Ngân hàng thắng đậm nhờ bán bảo hiểm

Hợp tác bán bảo hiểm

Hợp tác ngân hàng - bảo hiểm (bancassurance) mang lại nguồn lợi lớn cho cả 2 bên. Nhiều ngân hàng thu về khoản lãi nghìn tỷ đồng mỗi năm từ bán chéo bảo hiểm.

Trong năm 2022, ngân hàng MB đạt 10.185 tỷ đồng doanh thu từ kinh doanh và dịch vụ bảo hiểm, tăng 21% so với năm trước, chiếm tới 71% tổng doanh thu từ mảng dịch vụ. Việc sở hữu hai công ty bảo hiểm là MIC và MB Ageas Life - giúp doanh thu mảng này của ngân hàng này dẫn đầu hệ thống.

VPBank cũng thắng đậm từ mảng bảo hiểm khi doanh thu từ kinh doanh và dịch vụ bảo hiểm của VPBank đạt 3.353 tỷ đòng, tăng trưởng 42%, chiếm 32% tổng thu nhập dịch vụ.

Tại ngân hàng VIB, năm 2022, thu nhập hoa hồng bảo hiểm đạt 1.302 tỷ đồng, tăng gần 9% so với năm 2021. Năm 2022, doanh  thu từ dịch vụ hợp tác bảo hiểm của Techcombank tăng 12% đạt hơn 1.750 tỷ đồng

Còn tại TPBank cũng là ngân hàng có doanh thu và lợi nhuận từ bảo hiểm lớn. Tuy nhiên năm 2022, doanh thu từ dịch vụ kinh doanh, dịch vụ bảo hiểm và tư vấn giảm 8% so với năm trước, từ 955,4 tỷ đồng xuống còn 876 tỷ đồng.

Hiện nay, hầu như ngân hàng lớn nào cũng đã tham gia vào kênh bancassurance. Giá trị các thương vụ độc quyền giữa hãng bảo hiểm và ngân hàng ít khi được tiết lộ công khai nhưng con số hàng trăm triệu USD là không hiếm.

Cục Quản lý, Giám sát bảo hiểm (Bộ Tài chính) cho hay, hoạt động bán bảo hiểm qua hợp tác với ngân hàng (bancassurance) tại Việt Nam những năm gần đây phát triển một cách mạnh mẽ. Chỉ tính trong nửa đầu năm 2022, doanh thu phí bảo hiểm qua kênh bancassurance của doanh nghiệp bảo hiểm đã chiếm tới 41% tổng doanh thu khai thác mới, giúp ngành bảo hiểm duy trì tốc độ tăng trưởng ổn định.

Doanh thu phí khai thác mới đến từ kênh bancassurance được dự báo sẽ sớm đạt được mức đóng góp 50% trong tổng doanh thu, có thể vượt qua các đại lý trở thành kênh kiếm tiền chủ lực cho các công ty bảo hiểm.

Các công ty bảo hiểm chi hoa hồng rất cao cho các ngân hàng. Lợi nhuận thu từ bán bảo hiểm của một số ngân hàng hiện chỉ đứng sau hoạt động chính là cho vay.

Tuy nhiên, các chuyên gia SSI Research nhận định, phân phối sản phẩm bảo hiểm qua ngân hàng từ năm 2023 trở đi sẽ không còn "dễ ăn" như trước nữa. Dự báo, tổng doanh thu phí bảo hiểm nhân thọ sẽ tăng 16-18% so với cùng kỳ, cao hơn kết quả năm 2022 nhưng thấp hơn 26% so với mức trung bình lịch sử giai đoạn 2012-2021.

Khách hàng phản ứng vì gian dối trong tư vấn bảo hiểm

Đa dạng hóa nguồn thu – trong đó có bảo hiểm – là hướng đi đúng của các ngân hàng. Tuy nhiên, thời gian qua, không ít ngân hàng bị khách hàng phản ứng vì ép mua bảo hiểm, gian dối trong tư vấn bảo hiểm.

Công ty Chứng khoán SSI Research cho biết, từ 2020 đến nay, đã có nhiều người lên tiếng về hiện tượng các ngân hàng thương mại yêu cầu khách vay phải mua bảo hiểm thì được ưu tiên giải ngân khoản vay sớm, nhanh hơn.

Mới đây nhất, Cục Quản lý giám sát bảo hiểm (Bộ Tài chính) cho biết, đơn vị này đã nhận được các đơn thư tố giác của một số công dân liên quan đến việc giới thiệu, tư vấn mua bảo hiểm của nhân viên Ngân hàng TMCP Sài Gòn (SCB) - đại lý của Công ty TNHH Manulife Việt Nam.

Các đơn thư cùng tố giác việc đại lý bảo hiểm có hành vi lừa đảo, giả mạo để ký hợp đồng bảo hiểm và đề nghị cơ quan có thẩm quyền xác minh, khởi tố hình sự để điều tra, đưa ra truy tố, xét xử cá nhân, tập thể lừa đảo; buộc SCB và Manulife giải quyết trả lại tiền cho người mua sản phẩm bảo hiểm.

Do đó, Cục Quản lý giám sát bảo hiểm đã chuyển đơn tới Cục Cảnh sát điều tra tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu (Bộ Công an) để được xem xét, giải quyết, điều tra theo đúng thẩm quyền.

Theo đơn tố cáo tập thể của nhóm nhà đầu năm, năm 2020, nhóm nhà đầu tư này đến gửi tiền tại SCB và được hai nhân viên (một nhân viên của Manulife và một nhân viên SCB) tư vấn, dẫn dắt tham gia Hợp đồng đầu tư với tên “Tâm An Đầu Tư” như một hình thức gửi tiết kiệm có lãi suất cao hơn ngân hàng (lãi khoảng 10%/năm). Thời gian hợp đồng là 5 năm, trong đó có một phần đầu tư linh hoạt sau 01 năm có thể rút ra trước hạn nếu cần.  Sau 2 năm, khi được phía Manulife yêu cầu đóng phí, nhóm nhà đầu tư này mới vỡ lẽ, hợp đồng đầu tư này là có lồng kèm vào hợp đồng bảo hiểm. 

Do tư vấn mập mờ, hợp đồng nhiều sai sót, nhóm nhà đầu tư đề nghị tuyên hợp đồng vô hiệu, công ty bảo hiểm phải hoàn trả tiền cho nhà đầu tư.  

Vào cuối năm ngoái, Ngân hàng Nhà nước yêu cầu các ngân hàng cần rà soát toàn bộ mạng lưới của mình, xử lý nghiêm những trường hợp “ép” khách hàng phải mua các loại bảo hiểm không thực sự cần thiết.

Luật Kinh doanh Bảo hiểm sửa đổi có hiệu lực từ ngày 01/1/2023 đã bổ sung một số quy định đối với hoạt động của đại lý bảo hiểm tổ chức, bao gồm các tổ chức tín dụng. Luật cũng đã sửa đổi và bổ sung những quy định về hoạt động bán bảo hiểm dành cho doanh nghiệp bảo hiểm và ngân hàng.