉ phản ảnh mức độ tăng giá của các sản phẩm, dịch vụ so với năm gốc, chứ không phản ánh được số lượng hàng hóa và dịch vụ tăng lên.

Ví dụ, năm 2020, A bán được 10 cái áo giá 1.000.000 đồng. Sang năm 2021, A bán 10 cái áo được 1.500.000 đồng. Như vậy so với năm ngoái, A có thêm 500.000 đồng, nhưng số áo bán ra vẫn giữ nguyên.

Dữ liệu: IMF  

Còn GDP theo sức mua (PPP) liên quan đến việc tính tỷ giá hối đoái giữa đơn vị tiền tệ của hai nước. Tức là, cùng một lượng hàng hóa của một loại hàng hoá, khi bán ở hai nước khác nhau bằng đơn vị tiền tệ của hai nước đó thì số tiền phải bỏ ra ra sao, rồi từ đó so sánh sức mua của hai đơn vị tiền tệ.

GDP PPP là rất quan trọng khi tính toán về tiêu chuẩn sống tại một quốc gia. Ví dụ, 1 USD ở Ấn Độ có thể mua được số hàng hóa tương đương 4 USD ở Nhật Bản. Hay cùng với thu nhập 1.000 USD/tháng, một người có thể sẽ không đủ chi tiêu khi sống ở các nước có mức giá hàng hóa cao như Nhật Bản, nhưng nếu ở Ấn Độ thì họ lại được coi là dư dả.

Trên thế giới, tại các thị trường mới nổi và các nước đang phát triển, tỷ lệ giữa GDP sức mua với GDP danh nghĩa thường cao hơn so với các nước phát triển. Trong 20 nước giàu nhất thế giới, không có nền kinh tế nào có tỷ lệ GDP PPP/ GDP danh nghĩa lớn hơn 2.

Việt Nam thuộc nhóm các nước có tỷ số lớn hơn 3. Tại Myanmar, con số này là 3,4; với Ấn Độ là 3,288; hay như Indonesia là 3,117. Sudan là nước có tỷ lệ này lớn nhất, đạt 5,28.

Vậy tại sao, tỷ lệ này ở Việt Nam lại gần gấp đôi so với trung bình thế giới (1,557)?

Đầu tiên, nếu xét về tỷ giá VND/USD, hơn một thập kỷ qua con số này vẫn ổn định, trong khoảng từ 22.000-23.000 đồng/USD.

Thứ hai, chỉ số giá tiêu dùng (CPI) của Việt Nam cũng tăng liên tục trong thời gian qua. Trong khi đó, sức mua có quan hệ tỷ lệ nghịch với CPI. Vậy yếu tố này cũng không phải là nguyên nhân khiến GDP PPP/ GDP danh nghĩa Việt Nam cao.

CPI giai đoạn 2012-2020. Nguồn: Trading Economics.  

Trên thực tế, sở dĩ Tổng cục Thống kê cuối 2020 chỉ công bố tỷ lệ tăng trưởng kinh tế, không có số liệu cụ thể GDP là do năm 2019 và nhiều năm trước đó công bố GDP rồi lại công bố số liệu GDP đã đánh giá lại, với độ chênh lệch rất cao.

Năm 2010, độ chênh lệch là 27%, 2011 là 27,33%, 2012 là 25,53%, hay đến 2018 là 25,2%, 2019 là 26,79%, khả năng năm 2020 là 24,2%.

Đây cũng có thể là một yếu tố ảnh hưởng đến GDP PPP/ GDP danh nghĩa Việt Nam. Năm 2019 GDP khoảng 262 tỷ USD, đánh giá lại khoảng 332 tỷ USD. Trước đó, theo đại học Fullbright, GDP Việt Nam được tính lại có thể cao hơn so với hiện tại trong khoảng 25-30%.

Nếu cao hơn mức 25% thì GDP Việt Nam năm 2020 sẽ ở mức khoảng 425 tỷ USD, còn nếu cao hơn 30% thì sẽ là 442 tỷ USD. Trung bình vào khoảng 433 tỷ USD. Còn giả sử theo tỷ số bình quân của toàn cầu về GDP PPP/GDP danh nghĩa là 1,557, thì GDP Việt Nam năm 2020 có thể ở mức gần 530 tỷ USD.

Như vậy, nếu căn cứ theo kết quả đánh giá lại của nền kinh tế giai đoạn 2010-2017, quy mô GDP Việt Nam đến cuối năm 2019 đã vượt ngưỡng 300 tỷ USD, năm 2020 có thể cũng đã vượt ngưỡng 500 tỷ USD.

Mới đây, Bộ Kế hoạch và Đầu tư đang tính toán lại các kịch bản tăng trưởng, dự báo GDP năm nay có thể tăng 3,5-4% với điều kiện kiểm soát tốt dịch bệnh trong tháng 9. Như vậy, nếu theo tính toán của Tổng cục Thống kê trong việc tính lại GDP mà Thủ tướng đã giao nhiệm vụ, mục tiêu tăng trưởng được 6%, hay quy mô của nền kinh tế Việt Nam cán mốc 500 tỷ USD vẫn còn phải xem xét tình hình trong thời gian tới.


Châu Âu cạn dần khí đốt dự trữ, báo động rủi ro thiếu hụt năng lượng
Châu Âu cạn dần khí đốt dự trữ, báo động rủi ro thiếu hụt năng lượng
17/11/2026 Tin nóng

Châu Âu ghi nhận lượng khí đốt dự trữ tại các kho ở mức thấp nhất trong nhiều thập kỷ, dù đã bước vào mùa đông.

Giá xăng giảm mạnh, xuống dưới 20.000 đồng/lít
Giá xăng giảm mạnh, xuống dưới 20.000 đồng/lít
13/11/2026 Tin nóng

Từ 15h ngày 12/11, giá xăng dầu trong nước được điều chỉnh giảm 1.310-2.260 đồng/lít hoặc kg. Sau kỳ điều hành này, giá xăng E10 RON 95-III còn 19.840 đồng/lít, E5 RON 92 ở mức 19.740 đồng/lít.

Bộ trưởng Tài chính nói về huy động vốn cho các dự án đường sắt
Bộ trưởng Tài chính nói về huy động vốn cho các dự án đường sắt
13/11/2026 Tin nóng

Trả lời chất vấn tại Quốc hội sáng 12/11, Bộ trưởng Tài chính Ngô Văn Tuấn làm rõ định hướng huy động vốn cho các dự án trọng điểm quốc gia...

Mỹ công bố kết quả POR20, áp thuế chống bán phá giá tôm Việt Nam từ 6,36% đến 10,71%
Mỹ công bố kết quả POR20, áp thuế chống bán phá giá tôm Việt Nam từ 6,36% đến 10,71%
10/11/2026 Tin nóng

Bộ Thương mại Hoa Kỳ (DOC) vừa công bố kết luận cuối cùng trong kỳ rà soát hành chính lần thứ 20 (POR20) đối với sản phẩm tôm nước ấm đông lạnh nhập khẩu...

Giá xăng giảm sâu, E10 RON 95 còn 21.150 đồng/lít
Giá xăng giảm sâu, E10 RON 95 còn 21.150 đồng/lít
05/11/2026 Tin nóng

Từ 15h ngày 5/11, giá xăng dầu trong nước đồng loạt đi xuống, với mức giảm từ 180 đến 2.310 đồng mỗi lít hoặc kg. Trong đó, xăng E10 RON 95-III giảm hơn 2.000 đồng, về còn 21.150 đồng một lít.

Xuất nhập khẩu vượt 1.000 tỷ USD: Nâng giá trị Việt Nam trong chuỗi cung ứng toàn cầu
Xuất nhập khẩu vượt 1.000 tỷ USD: Nâng giá trị Việt Nam trong chuỗi cung ứng toàn cầu
04/11/2026 Tin nóng

Sau 10 tháng năm 2026, kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa của Việt Nam ước vượt 1.000 tỷ USD, tăng 32,3% so với cùng kỳ....

Những chính sách mới có hiệu lực từ tháng 11/2026
Những chính sách mới có hiệu lực từ tháng 11/2026
02/11/2026 Tin nóng

Vi phạm hành chính trong lĩnh vực kinh doanh xổ số bị phạt tới 200 triệu đồng; Phạt đến 40 triệu đồng đối với hành vi thu thập...

'Điểm nóng' Trung Đông ngày 27/10: Mỹ sẵn sàng nối lại chiến dịch tấn công Iran
"Điểm nóng" Trung Đông ngày 27/10: Mỹ sẵn sàng nối lại chiến dịch tấn công Iran
27/10/2026 Tin nóng

PetroTimes xin gửi đến Quý độc giả những tin tức mới nhất từ điểm nóng tại Trung Đông.

Xuất siêu 1,82 tỷ USD trong nửa đầu tháng 10: Doanh nghiệp nội địa cần nâng sức cạnh tranh
Xuất siêu 1,82 tỷ USD trong nửa đầu tháng 10: Doanh nghiệp nội địa cần nâng sức cạnh tranh
27/10/2026 Tin nóng

Nửa đầu tháng 10/2026, xuất khẩu hàng hóa của Việt Nam đạt 29,25 tỷ USD, tăng 12,41%, trong khi nhập khẩu giảm 4,9%, đưa cán cân thương mại sang trạng thái...

Xuất nhập khẩu Việt Nam tiến sát mốc 1.000 tỷ USD: Động lực tăng trưởng và áp lực nhập siêu
Xuất nhập khẩu Việt Nam tiến sát mốc 1.000 tỷ USD: Động lực tăng trưởng và áp lực nhập siêu
27/10/2026 Tin nóng

Trong 15 ngày đầu tháng 10/2026, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa của Việt Nam đạt 56,68 tỷ USD. Lũy kế từ đầu năm đến ngày 15/10, con số này lên tới...

Việt Nam và EFTA ký Hiệp định thương mại tự do, mở rộng cơ hội hợp tác kinh tế
Việt Nam và EFTA ký Hiệp định thương mại tự do, mở rộng cơ hội hợp tác kinh tế
18/10/2026 Tin nóng

Ngày 18/10, tại Hà Nội, Việt Nam và các nước thành viên Hiệp hội Mậu dịch tự do châu Âu (EFTA) chính thức ký Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam - EFTA (VEFTA)...

Giá xăng đồng loạt giảm, E10 RON95 giảm hơn 1.200 đồng/lít
Giá xăng đồng loạt giảm, E10 RON95 giảm hơn 1.200 đồng/lít

Giá xăng dầu trong nước được điều chỉnh trái chiều từ 15h ngày 15/10. Trong đó, xăng E10 RON95-III giảm 1.230 đồng/lít, xăng E5 RON92 giảm 730 đồng/lít, trong khi dầu mazut tăng hơn 1.000 đồng/kg.

Infographics: Những con số kinh tế nổi bật của TP. Hà Nội sau 9 tháng năm 2026
Infographics: Những con số kinh tế nổi bật của TP. Hà Nội sau 9 tháng năm 2026
15/10/2026 Tin nóng

Kinh tế TP. Hà Nội 9 tháng năm 2026 duy trì đà tăng trưởng tích cực với tổng thu ngân sách nhà nước đạt 567,6 nghìn tỷ đồng, tổng chi ngân sách địa phương...

Phố Wall: Lạm phát đang hạ nhiệt dù giá dầu vượt 90 USD
Phố Wall: Lạm phát đang hạ nhiệt dù giá dầu vượt 90 USD
14/10/2026 Tin nóng

Các nhà kinh tế dự báo những chỉ số lạm phát chủ chốt tiếp tục hạ nhiệt trong tháng 9, bất chấp giá dầu duy trì ở mức cao.

PVTrans: Thông tin tàu NV Sunshine bị tấn công tại eo biển Hormuz là không chính xác
PVTrans: Thông tin tàu NV Sunshine bị tấn công tại eo biển Hormuz là không chính xác
11/10/2026 Tin nóng

Tổng công ty Cổ phần Vận tải Dầu khí (PVTrans) khẳng định thông tin tàu NV Sunshine bị tấn công tại eo biển Hormuz là không chính xác. Toàn bộ thuyền viên, hàng hóa trên tàu đều an toàn và tàu đang hoạt động bình thường theo kế hoạch.

Giá xăng E10 tăng, dầu diesel tiếp tục giảm
Giá xăng E10 tăng, dầu diesel tiếp tục giảm
09/10/2026 Tin nóng

Từ 15h ngày 8/10, giá xăng E10RON95-III được điều chỉnh tăng 1.065 đồng/lít, trong khi dầu diesel giảm 589 đồng/lít. Đây là kỳ điều hành ghi nhận diễn biến trái chiều giữa các mặt hàng xăng và dầu.

Các 'ông lớn' dầu khí vùng Vịnh tìm đường thoát khỏi điểm nghẽn Hormuz
Các "ông lớn" dầu khí vùng Vịnh tìm đường thoát khỏi điểm nghẽn Hormuz
08/10/2026 Tin nóng

Nhiều tập đoàn dầu khí lớn nhất vùng Vịnh đang kêu gọi đầu tư từ bên ngoài vào các tuyến vận chuyển mới nhằm tránh eo biển Hormuz.

Thu ngân sách từ dầu thô 9 tháng đầu năm tăng gần 34% so với cùng kỳ
Thu ngân sách từ dầu thô 9 tháng đầu năm tăng gần 34% so với cùng kỳ
07/10/2026 Tin nóng

9 tháng đầu năm 2026, ngân sách Nhà nước thu khoảng 50 nghìn tỷ đồng từ dầu thô, vượt 16,4% dự toán cả năm và tăng 33,8% so với cùng kỳ năm 2025.

Dòng dầu qua Hormuz tăng mạnh, vì sao thị trường diesel vẫn thiếu hụt?
Dòng dầu qua Hormuz tăng mạnh, vì sao thị trường diesel vẫn thiếu hụt?
03/10/2026 Tin nóng

Xuất khẩu dầu thô từ Trung Đông trong tháng vừa qua ghi nhận mức cao nhất kể từ khi cuộc xung đột liên quan tới Iran nổ ra.