Dự thảo Nghị định 24 (sửa đổi): DOJI, PNJ, SJC và ngân hàng nào đủ sức sản xuất vàng miếng và nhập khẩu vàng?

Ngân hàng Nhà nước đang sửa đổi Nghị định 24/2012/NĐ-CP, một động thái được kỳ vọng sẽ tạo ra những chuyển biến mạnh mẽ cho thị trường vàng trong nước. Định hướng rõ ràng của dự thảo là phá bỏ cơ chế độc quyền sản xuất và nhập khẩu vàng miếng, thay vào đó là kiểm soát thị trường thông qua việc cấp hạn mức và giấy phép nhập khẩu vàng miếng, vàng nguyên liệu cho các tổ chức tín dụng và doanh nghiệp đủ điều kiện.

Theo dự thảo sửa đổi Nghị định 24, để được cấp phép sản xuất vàng miếng, doanh nghiệp phải sở hữu vốn điều lệ tối thiểu 1.000 tỷ đồng. Đối với các ngân hàng, con số này còn "khủng" hơn nhiều, lên tới 50.000 tỷ đồng. Đây là những rào cản tài chính đáng kể, nhằm đảm bảo các đơn vị tham gia có đủ tiềm lực và trách nhiệm.

Không chỉ dừng lại ở vốn, các tổ chức này còn phải nằm trong danh sách đang được Ngân hàng Nhà nước cấp phép kinh doanh mua, bán kim loại quý, không vướng bận các án phạt hoặc đã khắc phục xong vi phạm, và quan trọng hơn cả là phải có quy trình nội bộ chặt chẽ về sản xuất vàng miếng. Điều này cho thấy, Ngân hàng Nhà nước đang hướng tới một thị trường minh bạch, chuyên nghiệp và có sự kiểm soát chặt chẽ.

Vậy, với những tiêu chí trên, những doanh nghiệp và ngân hàng nào đang có lợi thế?

Ở mảng doanh nghiệp vàng, những cái tên quen thuộc như PNJ, DOJI, và SJC đang nổi lên như những ứng cử viên sáng giá. Với quy mô vốn điều lệ hiện tại, các "ông lớn" này hoàn toàn đáp ứng được yêu cầu tối thiểu 1.000 tỷ đồng. Đây là những doanh nghiệp đã có bề dày kinh nghiệm trong lĩnh vực vàng bạc đá quý, sở hữu mạng lưới rộng khắp và uy tín trên thị trường.

Về phía ngân hàng, cuộc đua trở nên kịch tính hơn với những "gã khổng lồ" tài chính. Vietcombank, VPBank, Techcombank, BIDV, MB, VietinBank và Agribank là những cái tên hàng đầu sở hữu vốn điều lệ trên 50.000 tỷ đồng. Sự tham gia của các ngân hàng lớn này hứa hẹn sẽ mang lại luồng gió mới, tăng tính cạnh tranh và minh bạch cho thị trường vàng miếng. Với tiềm lực tài chính và mạng lưới giao dịch rộng lớn, các ngân hàng này có thể đóng vai trò quan trọng trong việc ổn định và phát triển thị trường vàng trong nước.

Dự thảo cũng đặc biệt nhấn mạnh đến trách nhiệm của các tổ chức tín dụng và doanh nghiệp khi được cấp phép sản xuất, xuất khẩu, nhập khẩu vàng. Các đơn vị này phải: Chỉ được sản xuất loại vàng miếng theo quy định; Công bố tiêu chuẩn áp dụng, khối lượng, hàm lượng sản phẩm và chịu trách nhiệm hoàn toàn về chất lượng; Bảo hành sản phẩm vàng miếng cho khách hàng; Xây dựng hệ thống thông tin để lưu trữ dữ liệu vàng miếng sản xuất và kết nối với cơ quan quản lý; Tuân thủ nghiêm ngặt các quy định của pháp luật.

Đặc biệt, đối với hoạt động xuất nhập khẩu vàng, các tổ chức chỉ được phép nhập khẩu vàng miếng, vàng nguyên liệu từ nhà sản xuất được chứng nhận bởi Hiệp hội Thị trường vàng London (LBMA). Điều này cho thấy Ngân hàng Nhà nước đang hướng đến sự hội nhập sâu hơn với thị trường vàng quốc tế, đồng thời đảm bảo chất lượng và nguồn gốc của vàng nhập khẩu.

Vàng nhập khẩu cũng sẽ được sử dụng cho các mục đích cụ thể như: sản xuất vàng miếng, sản xuất vàng trang sức, mỹ nghệ, hoặc bán cho các doanh nghiệp, tổ chức tín dụng đủ điều kiện. Quy định này nhằm đảm bảo vàng nhập khẩu được sử dụng đúng mục đích, tránh tình trạng "chảy" vào các kênh không mong muốn.

Những thay đổi trong dự thảo Nghị định 24 được kỳ vọng sẽ không chỉ mở ra cơ hội kinh doanh cho các doanh nghiệp và ngân hàng đủ năng lực, mà còn góp phần minh bạch hóa thị trường vàng, tăng cường quản lý nhà nước, và ổn định thị trường tài chính quốc gia. Đây thực sự là một bước đi quan trọng, đánh dấu sự chuyển mình mạnh mẽ trong cách thức quản lý hoạt động kinh doanh vàng tại Việt Nam.

Ông Đào Xuân Tuấn - Cục trưởng Cục Quản lý Ngoại hối NHNN cho biết, ngay sau khi có chỉ đạo của Tổng Bí thư Tô Lâm, NHNN đã hoàn thiện dự thảo Nghị định sửa đổi theo hướng bám sát các chỉ đạo của Tổng Bí thư. Trong đó, đối với quản lý thị trường vàng miếng, dự thảo Nghị định xây dựng các quy định theo hướng xóa bỏ độc quyền Nhà nước trong sản xuất vàng miếng, xuất khẩu vàng nguyên liệu và nhập khẩu vàng nguyên liệu để sản xuất vàng miếng.

Quy định này được thể hiện thông qua cơ chế NHNN cấp giấy phép cho một số doanh nghiệp, ngân hàng đáp ứng điều kiện được sản xuất vàng miếng; được nhập khẩu vàng nguyên liệu để sản xuất vàng miếng và phục vụ nhu cầu vàng nguyên liệu cho sản xuất vàng trang sức mỹ nghệ.

Căn cứ diễn biến kinh tế vĩ mô, tiền tệ, các mục tiêu của chính sách tiền tệ và diễn biến thị trường vàng trong từng thời kỳ, NHNN sẽ cho cấp hạn mức cho những doanh nghiệp, ngân hàng (gọi chung là doanh nghiệp) đủ điều kiện nhập khẩu vàng nguyên liệu. Cách thức này đảm bảo bỏ độc quyền Nhà nước nhưng vẫn có sự kiểm soát chặt chẽ đối với thị trường vàng miếng trong hoạt động sản xuất cũng như nhập khẩu vàng nguyên liệu.

Cơ chế giám sát, kiểm soát của Nhà nước còn được thực hiện qua việc dự thảo Nghị định có các quy định yêu cầu doanh nghiệp công bố tiêu chuẩn áp dụng, khối lượng, hàm lượng vàng của sản phẩm; gắn trách nhiệm của doanh nghiệp với việc tuân thủ quy định pháp luật về tiêu chuẩn khối lượng, hàm lượng vàng của sản phẩm đúng với tiêu chuẩn khối lượng, hàm lượng đã công bố; doanh nghiệp phải xây dựng quy định nội bộ về mua, bán vàng miếng với khách hàng, xây dựng hệ thống thông tin đảm bảo lưu trữ đầy đủ, chính xác dữ liệu giao dịch mua bán vàng miếng, kết nối cung cấp thông tin cho các cơ quan có thẩm quyền theo quy định của pháp luật…

Với cơ chế mới tại dự thảo Nghị định sửa đổi Nghị định 24, trên thị trường sẽ có thêm thương hiệu vàng của các doanh nghiệp, ngân hàng được NHNN cấp phép sản xuất vàng miếng. Như vậy, người dân có nhiều sự lựa chọn hơn, thị trường có sự cạnh tranh hơn, hạn chế chênh lệch lớn về giá giữa các sản phẩm, thương hiệu vàng. Ngoài ra, dự thảo Nghị định sửa đổi quy định về việc thanh toán qua tài khoản, sử dụng hoá đơn điện tử… đối với các giao dịch mua bán vàng, qua đó đảm bảo các giao dịch vàng miếng trên thị trường được minh bạch hơn.

Quy định này cho phép tăng cung vàng nguyên liệu nhưng vẫn đảm bảo có sự kiểm soát của Nhà nước đối với thị trường vàng trang sức mỹ nghệ. Dự thảo Nghị định cũng quy định rõ các doanh nghiệp, TCTD được cấp phép nhập khẩu vàng phải xây dựng quy định nội bộ về việc nhập khẩu, bán vàng nguyên liệu đảm bảo công khai, minh bạch; xây dựng hệ thống thông tin lưu trữ đầy đủ, chính xác dữ liệu giao dịch mua bán vàng nguyên liệu, kết nối cung cấp thông tin cho cơ quan có thẩm quyền theo quy định của pháp luật.