Ngân hàng MB: Lãi dự thu cao nhất trong 5 năm qua

Lợi nhuận năm 2025 vượt kế hoạch

Năm 2025, Ngân hàng TMCP Quân đội Việt Nam (MB - Mã: MBB) ghi nhận kết quả kinh doanh tích cực với lợi nhuận trước thuế đạt 34.268 tỷ đồng, tăng 19% so với năm 2024 và vượt 8% kế hoạch năm đề ra. Lợi nhuận sau thuế ở mức 27.383 tỷ đồng, tăng 19%.

Đặc biệt, một chỉ tiêu khác cũng âm thầm đi lên trên bảng cân đối kế toán, đó là khoản lãi dự thu (lãi phải thu). Về bản chất, lãi dự thu là khoản lãi ngân hàng đã ghi nhận trên kết quả kinh doanh nhưng chưa thực sự thu về. Đây là phần lãi kỳ vọng từ các tài sản sinh lời, chủ yếu đến từ các khoản cho vay. Theo nguyên tắc kế toán dồn tích, ngân hàng hạch toán lãi phải thu ngay khi phát sinh thay vì đợi đến khi thu được tiền thực tế. Lãi phải thu chỉ được ghi nhận đối với nợ nhóm 1 - Nợ đủ tiêu chuẩn.

Việc ghi nhận lãi phải thu giúp tăng thu nhập kế toán, nhưng nếu khoản lãi vay không được thu hồi, ngân hàng buộc phải thoái lãi dự thu và chuyển nhóm nợ.

Theo báo cáo tài chính hợp nhất kiểm toán năm 2025, tính đến 31/12/2025, lãi dự thu tại MB tăng vọt 52% so với đầu năm, từ hơn 8.918 tỷ đồng lên hơn 13.549 tỷ đồng, tương đương tăng thêm hơn 4.600 tỷ đồng chỉ sau 12 tháng. Trong đó, chủ yếu lãi phải thu từ hoạt động tín dụng và phí phải thu hơn 7.182 tỷ đồng, tăng mạnh 53% so với đầu năm; Tiếp đến là lãi phải thu từ đầu tư chứng khoán hơn 5.277 tỷ đồng.

Số liệu từ báo cáo tài chính hợp nhất kiểm toán cho thấy, giai đoạn 2020-2025 lãi dự thu tại MB liên tục tăng trưởng mỗi năm, từ 3.782 tỷ đồng (năm 2020) tăng lên 8.918 tỷ đồng (năm 2024) và đến năm 2025 bất ngờ lên tới hơn 13.500 tỷ đồng. Đây cũng là khoản lãi dự thu cao nhất trong 5 năm qua.

Vì chỉ là con số trên sổ sách, không đồng nghĩa với dòng tiền thực tế nên nếu lãi dự thu tăng mạnh nhưng dự phòng rủi ro tín dụng không tăng theo sẽ là dấu hiệu cho thấy ngân hàng đang hết sức lạc quan về khả năng thu được lãi ở tương lai.

Dự phòng rủi ro chưa "đuổi kịp" lãi dự thu

Nhìn chung, lãi dự thu không phải là yếu tố hoàn toàn xấu, nhưng nếu nó chiếm tỷ lệ quá cao trong tổng thu nhập từ lãi mà không có lãi thực thu tương xứng, ngân hàng có thể phải đối mặt với sự sụt giảm lợi nhuận về sau, do thu nhập lãi thuần giảm và trích lập dự phòng rủi ro tín dụng tăng khi phải thoái lãi dự thu vì không thu hồi được nợ.

Tại ngân hàng MB, năm 2025 ghi nhận tỷ lệ lãi dự thu chỉ chiếm tối đa 26% so với quy mô thu nhập lãi thuần, cho thấy nhà băng không quá phụ thuộc vào lãi dự thu để “làm đẹp” lợi nhuận cũng như ít chịu rủi ro lợi nhuận giảm mạnh khi phải thoái lãi dự thu do nợ xấu.

Nếu xét thêm yếu tố trích lập dự phòng rủi ro tín dụng tại MB cho thấy, dự phòng rủi ro tín dụng năm 2025 tăng đến 44% với hơn 13.700 tỷ đồng, tuy nhiên tốc độ tăng này vẫn thấp hơn tốc độ tăng của lãi dự thu (tăng 52% với hơn 13.500 tỷ đồng).

Đặc biệt, tổng nợ xấu ngân hàng MB tính đến 31/12/2025 tăng 11% so với đầu năm, từ 12.585 tỷ đồng lên hơn 14.027 tỷ đồng. Tỷ lệ nợ xấu giảm nhẹ từ 1,62% xuống còn 1,29%. Tỷ lệ bao phủ nợ xấu là 93,75%, cải thiện 1,5 điểm % so với năm 2024.

Cơ cấu các nhóm nợ xấu tại MB cho thấy, trong khi nợ nhóm 3 (nợ dưới tiêu chuẩn) giảm nhẹ 3% ghi nhận hơn 3.276 tỷ đồng; nợ nhóm 4 (nợ nghi ngờ) giảm nhẹ 6% ghi nhận hơn 4.330 tỷ đồng, thì nợ nhóm 5 (nợ có khả năng mất vốn) tăng đến 39% so với đầu năm, lên hơn 6.421 tỷ đồng.

Việc gia tăng lãi dự thu giúp ngân hàng cải thiện lợi nhuận ngắn hạn và nâng cao các chỉ số tài chính, điều này khiến tình hình tài chính trông hấp dẫn hơn.

Tuy nhiên, lợi ích này cũng đi kèm với rủi ro tiềm ẩn nếu không được kiểm soát chặt chẽ. Lãi dự thu tăng mạnh có thể che giấu thực trạng nhiều khoản vay đang trễ hạn, gây áp lực lên thanh khoản và tiềm ẩn nguy cơ nợ xấu. Mặt khác, nếu không thận trọng, lãi dự thu có thể trở thành "lợi nhuận ảo", làm méo mó báo cáo tài chính.

Bên cạnh con số nợ xấu hiện rõ và được ghi nhận trong nội bảng, MB còn đang "ôm" hơn 251.730 tỷ đồng "nghĩa vụ nợ tiềm ẩn" ghi nhận ngoại bảng, tăng đến 53% so với đầu năm. Trong đó, bảo lãnh vay vốn cao gấp 7 lần, ghi nhận hơn 1.684 tỷ đồng; cam kết trong nghiệp vụ L/C tăng đến 105% với hơn 59.728 tỷ đồng và bảo lãnh khác cũng tăng đến 40% ghi nhận hơn 190.300 tỷ đồng.

Năm 2026, ngân hàng MB đặt mục tiêu lợi nhuận hợp nhất xấp xỉ 39.500 tỷ đồng, trong đó các công ty thành viên dự kiến đóng góp khoảng 12-13%. Theo kế hoạch, lợi nhuận 2026 dự kiến tăng khoảng 15% nhưng MB sẽ phấn đấu đạt mức 20%.

Tỷ lệ nợ xấu (NPL) của toàn tập đoàn được kiểm soát ở mức 1,5%, riêng ngân hàng mẹ ở mức 1%; hướng tới mục tiêu dài hạn là 1% cho ngân hàng và 1,3% cho tập đoàn.

Các chỉ tiêu hiệu quả cũng được duy trì ở mức cao, với CIR của tập đoàn dưới 29% và ROE tối thiểu khoảng 21%. MB dự kiến tăng thêm khoảng 5 triệu khách hàng mới, tiếp tục duy trì vị thế dẫn đầu thị trường về CASA. Doanh thu từ kênh số được kỳ vọng tăng thêm khoảng 10%.