JP Morgan: Cú sốc giá dầu sẽ trầm trọng hơn nếu Mỹ và Israel chiếm đảo Kharg của Iran

Trang Axios đưa tin ngày 7/3 rằng chính quyền Mỹ đã thảo luận về khả năng chiếm giữ hòn đảo này, nằm cách bờ biển Iran khoảng 30 km ở vịnh Ba Tư và xử lý tới 90% lượng dầu thô xuất khẩu của nước này.

"Một cuộc tấn công trực tiếp sẽ ngay lập tức làm gián đoạn phần lớn hoạt động xuất khẩu dầu thô của Iran, nhiều khả năng kích hoạt các hành động trả đũa mạnh mẽ tại eo biển Hormuz hoặc nhằm vào cơ sở hạ tầng năng lượng trong khu vực", JP Morgan cho biết.

Iran, nhà khai thác dầu lớn thứ ba trong Tổ chức Các nước Xuất khẩu Dầu mỏ (OPEC), hiện cung cấp khoảng 4,5% nguồn cung dầu toàn cầu, với sản lượng khoảng 3,3 triệu thùng dầu thô mỗi ngày, cùng với 1,3 triệu thùng/ngày condensate và các loại chất lỏng khác.

Trong cuộc khủng hoảng con tin Iran năm 1979, Tổng thống Mỹ Jimmy Carter đã áp đặt các lệnh trừng phạt đối với Iran nhưng không ra lệnh tấn công hòn đảo này. Người kế nhiệm ông, Ronald Reagan, trong cuộc chiến "Tanker War" giữa Iran và Iraq những năm 1980, ưu tiên bảo vệ hoạt động vận tải biển và tấn công các tàu cũng như trận địa tên lửa của Iran, trong khi vẫn để đảo Kharg tránh khỏi các cuộc tấn công trực tiếp.

"Dù lực lượng Iraq từng tấn công một số bến cảng và tàu chở dầu trong suốt cuộc chiến kéo dài tám năm, đảo Kharg phần lớn vẫn duy trì hoạt động và các thiệt hại thường được sửa chữa nhanh chóng. Điều này cho thấy việc vô hiệu hóa hòn đảo sẽ đòi hỏi các cuộc tấn công quy mô lớn và kéo dài", JP Morgan nhận định.

Đảo này tiếp nhận dầu được vận chuyển qua đường ống từ các mỏ lớn nhất của Iran, bao gồm Ahvaz, Marun và Gachsaran.

Trong những ngày trước khi Mỹ và Israel tiến hành tấn công, Iran đã tăng mạnh xuất khẩu từ Kharg lên gần mức kỷ lục, với hơn 3 triệu thùng/ngày được bốc lên tàu trong giai đoạn 15-20/2, gần gấp ba lần tốc độ xuất khẩu thông thường khoảng 1,3-1,6 triệu thùng/ngày, theo dữ liệu của JP Morgan.

Dung lượng lưu trữ dầu trên đảo Kharg ước tính vào khoảng 30 triệu thùng. Theo công ty theo dõi tàu chở dầu Kpler, hiện có khoảng 18 triệu thùng dầu thô đang được lưu trữ trên đảo, tương đương khoảng 10-12 ngày xuất khẩu trong điều kiện bình thường.

Giá dầu đã tăng lên 119 USD/thùng vào ngày thứ Hai khi các đợt cắt giảm sản lượng tại Trung Đông lan rộng, với Iraq, Kuwait, Saudi Arabia và Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất đều bị ảnh hưởng.

Trên thực tế, vào cuối phiên giao dịch ngày đầu tuần, giá dầu bất ngờ quay đầu giảm khi Tổng thống Mỹ Donald Trump đã nói về kế hoạch nới lỏng các biện phát trừng phạt dầu mỏ Nga, trong khi Tổng thống Nga Vladimir Putin cũng bày tỏ sẵn sàng nối lại hợp tác năng lượng với châu Âu trên cơ sở ổn định, lâu dài.