vnfinance.vn
Thứ hai, 07/06/2021, 22:34 PM
  • Click để copy

Nền kinh tế có đang tồn tại nghịch lý?

Điều đáng lo là khi có một lượng tiền tiết kiệm lớn mà động cơ đầu tư không có thì lượng tiền ấy sẽ “bèo dạt mây trôi” trong nền kinh tế.

Tổng cục Thống kê vừa công báo kết quả sơ bộ khảo sát mức sống dân cư năm 2020 trên phạm vi 63 tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương, bao gồm 46.995 hộ đại diện cho toàn quốc, khu vực thành thị, nông thôn, 6 vùng địa lý, tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương.

Theo kết quả này, thu nhập bình quân một người/tháng chung cả nước năm 2020 theo giá hiện hành đạt khoảng 4,230 triệu đồng, giảm khoảng 2% so với năm 2019.

Từ con số Tổng cục Thống kê công bố, với dân số cả nước khoảng 98 triệu người, tổng thu nhập dân cư năm 2020 xấp xỉ 5 triệu tỷ đồng.

Tổng thu nhập của hộ gia đình bao gồm thu nhập từ sản xuất và thu nhập ngoài sản xuất. Số liệu cho thấy, thu nhập từ ngoài sản xuất chiếm khoảng 11% và thu nhập từ sản xuất chiếm 89% trong tổng thu nhập.

Thu nhập từ sản xuất được tính vào tổng sản phẩm trong nước (GDP), còn thu nhập ngoài sản xuất (từ sở hữu và từ chuyển nhượng) được tính vào tổng thu nhập quốc gia (GNI) và thu nhập quốc gia khả dụng (NDI). Thu nhập từ sản xuất của người dân hiện chiếm trên 70% GDP.

GDP cơ bản là thu nhập của người lao động, thặng dư sản xuất và thuế sản xuất (bao gồm thuế sản phẩm và thuế sản xuất khác). Trong đó, tăng trưởng của thuế bao giờ cũng phải nhỏ hơn hoặc bằng tăng trưởng của GDP; còn thặng dư (đóng góp của vốn vào GDP) chỉ hơn 20%.

Trong năm 2020, thu nhập bình quân đầu người giảm 2% so với năm 2019, trong khi GDP tăng 2,91%, vậy GDP Việt Nam năm 2020 tăng vì đâu? Đây là một câu hỏi lớn.

Cũng theo khảo sát của Tổng cục Thống kê, năm 2020, dù thu nhập bình quân đầu người giảm 2% so với năm 2019 nhưng chi tiêu bình quân hộ gia đình cả nước là 2,89 triệu đồng/người/tháng, tăng 13% so với 2018.

Số liệu thống kê cho thấy, tiêu dùng cuối cùng so với GDP ổn định ở mức khoảng trên dưới 68% trong cả giai đoạn 2010 - 2020. Lấy Tổng thu nhập dân cư (khoảng 5 triệu tỷ đồng) - (trừ) Tiêu dùng cuối cùng (khoảng 4,3 triệu tỷ đồng) = Tiết kiệm (Saving) khoảng 700.000 tỷ đồng. Đây là một con số ấn tượng nếu lượng tiền tiết kiệm này đi vào sản xuất.

Saving là khoản quan trọng để tái đầu tư trong thời kỳ kinh tế sau và người ta chỉ tái đầu tư khi có động cơ, động cơ chính là lợi nhuận, mà lợi nhuận chỉ chiếm hơn 20% trong GDP.

"Sách Trắng về doanh nghiệp Việt Nam năm 2020 cũng cho thấy, tỷ lệ lợi nhuận trước thuế so với tài sản cố định của doanh nghiệp chỉ khoảng 3,5%, thấp hơn lãi suất ngân hàng. Như vậy, về mặt kinh tế, động cơ đầu tư là không có", chuyên gia kinh tế - TS Bùi Trinh cảnh báo.

Bên cạnh việc doanh nghiệp không có động cơ đầu tư, vị chuyên gia cũng lưu ý đến những gánh nặng mà doanh nghiệp đang hứng chịu, đó là gánh nặng về chi phí, quá nhiều thanh tra, kiểm tra.

Ông nhắc đến đề xuất gần đây của Bảo hiểm Xã hội Việt Nam khiến doanh nghiệp lo lắng. Theo đó, Bảo hiểm Xã hội Việt Nam đề xuất sửa đổi quy định đóng bảo hiểm xã hội theo hướng tiền lương làm căn cứ đóng thấp nhất phải bằng 70% tổng thu nhập của người lao động.

Quy định này nếu được thực hiện, theo TS Bùi Trinh, sẽ là đòn nặng đối với hầu hết các doanh nghiệp, nhất là trong bối cảnh đại dịch Covid-19 đang diễn biến phức tạp, khó lường.

Bảo hiểm xã hội tăng lên đồng nghĩa với lợi nhuận trước thuế của doanh nghiệp giảm đi và thuế thu nhập doanh nghiệp sẽ giảm theo. Thống kê cho thấy, năm 2020, doanh nghiệp siêu nhỏ và nhỏ chiếm 93% tổng số doanh nghiệp có lợi nhuận trước thuế âm từ năm 2011-2019, càng gây bất lợi cho doanh nghiệp trong bối cảnh hiện nay.

"Đóng bảo hiểm xã hội là an sinh lâu dài cho người lao động, còn an sinh trước mắt từ người sử dụng lao động chính là lo việc làm và thu nhập cho người lao động, đóng thuế cho ngân sách và góp phần vào phát triển kinh tế của quốc gia. Như vậy, doanh nghiệp trước tiên phải tồn tại và làm ăn có lãi", vị chuyên gia nhấn mạnh, đồng thời cho rằng, gói hỗ trợ tốt nhất đối với doanh nghiệp chính là bớt thanh tra, kiểm tra, giảm chi phí, tạo điều kiện cho doanh nghiệp trụ vững để vượt qua thời kỳ khó khăn do dịch bệnh.

Một điểm khác khi đề cập đến nguồn tiền tiết kiệm trong khu vực dân cư được TS Bùi Trinh lưu ý, đó là Saving chiếm khoảng 10-11% trong GDP nhưng nợ của hộ gia đình cao ngất ngưởng.

Theo báo cáo "Bảng cân đối kế toán của các ngân hàng nói lên điều gì?" của Ngân hàng HSBC dựa trên phân tích báo cáo tài chính của 4 ngân hàng quốc doanh nhóm "Big 4" (Vietcombank, BIDV, Vietinbank và Agribank), tỷ lệ dư nợ của nhóm khách hàng hộ gia đình đã tăng từ 28% năm 2013 lên tới 46% trong năm 2020, trong khi trước đó, tỷ lệ dư nợ lớn nhất luôn thuộc về nhóm công ty cổ phần và trách nhiệm hữu hạn. Tỷ lệ dư nợ hộ gia đình so với GDP lên đến khoảng 61%.

Theo TS Bùi Trinh, ngân hàng là nơi cung cấp vốn chính cho nền kinh tế, dư nợ của hộ gia đình tăng cao như vậy là không bình thường. Điều này phần nào cho thấy hệ thống doanh nghiệp thu hẹp sản xuất, ngân hàng không khơi thông được dòng tiền cho vay vào khối sản xuất nên ngân hàng đã khai thác kênh cho vay tiêu dùng.

Từ những phân tích trên, vị chuyên gia khẳng định, nền kinh tế đang tồn tại nghịch lý. Điều đáng lo là khi có một lượng tiền tiết kiệm lớn mà động cơ đầu tư không có thì lượng tiền ấy sẽ quanh quẩn, “bèo dạt mây trôi” trong nền kinh tế, nguy cơ lạm phát là rất cao.

Nhân đây, vị chuyên gia lưu ý thêm, người dân và doanh nghiệp nội rất hăng hái đóng góp cho quỹ phòng chống dịch bệnh Covid – 19, nên khi phân bổ tiêm vaccine cần có thái độ bình đẳng giữa doanh nghiệp và người dân trong nước và doanh nghiệp FDI. Lưu ý rằng thuế VAT mà các doanh nghiệp FDI nộp vào ngân sách về bản chất là nộp hộ cho người tiêu dùng Việt Nam.


Giá xăng dầu hôm nay 2/7: Dầu thô tăng vọt
Giá xăng dầu hôm nay 2/7: Dầu thô tăng vọt
02/07/2022 Tin nóng

Ghi nhận vào đầu giờ sáng ngày 2/7/2022, theo giờ Việt Nam, trên sàn New York Mercantile Exchanghe, giá dầu thô ngọt nhẹ WTI giao tháng 8/2022 đứng ở mức 108,46 USD/thùng, tăng 2,76 USD/thùng

Sau 7 kỳ tăng liên tiếp, giá xăng có thể giảm vào ngày 1/7
Sau 7 kỳ tăng liên tiếp, giá xăng có thể giảm vào ngày 1/7
30/06/2022 Tin nóng

Theo dự báo, sau 7 kỳ điều chỉnh tăng liên tiếp, giá xăng dầu có thể sẽ giảm 200 – 300 đồng/lít vào kỳ điều chỉnh ngày mai (1/7).

Hơn 14 tỷ USD vốn FDI vào Việt Nam trong nửa đầu năm 2022
Hơn 14 tỷ USD vốn FDI vào Việt Nam trong nửa đầu năm 2022
30/06/2022 Tin nóng

Mới đây, Cục Đầu tư nước ngoài, Bộ Kế hoạch và Đầu tư cho biết, nửa đầu năm 2022, tổng vốn đầu tư nước ngoài (FDI) đăng ký cấp mới...

Tăng trưởng GDP quý II tăng 7,72%, cao nhất một thập kỷ
Tăng trưởng GDP quý II tăng 7,72%, cao nhất một thập kỷ
29/06/2022 Tin nóng

Theo Tổng cục Thống kê, GDP quý II năm 2022 ước tính tăng 7,72% so với cùng kỳ năm trước, cao hơn tốc độ tăng của quý II các năm trong giai đoạn 2011-2021.

Lần đầu tiên, doanh nghiệp gia nhập thị trường trong 6 tháng vượt mốc 100.000
Lần đầu tiên, doanh nghiệp gia nhập thị trường trong 6 tháng vượt mốc 100.000
29/06/2022 Tin nóng

Số doanh nghiệp gia nhập và quay trở lại hoạt động trong 6 tháng đầu năm đạt 116,9 nghìn doanh nghiệp (lần đầu tiên vượt mốc 100 nghìn doanh nghiệp).

Từ 1/8, thu phí tự động hoàn toàn các tuyến đường cao tốc
Từ 1/8, thu phí tự động hoàn toàn các tuyến đường cao tốc
28/06/2022 Tin nóng

Phó Thủ tướng Lê Văn Thành giao Bộ GTVT và các địa phương tập trung chỉ đạo các nhà đầu tư để triển khai thu phí điện tử trên toàn quốc kể từ ngày 01/8/2022...

Số doanh nghiệp thành lập mới lập đỉnh với hơn 76 nghìn đơn vị
Số doanh nghiệp thành lập mới lập đỉnh với hơn 76 nghìn đơn vị
28/06/2022 Tin nóng

Hà Nội và TP.HCM tiếp tục ghi nhận sự gia tăng đáng kể của số doanh nghiệp thành lập mới. Hà Nội có 14.628 doanh nghiệp thành lập mới, tăng 9,8% so với cùng kỳ...

Trước 31/7, đảm bảo hoàn thành hệ thống thu phí không dừng trên toàn quốc
Trước 31/7, đảm bảo hoàn thành hệ thống thu phí không dừng trên toàn quốc
27/06/2022 Tin nóng

Ngày 24/6, Phó Thủ tướng Lê Văn Thành đã chủ trì cuộc họp về việc triển khai hệ thống thu phí điện tử không dừng. Phó Thủ tướng khẳng định kiên...

Việt Nam nhập khẩu hàng hóa nhiều nhất từ Trung Quốc và Hàn Quốc
Việt Nam nhập khẩu hàng hóa nhiều nhất từ Trung Quốc và Hàn Quốc
27/06/2022 Tin nóng

Tổng trị giá nhập khẩu hàng hóa của cả nước trong 5 tháng/2022 đạt 152,86 tỷ USD, tăng 15,3%, tương ứng tăng 20,26 tỷ USD so với cùng kỳ năm 2021.

Kinh tế Việt Nam có thể tăng trưởng 6,5% trong năm 2022
Kinh tế Việt Nam có thể tăng trưởng 6,5% trong năm 2022
26/06/2022 Tin nóng

Việt Nam được dự đoán là quốc gia có triển vọng tăng trưởng cao trong khu vực, ở mức trên 6,5% trong năm nay.

Thêm nhiều hãng hàng không quốc tế lên kế hoạch khai thác đường bay tới Đà Nẵng
Thêm nhiều hãng hàng không quốc tế lên kế hoạch khai thác đường bay tới Đà Nẵng
24/06/2022 Tin nóng

Theo ông Steven Small, Giám đốc Informa Routes, đơn vị chủ trì tổ chức Diễn đàn Phát triển đường bay châu Á (Routes Asia 2022), Đà Nẵng đã đạt được lợi thế...

4 trận động đất liên tiếp tại Kon Tum xảy ra trong ngày 22/6
4 trận động đất liên tiếp tại Kon Tum xảy ra trong ngày 22/6
22/06/2022 Tin nóng

Từ 00 giờ 46 phút 47 giây đến 02 giờ 04 phút 27 giây, trên địa phận tỉnh Kon Tum đã liên tiếp xảy ra 4 trận động đất.

Giá xăng dầu hôm nay 22/6: Dầu thô lao dốc mạnh
Giá xăng dầu hôm nay 22/6: Dầu thô lao dốc mạnh
22/06/2022 Tin nóng

Lo ngại nhu cầu tiêu thụ dầu sụt giảm trong bối cảnh lạm phát toàn cầu tăng mạnh đang tạo áp lực lớn lên tăng trưởng và áp lực nguồn cung dầu được kỳ vọng...

Giá xăng hôm nay 21/6 tiếp tục tăng, có thể tới 500 đồng/lít!
Giá xăng hôm nay 21/6 tiếp tục tăng, có thể tới 500 đồng/lít!
21/06/2022 Tin nóng

Với việc giá xăng trong nước đang thấp hơn giá xăng thành phẩm tại thị trường Singapore từ 300 – 500 đồng/lít, giá xăng hôm nay được dự báo...

Đề xuất giảm thuế Bảo vệ môi trường đối với xăng, dầu: Dự kiến giảm thu khoảng 1.400 tỷ đồng/tháng
Đề xuất giảm thuế Bảo vệ môi trường đối với xăng, dầu: Dự kiến giảm thu khoảng 1.400 tỷ đồng/tháng
20/06/2022 Tin nóng

Nếu áp dụng chính sách giảm mức thuế bảo vệ môi trường (BVMT) đối với xăng, dầu, mỡ nhờn từ 700 đồng/lít - 1.000 đồng/lít thì ước giảm thu ngân sách nhà nước...

Giá xăng dầu hôm nay 20/6: Dầu thô quay đầu tăng do lo ngại thiếu hụt nguồn cung
Giá xăng dầu hôm nay 20/6: Dầu thô quay đầu tăng do lo ngại thiếu hụt nguồn cung
20/06/2022 Tin nóng

Ghi nhận vào đầu giờ sáng ngày 20/6/2022, theo giờ Việt Nam, trên sàn New York Mercantile Exchanghe, giá dầu thô ngọt nhẹ WTI giao tháng 8/2022 đứng ở mức 108,49 USD/thùng, tăng 0,50 USD/thùng...

Bộ Tài chính kiến nghị giảm tiếp 1.000 đồng/lít đối với xăng dầu
Bộ Tài chính kiến nghị giảm tiếp 1.000 đồng/lít đối với xăng dầu
20/06/2022 Tin nóng

Bộ Tài chính vừa hoàn thiện dự thảo Nghị quyết của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về mức thuế bảo vệ môi trường đối với xăng, dầu, mỡ nhờn trong nước.

TP Hồ Chí Minh công bố 197 dự án kêu gọi doanh nghiệp đầu tư
TP Hồ Chí Minh công bố 197 dự án kêu gọi doanh nghiệp đầu tư
19/06/2022 Tin nóng

UBND TP.HCM vừa chấp thuận Danh mục Dự án kêu gọi đầu tư năm 2022 do Sở Kế hoạch và Đầu tư đề xuất với 197 dự án, tổng vốn đầu tư 943.937 tỷ đồng

Doanh nghiệp đăng ký thành lập mới tăng mạnh: Dấu hiệu phục hồi kinh tế
Doanh nghiệp đăng ký thành lập mới tăng mạnh: Dấu hiệu phục hồi kinh tế
16/06/2022 Tin nóng

Tính chung 5 tháng đầu năm 2022, số doanh nghiệp đăng ký thành lập mới đạt 62.961 doanh nghiệp (cao nhất của 5 tháng đầu năm từ trước đến nay), tăng 12,9%...



vnfinance.vn