3 kịch bản GDP Việt Nam ảnh hưởng từ chính sách thuế mới của Mỹ

Sáng 5/7, Cục Thống kê đã tổ chức họp báo về tình hình kinh tế - xã hội quý 2 và 6 tháng đầu năm 2025.

Đề cập đến những tác động của chính sách thuế mới của Mỹ với nền kinh tế Việt Nam, Cục Thống kê cho biết, chính sách thuế mới của Mỹ, đặc biệt là mức thuế đối ứng 46% áp dụng cho hàng hóa từ Việt Nam, đang tạo ra những thách thức lớn đối với tăng trưởng kinh tế Việt Nam. 

Các ngành xuất khẩu chủ lực như gỗ, dệt may, sắt thép, sản phẩm kim loại, sản phẩm điện tử, máy vi tính, điện thoại, máy móc thiết bị… có thể bị ảnh hưởng nghiêm trọng, làm giảm khả năng cạnh tranh của hàng hóa Việt Nam trên thị trường Mỹ. Điều này ảnh hưởng rất lớn tới hoạt động sản xuất các mặt hàng này và tác động tiêu cực tới tăng trưởng kinh tế Việt Nam.

Theo Cục thống kê, trường hợp Hoa Kỳ áp thuế trung bình 10,0% đối với hàng hóa xuất khẩu của Việt Nam thì sẽ hầu như không ảnh hưởng đến kim ngạch xuất khẩu vào thị trường Mỹ, không tác động đến tăng trưởng kinh tế;

Trường hợp Hoa Kỳ áp thuế trung bình 15% đối với hàng hóa xuất khẩu của Việt Nam thì sẽ tác động giảm 6-7,2 tỷ USD trị giá hàng xuất khẩu vào Hoa Kỳ (giảm khoảng 5-6% kim ngạch xuất khẩu hàng hóa). Tác động giảm GDP khoảng 0,4-0,5 điểm %.

Trường hợp Hoa Kỳ áp thuế trung bình 20% đối với hàng hóa xuất khẩu của Việt Nam thì sẽ tác động giảm 11-12 tỷ USD trị giá hàng xuất khẩu vào Hoa Kỳ (giảm khoảng 9-10% kim ngạch xuất khẩu hàng hóa). Tác động giảm GDP khoảng 0,7-0,8 điểm %.

Cục Thống kê cho biết, kịch bản đánh giá tác động trên cơ sở giả thiết với điều kiện hệ số co giãn trong khoảng từ 1-1,2%; tuy nhiên, có thể do tỷ trọng các mặt hàng xuất khẩu vào Hoa Kỳ có nhu cầu cao hoặc thay thế giá rẻ hơn ở các thị trường cạnh tranh khác sẽ hệ số co giãn khác. Tiếp đó, không có ràng buộc chặt về điều kiện hàng xuất, nhập khẩu giữa Việt Nam và Trung Quốc (về nguồn gốc nguyên vật liệu, hàng trung chuyển) và giả thiết không có sự tác động tăng thêm hay mở rộng thị trường xuất khẩu và thúc đẩy các FTA hiện có.

Cần đa dạng hóa thị trường xuất khẩu, thúc đẩy khai thác thị trường nội địa 

Quan hệ thương mại giữa Mỹ và Việt Nam đã phát triển mạnh mẽ trong những năm gần đây. Hiện nay, Mỹ là một trong những đối tác thương mại hàng đầu của Việt Nam, xuất khẩu hàng hóa của Việt Nam sang Mỹ năm 2024 chiếm khoảng 29,5% tổng kim ngạch xuất khẩu cả nước, với giá trị đạt 119,5 tỷ USD.

Các mặt hàng xuất khẩu chủ lực, gồm máy tính, sản phẩm điện tử, linh kiện, máy móc, thiết bị, dệt may và gỗ. Cụ thể, một số mặt hàng chiếm tỷ trọng lớn trong tổng kim ngạch xuất khẩu sang Mỹ như: Máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện chiếm 19,4%; Máy móc, thiết bị, dụng cụ phụ tùng khác chiếm 18,5%; Hàng dệt may chiếm 13,5%; Điện thoại các loại và linh kiện 8,2%; Gỗ và sản phẩm gỗ chiếm 7,6%; và giày dép 6,9%; … .

Hơn nữa, Việt Nam là đối tác thương mại lớn thứ 8 của Mỹ, chiếm khoảng 4,0% tổng kim ngạch xuất khẩu của Mỹ. Thặng dư thương mại của Việt Nam với Mỹ là 104,4 tỷ USD. Tỷ trọng hàng xuất khẩu của Việt Nam sang Mỹ có xu hướng tăng trong các năm gần đây.

Từ đó, Cục thống kê nhận định, chính sách thuế của Mỹ có ảnh hưởng sâu rộng tới tăng trưởng GDP của Việt Nam thông qua các kênh thương mại, đầu tư và tài chính. Để đối phó với những biến động từ thay đổi chính sách thuế của Mỹ, Việt Nam cần có các biện pháp khuyến khích đầu tư, đa dạng hóa thị trường xuất khẩu, khai thác thị trường nội địa và cải thiện môi trường kinh doanh. Việc này không chỉ giúp giảm thiểu tác động tiêu cực mà còn tạo điều kiện thuận lợi cho việc tái cấu trúc nền kinh tế theo hướng nâng cao nội lực và tăng trưởng bền vững.