Đề xuất giải pháp thực hiện 93.000 căn nhà ở xã hội cho Thành phố Hồ Chí Minh đến năm 2030

Kết quả phát triển nhà ở xã hội còn khiêm tốn

Hiệp hội Bất động sản Thành phố Hồ Chí Minh (HoREA) vừa có văn bản gửi Thường trực UBND Thành phố Hồ Chí Minh và Sở Xây dựng về việc đề xuất một số cơ chế, giải pháp để thực hiện chỉ tiêu phát triển từ 69.700 đến 93.000 căn hộ nhà ở xã hội đến năm 2030 trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh.

HoREA cho biết, Chương trình phát triển ít nhất 1 triệu căn hộ nhà ở xã hội trong giai đoạn 2021-2030 theo Quyết định 338/QĐ-TTg ngày 03/04/2023 của Thủ tướng Chính phủ, trong đó, giao chỉ tiêu cho Thành phố Hồ Chí Minh phát triển từ 69.700 đến 93.000 căn hộ nhà ở xã hội đến năm 2030.

Theo báo cáo của Sở Xây dựng Thành phố Hồ Chí Minh, từ năm 2021 đến nay Thành phố chỉ có 10 dự án nhà ở xã hội, trong đó 06 dự án đã hoàn thành, 04 dự án đang triển khai thi công với tổng số căn nhà gần 6.000 căn. Đây là kết quả khiêm tốn và đặt ra nhiều thách thức để Thành phố thực hiện được chỉ tiêu phát triển nhà ở xã hội đã đề ra.

HoREA cho rằng, “vướng mắc lớn nhất” hiện nay là sự phối hợp thiếu đồng bộ giữa các Sở, ngành, quận, huyện nơi có dự án nhà ở xã hội. Liên quan nội dung này, HoREA đề xuất giải pháp thiết thực nhất hiện nay là các Sở, ngành, quận, huyện, thành phố Thủ Đức cùng chung tay phối hợp tháo gỡ vướng mắc, khó khăn để triển khai thực hiện ngay các dự án nhà ở xã hội mà các chủ đầu tư dự án nhà ở thương mại đang có sẵn quỹ đất, nhất là quỹ đất 20% dành để phát triển nhà ở xã hội.

Bên cạnh đó, một quy định “bất cập” rất lớn là trong giai đoạn từ nay đến năm 2030, các chủ đầu tư dự án nhà ở xã hội lại không được vay vốn ưu đãi tại Ngân hàng Chính sách xã hội, HoREA cho biết.

Cụ thể, tại khoản 3 Điều 77 Nghị định 100/2024/NĐ-CP quy định xây “3. Trong giai đoạn đến năm 2030, Ngân hàng Chính sách xã hội chưa thực hiện cho vay đối với chủ đầu tư dự án nhà ở xã hội, nhà ở cho lực lượng vũ trang nhân dân, cá nhân xây dựng hoặc cải tạo, sửa chữa nhà ở để cho thuê theo quy định tại Điều 25, Điều 26 và khoản 3 Điều 71 của Nghị định này…”.

Quy định này đã “vô hiệu hóa” chính sách ưu đãi tín dụng cho chủ đầu tư dự án nhà ở xã hội được vay tín dụng ưu đãi tại Ngân hàng Chính sách xã hội đã được quy định tại Điều 25, Điều 26 Nghị định 100/2024/NĐ-CP và sẽ có tác động không tích cực đến việc thực hiện Chương trình phát triển ít nhất 1 triệu căn hộ nhà ở xã hội trong giai đoạn 2021 - 2030.

Bởi lẽ, chủ đầu tư dự án nhà ở xã hội chỉ còn được vay tín dụng ưu đãi tại Ngân hàng Phát triển Việt Nam hoặc các tổ chức tín dụng do Ngân hàng Nhà nước chỉ định, HoREA nêu quan điểm.

Đề xuất cơ chế “hút” doanh nghiệp xây nhà ở xã hội

Từ thực tế trên, HoREA đề nghị Bộ Xây dựng xem xét đề xuất Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ xem xét để có thể bãi bỏ khoản 3 Điều 77 Nghị định số 100/2024/NĐ-CP, để chủ đầu tư dự án nhà ở xã hội được vay tín dụng ưu đãi tại Ngân hàng Chính sách xã hội tùy thuộc khả năng Ngân sách Nhà nước hỗ trợ trong từng thời kỳ.

Cùng với đó, HoREA đề nghị UBND Thành phố chỉ đạo các Sở, ngành, UBND quận, huyện, thành phố Thủ Đức tăng cường phối hợp đồng bộ, nhịp nhàng, khẩn trương tháo gỡ các “vướng mắc pháp lý” và đề nghị xây dựng quy trình thủ tục đầu tư xây dựng dự án nhà ở xã hội “đơn giản, rút gọn”, để các chủ đầu tư dự án nhà ở xã hội xét có thể sớm triển khai thực hiện dự án, như các trường hợp dự án nhà ở xã hội nêu trên đây.

Đồng thời, HoREA đề nghị Ủy ban Thường vụ Quốc hội xem xét cho phép thí điểm thực hiện cơ chế giao Sở Xây dựng thực hiện thủ tục “chấp thuận chủ trương đầu tư dự án nhà ở xã hội” tương tự như dự án cải tạo, xây dựng lại nhà chung cư.

Trước đó, vào ngày 6/12, UBND Thành phố Hồ Chí Minh đã tổ chức Hội nghị Xúc tiến đầu tư xây dựng nhà ở xã hội trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh đến năm 2030. Báo cáo của HoREA cho biết, tại Hội nghị, đã có 21 doanh nghiệp đăng ký thực hiện đầu tư xây dựng nhà ở xã hội tại quỹ đất do doanh nghiệp tự tạo lập với khoảng 52.000 căn hộ.

Trong đó có 9 doanh nghiệp đăng ký tham gia đầu tư xây dựng nhà ở xã hội tại địa chỉ quỹ đất cụ thể thuộc quyền sử dụng của doanh nghiệp với khoảng 40.000 căn hộ và 12 doanh nghiệp đăng ký, cam kết tìm quỹ đất trên địa bàn Thành phố để đầu tư xây dựng nhà ở xã hội với khoảng 12.000 căn hộ và tính gộp với 07 khu đất Thành phố mời gọi đầu tư xây dựng nhà ở xã hội với khoảng 8.000 căn hộ cùng với 10.000 căn hộ nhà ở xã hội do Thành phố dự kiến đầu tư công.

Qua đó cho thấy, Thành phố Hồ Chí Minh có thể phát triển được khoảng 70.000 căn hộ nhà ở xã hội đến năm 2030, đáp ứng được chỉ tiêu 69.700 căn hộ (chỉ tiêu “mức thấp”). Bên cạnh đó, Thành phố quyết tâm phấn đấu mời gọi các nhà đầu tư để thực hiện mục tiêu phát triển 93.000 căn hộ nhà ở xã hội (chỉ tiêu “mức cao”) đến năm 2030.