Ông Bùi Kiến Thành: “Cứu” doanh nghiệp bằng tinh thần “chống giặc”

PV: Trước những tác động của dịch Covid-19 đối với doanh nghiệp, Thủ tướng đã ra Chỉ thị 11 ngày 6/3/2020 về các nhiệm vụ, giải pháp cấp bách tháo gỡ khó khăn cho sản xuất kinh doanh.

Theo đó, để nhiệm vụ "kép" vừa phòng chống dịch, vừa phát triển kinh tế - xã hội, giải pháp tín dụng được đưa ra là Ngân hàng Nhà nước chỉ đạo , hướng dẫn kịp thời các tổ chức tín dụng cân đối, đáp ứng đầy đủ, kịp thời nhu cầu vốn phục vụ sản xuất kinh doanh, rút ngắn thời gian xét duyệt hồ sơ vay vốn, nâng cao khả năng tiếp cận vốn vay, áp dụng các biện pháp hỗ trợ như cơ cấu lại thời gian trả nợ, xem xét miễn giảm lãi vay, giữ nguyên nhóm nợ, giảm phí..., trước hết là gói hỗ trợ tín dụng khoảng 250.000 tỷ đồng. Ông đánh giá như thế nào về giải pháp trên?

Ông Bùi Kiến Thành: Hỗ trợ tín dụng và hỗ trợ thuế, thông qua chính sách tài khóa là điều chắc chắn phải làm trong tình hình doanh nghiệp bị ảnh hưởng nặng do dịch Covid-19 hiện nay.

Tại địa bàn Hà Nội, Cục Thuế Hà Nội vừa mới thông tin, trên địa bàn hơn 3.400 đơn vị, hộ kinh doanh bị giải thể, đóng cửa bởi Covid-19. Thu ngân sách Nhà nước có thể mất từ 4.200 đến 16.600 tỷ đồng tùy theo thời gian diễn biến dịch bệnh.

Tách riêng lĩnh vực vận tải, Sở GTVT Hà Nội thông tin, trong tháng 2/2020, loại hình vận tải xe hợp đồng (bao gồm cả xe công nghệ), du lịch giảm 70 - 80% sản lượng, ước đạt 3,1 đến 4,58 triệu hành khách.

Những phác họa nói trên phần nào củng cố kết quả Khảo sát của Ban Nghiên cứu Phát triển Kinh tế tư nhân. Theo đó, trong 1200 doanh nghiệp được hỏi, 74% doanh nghiệp cho biết sẽ phá sản nếu dịch bệnh kéo dài 6 tháng.

Để hỗ trợ doanh nghiệp, các nhà quản lý kinh tế đã đưa ra nhiều giải pháp, trong đó có giải pháp tín dụng. Thông tin từ cuộc họp của Chính phủ cho thấy, gói hỗ tín dụng 250.000 tỷ đồng được hiểu như một sự tham gia tự nguyện của các ngân hàng, thông qua các biện pháp trong Chỉ thị 11.

Thực tế là nhiều ngân hàng thương mại đã có những động thái ủng hộ gói hỗ trợ này. Ngân hàng Đầu tư và Phát triển Việt Nam BIDV đã đăng ký hỗ trợ tới 120.000 tỷ đồng. Ngân hàng Công thương Việt Nam VietinBank đã triển khai gói tín dụng lãi suất thấp trị giá lên tới 30.000 tỷ đồng và miễn giảm các khoản phí chuyển tiền quốc tế… Ngân hàng Ngoại thương Việt Nam Vietcombank giảm lãi suất từ 0.5%-1.5% với các khoản vay cũ bằng tiền VNĐ và USD, giảm lãi suất 0.5%-1% với các khoản vay mới…

Sau động thái hạ trần lãi suất của Ngân hàng Nhà nước, hàng loạt ngân hàng thương mại đã đồng loạt hạ lãi suất huy động tiền gửi bằng VNĐ ở các kỳ hạn dưới 6 tháng. Tuy nhiên, điều này có lẽ chỉ tác động không đáng kể tới lãi suất các khoản vay ngắn hạn.

PV: Dựa trên những diễn biễn này, ước tính, mức lãi suất cho các doanh nghiệp ảnh hưởng bởi dịch Covid-19 sẽ giảm chừng 0,5-1,5%.. Ông đánh giá, đây đã là mức lãi suất có thể ‘giải cứu’ doanh nghiệp chưa? Nhiều ý kiến cho rằng, với những biện pháp như đang áp dụng, gói tín dụng tự nguyện trị giá 250.000 đồng mới chỉ như một cách đồng hành của ngân hàng với doanh nghiệp, nặng về tinh thần chia sẻ khó khăn hơn. Ông có chia sẻ quan điểm này không?

Ông Bùi Kiến Thành: Hiện ngân hàng thương mại đang huy động vốn trong dân với lãi suất khoảng 4-7%/năm, tùy các kỳ hạn. Như vậy, mức lãi suất mà doanh nghiệp có thể tiếp cận được xung quanh con số 10%/năm, có thể giao động từ 7-10% dựa vào các kỳ hạn. Đó là mức lãi suất doanh nghiệp có thể chịu được, chứ chưa phải là một mức hỗ trợ cho họ, ngay cả trong điều kiện nền kinh tế đang vận hành bình thường.

Tuy nhiên, có những hỗ trợ có tính gián tiếp hơn nhưng lại rất đáng ghi nhận. Thứ nhất là khuyến cáo các ngân hàng thương mại nghiên cứu hồ sơ nhanh, không để kéo dài. Thứ hai là giãn nợ, giảm nợ trong trường hợp cần thiết. Còn về mức lãi suất cho vay, như trên đã phân tích, quan điểm là cho vay mức thấp nhất có thể. Có vẻ như, đó mới chỉ là mong ước thôi, chứ chưa đáp ứng được nhiều.

Từ đây, phải đi tới vấn đề thứ hai: vai trò của Ngân hàng Trung ương và vai trò của cơ chế tiền tệ. Ngân hàng thương mại cho vay theo lãi suất huy động + chi phí hoạt động, nếu vậy, họ mới có thể duy trì hoạt động và có lãi. Mong muốn mức lãi suất cho vay thấp, thấp hơn hoặc ngang bằng mức lãi suất huy động thì phải tính tới phương án khác.

Về cơ chế tiền tệ, tại nhiều nước, ngân hàng trung ương có thể hạ lãi suất chiết khấu hay lãi suất cho ngân hàng vay tới mức tối thiểu, có thể xuống tới 0%. Ngân hàng thương mại chia nhóm doanh nghiệp, tùy theo nhu cầu và khả năng đáp ứng các điều kiện, cho vay với mức lãi suất phù hợp để hỗ trợ họ. Những hợp đồng vay được đưa tới ngân hàng trung ương để nhận chiết khấu. Như vậy, ngân hàng trung ương có thể cấp tín dụng cho ngân hàng thương mại với lãi suất 0-1.5% để các tổ chức này cho doanh nghiệp vay với mức 3-4%.

Theo tôi, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam cũng nên nghiên cứu vấn đề này. Nếu tình trạng tới mức khẩn trương, Ngân hàng Nhà nước phải có chính sách hỗ trợ lãi suất cho ngân hàng thương mại theo cách thức nêu trên.

Đương nhiên, sẽ phải quy định rất rõ ràng về đối tượng vay, điều kiện vay, mức lãi suất cho vay… Ngân hàng Nhà nước phải ra những quy định rất rõ ràng. Nên nhớ, trong tình hình rất khó khăn hiện nay, doanh nghiệp không thể chịu đựng được mức lãi suất xấp xỉ 10%, Ngân hàng Nhà nước phải thể hiện rõ vai trò là một Ngân hàng Trung ương đã được quy định trong luật pháp.

PV: Mấy ngày gần đây, cũng đã xuất hiện những ý kiến cho rằng, phải có những gói kích cầu tín dụng thực sự. Thế nhưng, nhiều người vẫn còn ám ảnh với hệ lụy mà gói kích cầu kinh tế 2009 gây ra, đặc biệt là tình trạng tín dụng lạc hướng, doanh nghiệp cần thì vẫn phải vay lãi suất cao trong khi một lượng lớn tín dụng đổ vào các lĩnh vực tiềm ẩn rủi ro. Đây có phải là lý do khiến chúng ta vẫn cứ ‘phân vân giữa hai dòng nước’?

Ông Bùi Kiến Thành: Cả nền kinh tế đang gặp mối nguy do dịch bệnh và viễn cảnh tiêu cực của nền kinh tế thế giới. Nếu không có giải pháp nâng đỡ, có khả năng doanh nghiệp phá sản hàng loạt. Chúng ta phải xem doanh nghiệp giống như người bệnh, phải kê đơn, chọn thuốc làm sao để họ còn sống và hoạt động được.

Ở đây không chỉ là vấn đề tồn vong của riêng doanh nghiệp. Đó còn là việc làm và thu nhập của người lao động, thu ngân sách quốc gia, các hoạt động liên hoàn giữa các doanh nghiệp theo cách nếu mắt xích này tồn tại, mắt xích khác mới có thể tồn tại. Trên tất cả, đây là vấn đề nội lực của nền kinh tế, sự tự chủ của nền kinh tế đồng nghĩa với sự tự chủ và vị thế của quốc gia.

Quả thật, nếu để xảy ra tiêu cực, thu vén lợi ích riêng từ gói kích cầu kinh tế, hệ lụy sẽ rất lớn. Thế nhưng, công cuộc chống tham nhũng của Việt Nam vẫn đang tích cực và kiên quyết. Nền kinh tế của đất nước đang gặp thử thách, nếu còn tham nhũng, tư túi, tội trạng sẽ nghiêm trọng hơn, sẽ phải bị xử lý nặng và có tính răn đe hơn.

Các cấp lãnh đạo cần đưa ra một quyết định rõ ràng, yêu cầu cán bộ công chức phải thấy rõ trách nhiệm trong việc hỗ trợ doanh nghiệp, hỗ trợ nền kinh tế, phải dẹp đi những mưu lợi cá nhân mà hi sinh, cống hiến để nền kinh tế không bị xáo trộn, đảo lộn.

Đây không chỉ là việc của các cơ quan liên quan như Ngân hàng Nhà nước, Bộ Tài chính, Bộ Công thương… Những biện pháp hỗ trợ theo Chỉ thị 11 mới chỉ là hồi chuông cảnh báo, để có thể đối diện và vượt qua khó khăn trước mắt, cần sự góp sức của toàn hệ thống, toàn dân. Để phục hồi và duy trì đà phát triển của nền kinh tế, cũng cần một tinh thần như ‘chống giặc”.

Kỳ tiếp: Ngoài hỗ trợ tín dụng, doanh nghiệp Việt cần gì?

Theo Hoàng Hạnh/ Báo Đất Việt





Link nguồn: https://baodatviet.vn/kinh-te/doanh-nghiep/ong-bui-kien-thanh-cuu-doanh-nghiep-bang-tinh-than-chong-giac-3398881