Ngành xây dựng quý II: Lợi nhuận tăng mạnh, áp lực dòng tiền chưa giảm

Theo thống kê của VietstockFinance, 100 doanh nghiệp ngành xây dựng niêm yết và đăng ký giao dịch trên HoSE, HNX và UPCoM đạt tổng doanh thu gần 57.000 tỷ đồng trong quý II/2026, tăng 12% so với cùng kỳ. Lợi nhuận sau thuế đạt hơn 2.200 tỷ đồng, tăng tới 52%.

So với quý I, doanh thu và lợi nhuận lần lượt tăng 63% và 72%, trong khi biên lợi nhuận gộp duy trì khoảng 10%.

Tuy nhiên, bức tranh lợi nhuận không đồng nhất. Trong số 100 doanh nghiệp, 47 đơn vị ghi nhận lợi nhuận tăng so với cùng kỳ, trong đó 16 doanh nghiệp tăng bằng lần. Ngược lại, 25 doanh nghiệp giảm lãi, một số chuyển từ lỗ sang lãi, trong khi nhiều doanh nghiệp tiếp tục thua lỗ.

Tổng Công ty Lắp máy Việt Nam (UPCoM: LLM) là điểm sáng nổi bật nhất. Quý II, doanh nghiệp đạt hơn 490 tỷ đồng lợi nhuận sau thuế, gấp hơn 33 lần cùng kỳ và là mức cao nhất từ trước đến nay, chiếm khoảng 22% tổng lợi nhuận của 100 doanh nghiệp được thống kê.

Kết quả này chủ yếu đến từ doanh thu hoạt động xây lắp tăng mạnh. Một số dự án hoàn tất quyết toán và nghĩa vụ bảo hành giúp LLM hoàn nhập khoản dự phòng không còn sử dụng. Kết quả kinh doanh của các công ty con cùng lợi nhuận từ các công ty liên doanh, liên kết cũng cải thiện đáng kể. Lũy kế 6 tháng, LLM đạt hơn 606 tỷ đồng lợi nhuận, gấp 7,7 lần cùng kỳ và vượt xa kế hoạch cả năm.

Một số doanh nghiệp khác cũng ghi nhận mức tăng lợi nhuận đột biến. CTCP Đầu tư Phát triển Xây dựng - Hội An (HNX: DIH) đạt hơn 5,5 tỷ đồng lãi ròng, gấp 12,5 lần cùng kỳ, nhờ doanh thu từ dự án khu dân cư kết hợp chỉnh trang đô thị tại Hội An.

CTCP Chương Dương (HoSE: CDC) đạt gần 16 tỷ đồng lợi nhuận, gấp 7,8 lần, chủ yếu nhờ doanh thu hợp đồng xây dựng tăng mạnh. Sau 6 tháng, CDC đạt gần 17 tỷ đồng lợi nhuận, gấp 3 lần cùng kỳ.

Tổng Công ty Xây dựng số 1 (UPCoM: CC1) cũng đạt 68,5 tỷ đồng lợi nhuận sau thuế, gấp 2,5 lần cùng kỳ, dù lợi nhuận gộp lần đầu ghi nhận âm do giá vốn tăng cao. Điểm tựa chính đến từ doanh thu tài chính gần 393 tỷ đồng, trong đó lãi chuyển nhượng các khoản đầu tư hơn 333 tỷ đồng.

Ở chiều ngược lại, nhiều doanh nghiệp xây dựng lớn ghi nhận kết quả kém tích cực. CTCP Xây lắp III Petrolimex (HNX: PEN) có lợi nhuận giảm 96%, chỉ còn hơn 100 triệu đồng trong quý II do chi phí tăng mạnh. Sau 6 tháng, doanh nghiệp lỗ khoảng 4 tỷ đồng.

Tập đoàn Xây dựng SCG (HNX: SCG) ghi nhận lợi nhuận quý II hơn 5 tỷ đồng, giảm 95% do doanh thu hợp đồng xây dựng sụt giảm. Lợi nhuận 6 tháng giảm 57%, còn gần 46 tỷ đồng, mới hoàn thành 7% mục tiêu năm.

Tập đoàn Xây dựng Hòa Bình (UPCoM: HBC) ghi nhận doanh thu quý II cao nhất trong 2 năm nhờ xây dựng và bất động sản phục hồi, nhưng lợi nhuận sau thuế vẫn giảm 56% xuống hơn 18 tỷ đồng do doanh thu tài chính và thu nhập khác giảm mạnh. Sau 6 tháng, HBC lãi hơn 40 tỷ đồng, giảm 29%.

Vinaconex (HoSE: VCG) cũng có lợi nhuận quý II giảm 40%, còn 185 tỷ đồng. Dù vậy, lũy kế 6 tháng, doanh nghiệp vẫn đạt hơn 538 tỷ đồng lợi nhuận, tăng 32% và hoàn thành 58% kế hoạch năm.

Trong khi đó, Coteccons (HoSE: CTD) ghi nhận hơn 146 tỷ đồng lợi nhuận trong quý IV của năm tài chính 2026, giảm 25%. Tuy nhiên, tính cả năm tài chính, lợi nhuận đạt gần 788 tỷ đồng, tăng 73% và cao nhất trong 7 năm, vượt kế hoạch đề ra.

Bên cạnh sự phân hóa về lợi nhuận, sức khỏe dòng tiền tiếp tục là vấn đề đáng chú ý của ngành xây dựng.

Đến cuối tháng 6, tổng các khoản phải thu ngắn hạn của 100 doanh nghiệp đạt hơn 132.600 tỷ đồng, giảm 8% so với đầu năm nhưng vẫn ở mức rất cao. Phần lớn là các khoản phải thu khách hàng, khiến một lượng vốn đáng kể tiếp tục nằm ngoài doanh nghiệp.

SCG có gần 8.500 tỷ đồng phải thu ngắn hạn, tương đương 67% tổng tài sản; trong đó phải thu khách hàng khoảng 5.400 tỷ đồng. Hòa Bình có hơn 11.000 tỷ đồng phải thu ngắn hạn, tương đương 65% tổng nguồn vốn, với gần 7.200 tỷ đồng là phải thu khách hàng.

Coteccons đứng đầu về giá trị phải thu ngắn hạn với hơn 16.500 tỷ đồng, tăng 4% so với đầu năm và chiếm 43% tổng tài sản. Hơn 90% khoản phải thu của doanh nghiệp đến từ khách hàng, trong khi dự phòng phải thu khó đòi gần 1.400 tỷ đồng.

Đáng chú ý, một số doanh nghiệp vẫn chìm trong thua lỗ kéo dài. Đua Fat (UPCoM: DFF) lỗ gần 105 tỷ đồng trong quý II, đánh dấu quý thứ 12 liên tiếp thua lỗ; lỗ lũy kế vượt 1.200 tỷ đồng và vốn chủ sở hữu âm 442 tỷ đồng.

Tổng CTCP Xây dựng Công nghiệp Việt Nam (UPCoM: VVN) tiếp tục lỗ 104 tỷ đồng, nối dài chuỗi thua lỗ lên 15 quý. Lỗ lũy kế vượt 3.800 tỷ đồng, trong khi vốn chủ sở hữu âm gần 3.000 tỷ đồng.

Trong trung và dài hạn, triển vọng ngành xây dựng được kỳ vọng cải thiện nhờ đầu tư công, hạ tầng giao thông, năng lượng và bất động sản.

Theo MBS, ngành xây lắp có thể tăng trưởng khoảng 14% trong năm 2026, với hạ tầng là động lực chính khi các dự án đường sắt, cảng biển, sân bay và điện được đẩy nhanh triển khai.

Kế hoạch phát triển thêm 2.000 km cao tốc giai đoạn 2026-2030, tuyến đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam cùng các tuyến kết nối cảng biển, sân bay được kỳ vọng tạo thêm nguồn việc và backlog cho doanh nghiệp xây lắp.

Tuy nhiên, mức độ hưởng lợi sẽ phụ thuộc vào khả năng trúng thầu, quy mô và cách phân chia gói thầu, tiến độ giải phóng mặt bằng cũng như khả năng triển khai thực tế của từng dự án.

Vì vậy, dù kết quả quý II cho thấy ngành xây dựng đang có dấu hiệu tăng tốc, sự cải thiện chưa diễn ra đồng đều. Khả năng kiểm soát chi phí, thu hồi công nợ và chuyển nguồn việc thành dòng tiền thực tế sẽ tiếp tục là yếu tố quyết định chất lượng tăng trưởng của doanh nghiệp xây dựng trong những quý tới.