Động lực nào giúp Vietcombank tiếp tục giữ vững vị trí quán quân lợi nhuận ngành ngân hàng?

Động lực tăng trưởng lợi nhuận tại Vietcombank đến từ đâu?

Cụ thể, thu nhập lãi thuần của Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam (Vietcombank - Mã: VCB)  trong quý III/2025 tăng 8% so với cùng kỳ, đạt hơn 14.657 tỷ đồng.

Các nguồn thu ngoài lãi tăng trưởng không đồng nhất. Trong đó, lãi thuần từ dịch vụ giảm 26% còn 938 tỷ đồng và lãi thuần từ kinh doanh ngoại hối giảm 5% xuống còn 1.280 tỷ đồng. Ngân hàng không ghi nhận lợi nhuận từ chứng khoán đầu từ trong quý III/2025.

Tuy nhiên, hoạt động mua bán chứng khoán kinh doanh lãi hơn 106 tỷ đồng, cao gấp gần 3 lần cùng kỳ. Lãi từ hoạt động khác cũng tăng mạnh 68% lên gần 932 tỷ đồng. Thu nhập từ góp vốn, mua cổ phần cao gấp 2,8 lần so với cùng kỳ, đạt gần 139 tỷ đồng.

Kết quả, tổng thu nhập hoạt động của Vietcombank đạt 18.052 tỷ đồng, chỉ tăng nhẹ 7%. Trong quý, Ngân hàng cũng kiểm soát chi phí hoạt động, chỉ tăng 4% lên 6.037 tỷ đồng. 

Do đó, lợi nhuận thuần từ hoạt động kinh doanh tăng 9% lên 12.015 tỷ đồng. Mặc dù ngân hàng nâng chi phí dự phòng rủi ro cao gấp gần 2,4 lần so với cùng kỳ, từ 326 tỷ đồng lên 776 tỷ đồng, tuy nhiên lợi nhuận tại Vietcombank vẫn duy trì tăng trưởng ở mức khả quan với hơn 11.239 tỷ đồng, tăng nhẹ 5% so với cùng kỳ.

Từ các số liệu trên có thể thấy, tăng trưởng lợi nhuận tại Vietcombank trong quý III chủ yếu đến từ thu nhập lãi thuần và các nguồn thu ngoài lãi.  

Tính chung 9 tháng đầu năm, tổng thu nhập hoạt động tại nhà băng này chỉ tăng nhẹ gần 5% với hơn 53.000 tỷ đồng (bao gồm thu nhập lãi thuần tăng nhẹ 2% với hơn 42.500 tỷ đồng). Trong khi đó, chi phí hoạt động lại tăng gần 11% ghi nhận 15.987 tỷ đồng. 

Từ những kết quả trên, lợi nhuận thuần từ hoạt động kinh doanh trong 9 tháng đầu năm chỉ tăng gần 2% với hơn 35.470 tỷ đồng. Tuy nhiên, nhờ Vietcombank giảm đến 30% chi phí dự phòng rủi ro tín dụng, chỉ còn chi hơn 2.337 tỷ đồng. Do đó, lợi nhuận trước thuế 9 tháng đầu năm 2025 vẫn duy trì đà tăng trưởng với hơn 33.132 tỷ đồng, tương đương tăng nhẹ 5%. Tiếp tục giữ vững vị trí quán quân lợi nhuận của ngành ngân hàng, bỏ xa các đối thủ còn lại. 

Ngoài ra, Vietcombank còn đang nắm trong tay hơn 9.411 tỷ đồng lãi dự thu, tăng nhẹ 6% so với đầu năm.

Tài sản thế chấp tại Vietcombank hơn 2,57 triệu tỷ đồng, bất động sản chiếm hơn 70%

Tổng tài sản tại Vietcombank tính đến 30/9/2025 đạt gần 2,38 triệu tỷ đồng, tăng 14% so với đầu năm. Trong đó, cho vay khách hàng đạt gần 1,63 triệu tỷ đồng, tăng 12% so với đầu năm.

Về phía nguồn vốn, tổng nợ phải trả tại Vietcombank ghi nhận hơn 2,15 triệu tỷ đồng, tăng 14%. Trong đó, tiền gửi của khách hàng đạt hơn 1,61 triệu tỷ đồng, tăng 6,4%; tiền gửi và vay các tổ chức tín dụng khác đạt hơn 317.172 tỷ đồng; đặc biệt, các khoản nợ Chính phủ và Ngân hàng Nhà nước tăng mạnh 108% so với đầu năm với hơn 162.585 tỷ đồng.

Số dư nợ xấu tại Vietcombank tính đến 30/9/2025 đạt hơn 16.847 tỷ đồng, tăng 21% so với đầu năm, kéo theo tỷ lệ nợ xấu (nợ nhóm 3,4,5/dư nợ cho vay khách hàng) tăng nhẹ từ 0,96% đầu năm lên 1,03%. Dự phòng rủi ro cho vay khách hàng tăng 9%, đạt 34.000 tỷ đồng, đảm bảo hệ số bao phủ nợ xấu vẫn duy trì ở mức cao.

Xét về cơ cấu các nhóm nợ xấu tại Vietcombank cho thấy cả 3 nhóm đều tăng. Trong đó, nợ nhóm 3 (nợ dưới tiêu chuẩn) tăng nhẹ 7% với hơn 2.301 tỷ đồng; nợ nhóm 4 (nợ nghi ngờ) tăng vọt 48% lên hơn 2.253 tỷ đồng và nợ nhóm 5 (nợ có khả năng mất vốn) - nhóm nợ xấu nguy hiểm nhất tăng 19% lên mức hơn 12.293 tỷ đồng, chiếm đến 73% tổng nợ xấu của ngân hàng.

Bên cạnh con số nợ xấu hiện rõ và được ghi nhận trong nội bảng, Vietcombank còn đang "ôm" hơn 152.244 tỷ đồng "nghĩa vụ nợ tiềm ẩn" ghi nhận ngoại bảng, tăng đến 41% so với đầu năm. Trong đó, bảo lãnh vay vốn cao gấp 26,8 lần với hơn 7.712 tỷ đồng; cam kết trong nghiệp vụ thư tín tăng 15% ghi nhận hơn 57.201 tỷ đồng và bảo lãnh khác cũng tăng đến 50% ghi nhận hơn 87.329 tỷ đồng.

Theo báo cáo tài chính hợp nhất quý III/2025, lượng tài sản thế chấp tại Vietcombank tính đến thời điểm 30/9/2025 đã tăng thêm hơn 204.000 tỷ đồng, tương đương tăng 9%, lên hơn 2,57 triệu tỷ đồng. 

Trong đó, bất động sản là cấu phần lớn nhất, chiếm đến 71% tổng lượng tài sản thế chấp tại Vietcombank với hơn 1,83 triệu tỷ đồng. So với thời điểm đầu năm, lượng bất động sản thế chấp tại Vietcombank đã tăng thêm hơn 101.000 tỷ đồng và là bộ phận có tốc độ tăng nhanh nhất.

Vietcombank cũng nhận hơn 303.509 tỷ đồng tiền gửi làm tài sản thế chấp, tăng 19% so với đầu năm. Trong khi lượng tài sản bảo đảm là giấy tờ có giá tăng 10% với hơn 60.400 tỷ đồng. Các loại tài sản thế chấp khác tại Vietcombank có giá trị 382.168 tỷ đồng, tăng 15% và chiếm tỷ trọng gần 15%.

Như vậy, giá trị tài sản thế chấp tại Vietcombank đang cao gấp 1,5 lần quy mô dư nợ cho vay khách hàng của nhà băng này.