Lý lẽ việc thu phí vào nội đô

Chiều 30/10, trao đổi với báo chí về vấn đề trên, Giám đốc Sở GTVT Hà Nội Vũ Văn Viện cho biết, khung mức thu phí được tính thấp nhất khoảng 50.000 đồng mỗi lượt và cao nhất có thể lên tới 100.000 đồng mỗi lượt.

Hà Nội đề xuất thu phí vào nội đô để giảm ùn tắc

Ông Viện cho rằng, mức phí này nhằm tác động đến người sử dụng phương tiện, không đi vào khu vực thu phí nếu không cần thiết.

Theo ông Viện, mức phí trên sẽ được xác định khi thực hiện dự án với phương án thu chi cụ thể cũng như tính toán số lượng phương tiện.

Theo phương án của Sở GTVT Hà Nội đưa ra, những loại phương tiện bị thu phí là ôtô di chuyển từ bên ngoài vào trong khu vực nguy cơ ùn tắc giao thông (trừ xe ưu tiên, xe công an, quân đội, cứu thương, cứu hỏa, ôtô vận tải hàng hóa...).

Các phương tiện được miễn phí có điều kiện gồm xe hộ gia đình, ôtô của cơ quan công sở trong khu vực thu phí; một số trường hợp sẽ được giảm phí, trong đó có ôtô kinh doanh vận tải hành khách (xe hợp đồng, xe du lịch, taxi ...).

Phạm vi thu phí được xây dưng trên ba nguyên tắc. Thứ nhất, khu vực nguy cơ ùn tắc giao thông. Thứ hai, khu vực có thể tổ chức giao thông thuận tiện, các phương tiện không cần đi vào nội đô mà có thể vòng tránh, đi qua địa bàn thành phố. Thứ ba, khu vực có điều kiện lắp đặt các trạm thu phí, ít ảnh hưởng đến giao thông và hạn chế gây ùn tắc.

Dự kiến có khoảng 87 trạm thu phí được đặt tại 68 vị trí.

Sở GTVT Hà Nội kỳ vọng, phương án này sẽ giúp giảm được từ 12 đến 18% số phương tiện tránh đi vào khu vực thu phí; cộng cả số người thay đổi thói quen đi lại, chuyển từ xe cá nhân sang phương tiện giao thông công cộng hay xe đạp, đề án đưa ra mức giảm phương tiện vào nội đô khoảng 20%.

Không thể cứ chặn xe thu phí

Đề án của Sở GTVT cũng nhận được nhiều ý kiến đồng thuận về mặt chủ trương, song lại có những lo ngại về cách thức và thời điểm để triển khai.

Bên hành lang Quốc hội, đại biểu Hoàng Văn Cường (đoàn Hà Nội) cho rằng với các đô thị lớn, hạ tầng không đáp ứng yêu cầu, giao thông bị quá tải thì đề xuất thu phí ô tô vào nội thành là hợp lý nhưng điều quan trọng là triển khai trong bối cảnh nào.

Ông lấy ví dụ khi thu phí như thế, thì phải phát triển thêm hệ thống giao thông công cộng để cho người dân lựa chọn phương án tốt hơn. Bên cạnh đó, trong bối cảnh dịch bệnh ảnh hưởng nặng nề, doanh nghiệp, người dân đang chịu chi phí rất lớn việc triển khai thu phí cũng nên phải cân nhắc ở thời điểm ngắn hạn.

Đại biểu Quốc hội Hoàng Văn Cường nhấn mạnh song trùng với việc thu phí phương tiện cá nhân phải phát triển hệ thống phương tiện công cộng.

Trên cơ sở nghiên cứu rất kỹ, so sánh mức chi phí, lợi ích giữa việc sử dụng phương tiện cá nhân với sử dụng phương tiện công cộng, khi đó mới đưa ra mức phí phù hợp.

Khi đã có hệ thống phương tiện công cộng tốt để lựa chọn nhưng người dân vẫn cứ dùng phương tiện cá nhân để đi thì khi đó phải trả tiền lợi ích chi phí. Số tiền đó phải được dùng để đầu tư, nâng cấp hạ tầng công cộng.

“Nếu người lao động không có thu nhập cao, đương nhiên họ sẽ không có ô tô. Cũng không phải vì 60.000 đồng đấy mà họ dịch chuyển vào nội đô. Bởi những khu vực này đã đáp ứng phương tiện công cộng cho người dân, nên không bị ảnh hưởng bởi phương án thu phí. Còn nếu bây giờ cứ chặn đường, bất kể người nào cũng thu phí, kể cả xe máy, xe đạp đi qua cũng thu phí thì khi ấy sẽ cản trở toàn bộ các đối tượng tham gia giao thông, như vậy là chưa phù hợp”, ĐBQH Hoàng Văn Cường cho hay.

Đề xuất giảm 50% lệ phí trước bạ ôtô

Trong khi Hà Nội vẫn đang loay hoay tìm cách giảm phương tiện cá nhân vào nội đô để chống ùn tắc thì mới đây lại có đề xuất giảm 50% lệ phí trước bạ ôtô, nhằm tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp, kích cầu tiêu dùng.

Điều này làm dấy lên những lo ngại, lượng xe cá nhân có thể sẽ tăng nhanh nếu đề xuất trên được thông qua, đồng nghĩa với các giải pháp hạn chế phương tiện cá nhân để giảm ùn tắc của Hà Nội cũng gặp nhiều khó khăn hơn.

Cụ thể, tại Dự thảo Nghị định quy định mức thu lệ phí trước bạ đối với ôtô sản xuất, lắp ráp trong nước đang được Bộ Tài chính lấy ý kiến, có đề xuất giảm 50% lệ phí trước bạ cho ôtô sản xuất lắp ráp trong nước.

Cơ quan này dự kiến thời gian thực hiện chính sách và hiệu lực thi hành của Nghị định từ ngày 15-11-2021 đến hết ngày 15-5-2022.

Trường hợp Nghị định được Chính phủ ký ban hành sau ngày 15-11, Bộ Tài chính trình Chính phủ thời gian thực hiện và hiệu lực thi hành của Nghị định được quy định từ ngày 1-12-2021 đến hết ngày 31-5-2022.

Bộ Tài chính cho rằng việc tiếp tục giảm 50% mức thu lệ phí trước bạ đối với ôtô sản xuất, lắp ráp trong nước sẽ có những tác động tích cực như kích cầu tiêu dùng, khuyến khích người dân mua sắm, sở hữu tài sản; tác động thúc đẩy doanh nghiệp sản xuất, lắp ráp ôtô trong nước nối lại chuỗi cung ứng, tăng cường mở rộng đầu tư sản xuất, lắp ráp ôtô tại Việt Nam

Cơ quan này cũng nêu rõ, việc giảm lệ phí trước bạ có thể giúp tăng tổng thu ngân sách. Cụ thể, dù việc giảm 50% mức thu lệ phí trước bạ sẽ làm giảm số thu lệ phí trước theo chính sách, nhưng do số lượng ôtô tiêu thụ tăng lên nên tổng số thu ngân sách vẫn tăng lên.