Dòng vốn hàng chục nghìn tỷ từ trái phiếu đổ về dự án Khu đô thị Việt Phát

15.000 tỷ “chảy” về khu đô thị Việt Phát

CTCP Đầu tư và Xây dựng Vạn Trường Phát vừa chào bán thành công lô trái phiếu 2.000 tỷ đồng với kỳ hạn 5 năm. Ngày phát hành 17/11/2021, hoàn tất phát hành vào 10/2/2022, và đáo hạn vào ngày 17/11/2026. Các thông tin như lãi suất trái phiếu, mục đích phát hành cũng như trái chủ không được doanh nghiệp tiết lộ.

Trước đợt huy động này, trong năm 2021, Vạn Trường Phát đã huy động thành công 8.000 tỷ đồng qua trái phiếu. Tổng cộng cả đợt phát hành gần nhất, từ tháng 6/2021 đến nay, doanh nghiệp này đã huy động tổng cộng 10.000 tỷ đồng.

Trong đó, lô trái phiếu cuối cùng năm 2021 được phát hành vào ngày 22/10/2021 với giá trị huy động 2.000 tuỷ đồng. Chứng khoán Tân Việt (TVSI) là bên đứng ra thu xếp cho đợt phát hành này. Đây là loại trái phiếu không chuyển đổi, không kèm chứng quyền, được bảo đảm bằng tài sản.

Trái phiếu có kỳ hạn 5 năm, đáo hạn vào ngày 22/10/2026. Lãi suất đối với hai kỳ tính lãi đầu tiên là 10%/năm, đối với các kỳ tính lãi tiếp theo, lãi suất bằng tổng của lãi suất tham chiếu và 4,5%/năm, nhưng không thấp hơn 10%/năm.

Tài sản đảm bảo cho lô trái phiếu này là bất động sản hiện có và bất động sản hình thành trong tương lai và bất động sản liên quan tới hoặc phát sinh từ khu đất có diện tích hơn 78ha thuộc dự án KĐT Việt Phát tại Xã Tân lập, huyện Thủ Thừa, tỉnh Long An.

Toàn bộ số tiền thu được từ đợt phát hành trái phiếu này sẽ được doanh nghiệp dùng để thanh toán tiền đặt cọc để nhận chuyển nhượng một phần dự án KĐT Việt Phát.

Theo thống kê của Sở Giao dịch chứng khoán Hà Nội (HNX), chỉ trong 5 tháng từ tháng 6 đến tháng 10 năm nay, Vạn Trường Phát đã phát hành tổng cộng 4 lô trái phiếu với tổng giá trị huy động được là 8.000 tỷ đồng. Tất cả số trái phiếu này đều có thời hạn 5 năm, đáo hạn vào năm 2026 và đều được dùng vào cùng mục đích thanh toán tiền đặt cọc để nhận chuyển nhượng một phần dự án Khu đô thị Việt Phát.

Thanh tra dự án KĐT Việt Phát

Theo tìm hiểu, khu đô thị Việt Phát có diện tích 625 ha, là 1 trong 2 dự án thành phần của khu công nghiệp và đô thị Việt Phát (1.800ha), được UBND tỉnh Long An cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất vào tháng 5/2015. Dự án thành phần còn lại là khu công nghiệp Việt Phát có quy mô 1.200ha, do Công ty Cổ phần Đầu tư Tân Thành Long An làm chủ đầu tư.

Tổ hợp dự án này lần đầu được UBND tỉnh Long An đồng ý về chủ trương đầu tư vào năm 2005. Tuy nhiên, dự án không đảm bảo về tiến độ, giấy chứng nhận đầu tư được điều chỉnh thay đổi nhiều lần.

Đến ngày 17/5/2020 mới chính thức được khởi công. Vào đầu năm nay, Chủ tịch UBND đã yêu cầu các cơ quan liên quan thanh tra toàn diện dự án. Đồng thời, UBND tỉnh Long An đã có văn bản thông báo kết luận của Chủ tịch UBND tỉnh về việc chưa thống nhất cho giãn tiến độ đối với dự án khu công nghiệp và đô thị Việt Phát. Dự án này chậm triển khai, gây lãng phí đất đai của tỉnh Long An trong nhiều năm qua.

Trong một diễn biến liên quan, ngày 20/5/2021, Công ty Cổ phần Đầu tư Tân Thành Long An đã huy động được 5.000 tỷ đồng từ kênh trái phiếu, với mục đích đầu tư, phát triển dự án đầu tư xây dựng, kinh doanh kết cấu hạ tầng khu công nghiệp Việt Phát.

Tương tự như các lô trái phiếu của Vạn Trường Phát, lô trái phiếu của Tân Thành Long An cũng có kỳ hạn 5 năm, và mức lãi suất áp dụng cho 2 kỳ tính lãi đầu tiên là 10%/năm. Tài sản bảo đảm cho lô trái phiếu là động sản và bất động sản liên quan tới và/hoặc phát sinh từ khu đất thuộc Dự án Khu công nghiệp Việt Phát theo Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số AQ 015123 do UBND tỉnh Long An cấp ngày 29/9/2009.

Như vậy, tính đến nay, tổ hợp khu công nghiệp và đô thị Việt Phát đã đón nhận dòng vốn lên tới 15.000 tỉ đồng từ các lô trái phiếu do Vạn Trường Phát và Tân Thành Long An phát hành.

Việc các doanh nghiệp phát hành trái phiếu, huy động vốn để triển khai dự án bất động sản tại Việt Nam hiện nay khá phổ biến. Có thể nói, phát hành trái phiếu đã giúp cho nhiều DN huy động được nguồn vốn trung và dài hạn, với lãi suất ổn định, để đầu tư sản xuất kinh doanh.

Tuy nhiên, thị trường trái phiếu doanh nghiệp được cho là tiềm ẩn những rủi ro lớn khi có gần 80% giá trị phát hành thuộc về các doanh nghiệp chưa niêm yết trên thị trường chứng khoán. Những doanh nghiệp này có năng lực tài chính yếu hơn đáng kể so với các DN đang niêm yết, các thông tin liên quan đến tình hình kinh doanh, tài chính cũng không được công khai minh bạch.

Ngoài ra, trong số trái phiếu doanh nghiệp phát hành riêng lẻ, có tới quá nửa không có tài sản đảm bảo, hoặc được đảm bảo bằng cổ phiếu của chính doanh nghiệp phát hành hay các dự án hình thành trong tương lai, vốn có tính biến động rất cao và giá trị khó định giá chính xác. Nhiều doanh nghiệp đã huy động trái phiếu với khối lượng lớn, lãi suất cao vượt quá năng lực tài chính, tạo ra tài sản ảo, không dựa trên thực lực của mình, điều này khiến các trái chủ đối diện với những rủi ro rất lớn.

Vì vậy, thời gian qua, các cơ quan chức năng liên tục phát đi những cảnh báo những rủi ro khi đầu tư trái phiếu doanh nghiệp, nhất là trái phiếu phát hành riêng lẻ, bởi nhận thấy nguy cơ lớn.

Bất động sản được ngân hàng xếp vào loại rủi ro nên tín dụng cấp vào lĩnh vực này đang bị siết chặt. Dù vậy, nhiều doanh nghiệp bất động sản vẫn đang tích cực gọi vốn bằng trái phiếu với mức lãi suất khá cao.

Theo các chuyên gia, các nhà đầu tư cần hết sức cẩn trọng khi đầu tư trái phiếu ở bối cảnh hiện tại bởi nếu tình hình kinh doanh có biến động tiêu cực, quyền lợi của trái chủ có thể sẽ chịu ảnh hưởng kép từ việc khả năng thanh toán gốc, lãi của doanh nghiệp và giá trị tài sản đảm bảo tính theo giá trị cổ phiếu trên sàn hoặc dự án vẫn còn nằm “trên giấy”…